NGƯỜI CHIẾN SĨ ÂM THẦM LÀM NÊN TIẾNG NỔ TRÊN ĐỒI A1- LƯU VIẾT THOẢNG

Nếu chiến thắng Điện Biên Phủ được nhớ đến bằng những trận đánh dữ dội, thì phía sau tiếng súng ấy còn có những người lính âm thầm làm một công việc đặc biệt: đào đường hầm, đặt thuốc nổ và mở lối xuyên qua lòng đất. Trong số đó, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lưu Viết Thoảng, người con quê Yên Dũng, Bắc Giang, đã để lại một dấu ấn đặc biệt trong trận đánh đồi A1.

Sinh năm 1926, Lưu Viết Thoảng lớn lên trong hoàn cảnh đất nước còn chìm dưới ách áp bức của thực dân. Năm 1944, khi mới 18 tuổi, ông gia nhập quân đội. Những ngày đầu trong quân ngũ, ông làm công việc nuôi quân, nhưng chiến trường đã nhanh chóng đưa ông đến với nhiệm vụ của một người lính công binh. Từ đó, cuộc đời ông gắn với những con đường hành quân, những cây cầu, những quả bom chưa phát nổ và những công việc mà chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng tính mạng.

Trong các chiến dịch, phá bom nổ chậm là nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm. Quả bom có thể nằm dưới lòng đất, không biết chính xác lúc nào phát nổ. Muốn mở đường cho bộ đội và đoàn xe đi qua, người chiến sĩ phải trực tiếp đến gần nó, tìm cách vô hiệu hóa hoặc tận dụng lượng thuốc nổ bên trong. Lưu Viết Thoảng đã nhiều lần thực hiện công việc ấy. Điều đáng quý là ông không chỉ gan dạ mà còn biết tìm tòi, học hỏi và sáng tạo trong cách xử lý bom. Những kinh nghiệm tích lũy từ thực tế chiến trường đã giúp ông trở thành một chiến sĩ công binh có bản lĩnh.

Nhưng trận chiến làm nên tên tuổi Lưu Viết Thoảng lại diễn ra dưới lòng đồi A1.

Đồi A1 là một trong những vị trí phòng thủ quan trọng nhất của quân Pháp tại Điện Biên Phủ. Muốn phá vỡ cứ điểm này, quân ta phải tìm một phương án đặc biệt. Thay vì chỉ đánh trực diện, bộ đội công binh quyết định đào một đường hầm bí mật xuyên vào lòng đồi để đưa một khối thuốc nổ lớn vào bên dưới vị trí phòng thủ của địch.

Nhiệm vụ được giao cho Lưu Viết Thoảng và các chiến sĩ công binh.

Đó là những ngày tháng vô cùng căng thẳng. Trong lòng đất tối tăm và chật hẹp, các chiến sĩ phải đào từng nhát cuốc, xúc từng xẻng đất. Đất đào lên phải nhanh chóng được vận chuyển ra ngoài để không bị địch phát hiện. Trên mặt đất, pháo địch liên tục bắn phá. Dưới lòng đồi, các chiến sĩ vừa làm việc vừa phải đề phòng nguy cơ đường hầm bị sập. Mỗi mét đường hầm hoàn thành là thêm một bước tiến gần mục tiêu, nhưng cũng là thêm một lần họ phải đối mặt với hiểm nguy.

Suốt 16 ngày đêm, Lưu Viết Thoảng cùng đồng đội kiên trì đào hầm. Cuối cùng, đường hầm dài khoảng 43 mét được hoàn thành và gần 1.000 kg thuốc nổ được đưa vào vị trí đã định. Công việc tưởng như âm thầm ấy thực chất là một nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt đối với toàn bộ trận đánh A1.

Rồi thời khắc quyết định cũng đến.

Chiều tối ngày 6 tháng 5 năm 1954, sau khi mọi công việc chuẩn bị hoàn tất, các chiến sĩ sẵn sàng cho việc kích nổ khối bộc phá. Đến 20 giờ 30 phút, tiếng nổ lớn vang lên từ lòng đồi A1. Đất đá bị hất tung, một phần hệ thống phòng thủ của quân Pháp bị phá vỡ. Lưu Viết Thoảng là một trong những người trực tiếp tham gia điểm hỏa khối bộc phá. Sau tiếng nổ ấy, bộ đội ta lập tức mở đợt tiến công quyết định vào cứ điểm.

Đến chiều 7 tháng 5 năm 1954, toàn bộ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ bị quân ta đánh bại. Chiến thắng ấy kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, buộc Pháp phải ký Hiệp định Genève năm 1954, chấm dứt chiến tranh ở Đông Dương.

Nhìn lại chiến công của Lưu Viết Thoảng, điều đặc biệt không chỉ nằm ở khối thuốc nổ gần một tấn dưới lòng đồi A1. Điều đáng nhớ hơn là những ngày tháng ông cùng đồng đội kiên trì đào từng mét hầm trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt. Không có tiếng súng liên tục như trên mặt đất, nhưng dưới lòng đồi cũng là một cuộc chiến sinh tử. Người lính phải chiến thắng nỗi sợ, chiến thắng sự mệt mỏi và chiến thắng cả những khó khăn của địa hình để hoàn thành nhiệm vụ.

Sau chiến thắng, những đóng góp của Lưu Viết Thoảng được Nhà nước ghi nhận. Năm 1956, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, cùng Huân chương Quân công hạng Ba.

Nếu những người lính ngoài mặt trận dùng súng để tiến công thì Lưu Viết Thoảng và những người lính công binh đã dùng cuốc, xẻng, mồ hôi và lòng quả cảm để mở một con đường xuyên vào lòng đất. Con đường hầm ấy đã dẫn tới tiếng nổ làm rung chuyển đồi A1 và góp phần mở ra giờ phút quyết định của Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Ngày nay, khi đứng trước di tích đồi A1, khó có thể hình dung được dưới lớp đất đá ấy từng có những người lính ngày đêm đào hầm trong bóng tối. Nhưng lịch sử vẫn còn đó. Lưu Viết Thoảng trở thành biểu tượng của người chiến sĩ công binh: lặng lẽ, bền bỉ, gan dạ và sáng tạo. Chiến công của ông cho thấy đôi khi một chiến thắng lớn không bắt đầu bằng một tiếng súng, mà bắt đầu từ những nhát cuốc âm thầm trong lòng đất, nơi những người lính đã đặt cả tuổi trẻ và lòng dũng cảm của mình vào vận mệnh đất nước.