Người chỉ huy xe tăng mở đường tiến vào Phước Long

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Xuân Liêm là một trong những cán bộ tiêu biểu của Binh chủng Tăng thiết giáp trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Tên tuổi của ông gắn liền với tinh thần chiến đấu quả cảm và câu nói nổi tiếng: “Còn người, còn xe, một xe cũng tấn công”, thể hiện ý chí quyết tâm vượt qua mọi khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ.

Sinh ra trên quê hương Hưng Yên trong những năm tháng đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh, Nguyễn Xuân Liêm sớm chứng kiến những mất mát đau thương do quân xâm lược gây ra. Năm 1953, một trận ném bom của thực dân Pháp đã cướp đi bốn người thân trong gia đình ông. Nỗi đau ấy đã hun đúc trong chàng trai trẻ lòng căm thù giặc sâu sắc và quyết tâm cống hiến sức mình cho Tổ quốc.

Năm 1965, dù là con trai duy nhất trong gia đình, ông vẫn giấu mẹ viết đơn tình nguyện nhập ngũ. Sau thời gian tham gia chiến đấu, trong đó có Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào, ông được cử đi học đào tạo cán bộ chính trị sơ cấp tại Học viện Chính trị. Tháng 5-1972, ông được bổ nhiệm làm Chính trị viên Đại đội 1, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 201B, Binh chủng Tăng thiết giáp. Cuối năm đó, ông cùng đơn vị cơ động vào chiến trường Nam Bộ để chuẩn bị cho những trận đánh lớn.

Đầu năm 1975, đơn vị của Nguyễn Xuân Liêm nhận nhiệm vụ phối hợp với bộ binh tiến công thị xã Phước Long trong Chiến dịch Đường 14 - Phước Long. Đây là một vị trí phòng thủ quan trọng của địch, có ý nghĩa chiến lược trong việc bảo vệ Sài Gòn và ngăn chặn sự phát triển của lực lượng cách mạng.

Trong trận đánh quyết định này, Nguyễn Xuân Liêm được giao trực tiếp chỉ huy một mũi đột kích gồm ba xe tăng tiến công vào trung tâm thị xã. Trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt khi hỏa lực địch tập trung mạnh vào hướng tiến công của quân ta. Trong lúc chiến đấu, máy bay địch ném bom trúng đội hình. Một đồng đội của ông đã anh dũng hy sinh ngay trên nóc xe tăng, còn bản thân ông bị hất văng xuống hầm xe.

Tình thế trở nên đặc biệt nguy hiểm khi một xe tăng bị hỏng pháo, một xe khác hết đạn phải rút ra phía sau. Toàn bộ mũi đột kích chỉ còn lại chiếc xe tăng số hiệu 363 do Nguyễn Xuân Liêm chỉ huy vẫn còn khả năng chiến đấu, nhưng lượng đạn còn lại rất ít. Trước tình huống ngặt nghèo ấy, ông nhanh chóng báo cáo sở chỉ huy rồi động viên kíp xe bằng câu nói đầy khí phách: “Bây giờ còn có anh em mình, thay anh em đã hy sinh. Bằng giá nào còn người, còn xe, một xe cũng tấn công!”.

Nhận lệnh, chiếc xe tăng 363 lao thẳng vào trung tâm thị xã. Ban đầu, quân địch hoảng loạn bỏ chạy, nhưng khi phát hiện chỉ có một xe tăng đơn độc, chúng nhanh chóng tổ chức bao vây. Trước nguy cơ bị tiêu diệt, Nguyễn Xuân Liêm đã bình tĩnh chỉ huy kíp xe thực hiện một phương án táo bạo. Chiếc xe tăng bất ngờ quay tròn 360 độ giữa ngã tư, đồng thời súng đại liên liên tục quét đạn xung quanh khiến đội hình địch rối loạn và tháo chạy. Tận dụng thời cơ, xe tăng 363 rút ra ngoài và chốt giữ cửa mở, tạo điều kiện cho lực lượng phía sau tiếp tục tiến công.

Sự mưu trí, dũng cảm của Nguyễn Xuân Liêm và đồng đội đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của trận Phước Long ngày 6-1-1975, mở đầu cho những thắng lợi liên tiếp trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975. Sau đó, ông tiếp tục tham gia nhiều trận đánh lớn như Xuân Lộc và sân bay Biên Hòa.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, năm 1976, Nguyễn Xuân Liêm vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.