Người chị kể lại những ngày tiễn em lên đường

Có những người lính để lại dấu ấn ở một trận đánh, nhưng cũng có những người gắn cuộc đời mình với cả một chiến dịch. Trần Can là một trường hợp đặc biệt. Ông tham gia từ những công việc chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ, trực tiếp chiến đấu trong trận mở màn và hy sinh vào ngày cuối cùng của chiến dịch.

Trần Can sinh tại Sơn Thành, Yên Thành, Nghệ An. Năm 1951, ông nhập ngũ và được biên chế vào Đại đoàn 312. Trong những năm tháng đầu tiên, ông từng bước trưởng thành qua môi trường chiến đấu.

Năm 1952, Trần Can tham gia Chiến dịch Tây Bắc trong đội hình Trung đoàn 209. Tại trận Bản Hoa, ông làm nhiệm vụ xung kích và dùng thủ pháo tiêu diệt ụ súng địch.

Khi tiểu đội bị thương vong, ông vẫn không lùi bước. Trần Can phối hợp với các chiến sĩ khác, dẫn đầu tổ chiến đấu tiêu diệt ba ụ súng, đánh vào sở chỉ huy, bắt sống 22 tên địch và thu 17 khẩu súng.

Những thành tích ấy giúp ông trở thành tiểu đội trưởng xuất sắc của Tiểu đoàn 130.

Cuối năm 1953, đơn vị của Trần Can được giao nhiệm vụ mở đường và kéo pháo vào trận địa Điện Biên Phủ. Đây là một trong những công việc gian khổ nhất trước khi chiến dịch bắt đầu.

Ngày 17-1-1954, Trung đoàn 209 bắt đầu kéo pháo từ Tuần Giáo. Sau 10 ngày đêm, 12 khẩu pháo được đưa vào trận địa.

Nhưng sau khi phương án tác chiến thay đổi, quân ta phải kéo pháo ra. Trong lúc rút pháo, năm khẩu pháo của Tiểu đoàn 130 gặp nguy hiểm do bị máy bay và pháo địch đánh phá.

Trần Can dẫn đầu trung đội xông ra kéo pháo. Những người lính khác cũng tham gia. Nhờ tinh thần đoàn kết và quyết tâm, các khẩu pháo được đưa ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Đây mới chỉ là giai đoạn chuẩn bị. Ngày 13-3-1954, trận Him Lam mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Tiểu đoàn 130 của Trần Can được giao nhiệm vụ đánh chiếm mỏm 3. Đúng 17 giờ, pháo binh ta đồng loạt khai hỏa. Sau đó, bộ binh tiến lên mở cửa qua hàng rào.

Đại đội 366 của Trần Can xung phong đánh chiếm tiền duyên. Quân ta tiến lên nhưng gặp hỏa lực mạnh từ lô cốt số 6.

Trần Can cùng đồng đội vẫn kiên quyết tiến công. Sau những trận chiến ác liệt, quân ta làm chủ cứ điểm Him Lam. Lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” được cắm trên nóc lô cốt chỉ huy.

Đó là chiến thắng đầu tiên của quân ta tại Điện Biên Phủ. Tuy nhiên, với Trần Can, nhiệm vụ vẫn chưa kết thúc. Ông tiếp tục chiến đấu cùng đơn vị trong những trận đánh tiếp theo.

Gần hai tháng sau, ngày 7-5-1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ đi đến thắng lợi cuối cùng. Nhưng Trần Can đã hy sinh trong chính ngày lịch sử ấy.

Có thể nói, ông đã đi gần như trọn một vòng chiến dịch. Ông góp sức trong quá trình kéo pháo, trực tiếp tham gia trận mở màn và chiến đấu cho đến ngày cuối cùng. Chỉ tiếc rằng ông không được nhìn thấy giây phút chiến thắng.

Sự hy sinh của Trần Can là một phần trong những mất mát lớn lao để làm nên Điện Biên Phủ. Tên tuổi ông gắn với tinh thần “Quyết chiến – Quyết thắng”, với lá cờ trên nóc lô cốt Him Lam và với những người lính đã chiến đấu đến tận cùng.

Ngày nay, câu chuyện về Trần Can vẫn mang giá trị sâu sắc. Nó nhắc nhở chúng ta rằng hòa bình hôm nay được xây dựng từ sự hy sinh của những thế hệ đi trước. Biết ơn họ không chỉ là ghi nhớ lịch sử mà còn là sống tốt, học tập nghiêm túc và có trách nhiệm với tương lai đất nước.