NGƯỜI CHIẾN SĨ ÂM THẦM TRONG BÓNG TỐI- NGUYỄN VĂN TÀU ( TƯ CANG )

Đại tá Nguyễn Văn Tàu – Người chỉ huy Cụm tình báo H63

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, có những người lính không trực tiếp cầm súng xông lên giữa trận địa nhưng lại chiến đấu trong một mặt trận đặc biệt nguy hiểm – đó là mặt trận tình báo. Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Tàu, bí danh Tư Cang, là một trong những người tiêu biểu như thế. Năm 1961, ông được điều động vào miền Nam hoạt động tình báo. Sau hành trình hơn 100 ngày vượt Trường Sơn, ông đến Củ Chi và được giao nhiệm vụ tổ chức, chỉ huy Cụm tình báo H63, một mạng lưới tình báo chiến lược hoạt động sâu trong lòng Sài Gòn. Dưới sự chỉ huy của ông, H63 có những điệp viên nổi tiếng như Phạm Xuân Ẩn (Hai Trung) và Nguyễn Thị Yên Thảo (Tám Thảo), thu thập nhiều thông tin quan trọng từ các cơ quan đầu não của đối phương rồi bí mật chuyển ra căn cứ.

Công việc của Tư Cang và các đồng đội vô cùng nguy hiểm. Họ phải sống dưới nhiều vỏ bọc khác nhau, thường xuyên di chuyển giữa Củ Chi và Sài Gòn, đối mặt với nguy cơ bị bắt bất cứ lúc nào. Để bảo đảm bí mật, những người trong mạng lưới tình báo phải tuân thủ kỷ luật rất nghiêm ngặt. Tư Cang có khi phải đóng vai người thân hoặc người yêu của nữ điệp viên Tám Thảo để giúp bà tạo vỏ bọc hoạt động trong nội thành. Ban ngày, ông có thể xuất hiện giữa phố phường Sài Gòn như một người dân bình thường, nhưng phía sau vẻ ngoài ấy là nhiệm vụ thu nhận, kiểm tra và chuyển những tin tức có giá trị đặc biệt về cho cấp trên.

Một trong những đóng góp quan trọng của Cụm H63 là cung cấp thông tin chiến lược phục vụ Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Các nguồn tin từ mạng lưới giúp cấp trên nắm được tình hình bố trí lực lượng, hoạt động của đối phương trong nội đô Sài Gòn. Đặc biệt, sau các trận đánh Mậu Thân, Tám Thảo đã tìm cách lấy được những báo cáo tuyệt mật của phía đối phương về tình hình cuộc tiến công và đưa ra ngoài an toàn. Những tài liệu ấy giúp ta đánh giá chính xác hơn tình hình chiến trường và hiệu quả của các trận đánh.

Có một câu chuyện rất đặc biệt thể hiện lòng dũng cảm của Tư Cang trong những ngày Mậu Thân. Khi theo dõi trận đánh vào Dinh Độc Lập năm 1968 từ một căn nhà cách mặt trận khoảng 100 mét, ông chứng kiến các chiến sĩ biệt động chiến đấu đến viên đạn cuối cùng. Dù nhiệm vụ tình báo yêu cầu phải giữ bí mật và không được trực tiếp tham chiến, trước cảnh đồng đội đang bị bao vây, Tư Cang không thể đứng yên. Ông cùng Tám Thảo hé cửa sổ, rút súng và bắn yểm trợ vài phát, tạo điều kiện cho những người còn sống rút lui. Sau đó ông không báo cáo việc mình đã nổ súng vì biết hành động ấy đã vi phạm kỷ luật của người làm tình báo. Nhiều năm sau, khi gặp lại một đồng đội cũ, ông mới được biết những người được ông yểm trợ năm ấy vẫn nhớ và cảm ơn ông.

Những chiến công của Tư Cang không chỉ dừng lại ở thời kỳ Mậu Thân. Năm 1974, mạng lưới tình báo do ông chỉ huy tiếp tục thu thập được những tài liệu quan trọng về tình hình và kế hoạch của đối phương. Đáng chú ý là một bức mật điện của Tổng thống Mỹ gửi cho phía Sài Gòn, thể hiện Mỹ sẽ không đưa quân trở lại Việt Nam. Những thông tin như vậy giúp lãnh đạo cách mạng đánh giá đúng tình hình, nhận thấy những khó khăn của chính quyền Sài Gòn và có thêm cơ sở để hoạch định cách đánh trong giai đoạn cuối của cuộc chiến.

Điều đặc biệt ở Nguyễn Văn Tàu là ông không chỉ là một người chỉ huy tình báo tài giỏi mà còn phải hy sinh rất nhiều cho nhiệm vụ. Trong gần ba mươi năm chiến tranh, ông có những khoảng thời gian dài phải xa vợ con. Sau năm 1954, ông tập kết ra Bắc nhưng không kịp gặp vợ con để chia tay. Đến cuối năm 1961, ông trở lại miền Nam và sau đó nhận nhiệm vụ chỉ huy H63. Dù biết vợ con đang ở Sài Gòn, yêu cầu bảo mật khiến ông không thể tùy tiện gặp họ. Tình riêng phải nhường chỗ cho nhiệm vụ chung, và ông chấp nhận sự xa cách kéo dài ấy để hoàn thành công việc cách mạng.

Sau ngày đất nước thống nhất, những đóng góp thầm lặng của Nguyễn Văn Tàu và các đồng đội H63 dần được biết đến. Ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 2006. Nhắc đến Tư Cang là nhắc đến một thế hệ cán bộ tình báo đã sống giữa lòng địch, luôn phải che giấu thân phận và đặt nhiệm vụ lên trên sự an toàn của bản thân. Chiến công của ông không được đo bằng số trận đánh trực tiếp hay số lượng đối phương bị tiêu diệt, mà bằng những thông tin quý giá được đưa về đúng lúc, góp phần giúp cấp trên đưa ra những quyết định quan trọng trong chiến tranh. Câu chuyện về Đại tá Nguyễn Văn Tàu vì thế là câu chuyện về trí thông minh, lòng dũng cảm, sự hy sinh thầm lặng và bản lĩnh của một người chiến sĩ tình báo đã dành cả tuổi trẻ của mình cho độc lập, thống nhất đất nước.