Người chiến sĩ biệt động năm ấy và trận đánh nhà hàng Mỹ Cảnh
Ở cái tuổi gần 70, tuy sức khỏe có giảm sút nhưng sự tinh tế, nhanh nhạy của người lính đặc công biệt động năm nào vẫn còn in đậm trong mỗi lời nói và bước đi của Huỳnh Phi Long. Với giọng trầm buồn, sâu lắng ông kể: Trước trận đánh vào nhà hàng Mỹ Cảnh, Huỳnh Phi Long và đồng đội xác định là trận đánh để trả thù cho đồng chí Trần Văn Đang-một chiến sĩ biệt động vừa bị Mỹ ngụy tử hình tại bùng binh chợ Bến Thành vào ngày 20-6-1965.
Nhà hàng Mỹ Cảnh là một chiếc tàu dài 75m, rộng 25m, chứa được tới 250 thực khách, thường được neo đậu theo bờ sông tại bến Bạch Đằng, cách kênh Bến Nghé khoảng 100m, bên cạnh cột cờ Thủ Ngữ đối diện bên kia đường bến Bạch Đằng (nay là đường Tôn Đức Thắng, quận 1). Chủ nhà hàng là một tay người Hoa, tên là Phú Lâm, một tay sai đắc lực của tình báo CIA (Mỹ). Vì thế phá hủy được nhà hàng này coi như ta đã triệt được một cái vòi của Mỹ-ngụy và sẽ khoét sâu được mâu thuẫn giữa Mỹ và ngụy sau những trận đánh tại bến xe buýt (đường Hồng Bàng, dành riêng cho các cố vấn Mỹ), trận đánh vào sân tập Bình Thới (quận 11, dành riêng cho bọn cảnh sát địch)…
Trước khi tiến hành trận đánh, Phi Long đã phải tìm hiểu kỹ địa hình và thói quen đi lại, chơi bời, ăn uống của địch thật cẩn thận. Quả thật, địa hình ở đây rất khó tiếp cận vì nhà hàng Mỹ Cảnh ở dưới sông chỉ có một lối đi duy nhất là chiếc cầu thang, địch lại thường xuyên bố trí hai cảnh sát mang súng tiểu liên canh gác bên cầu thang. Ngay tại bãi trống trên bờ trước nhà hàng còn có 3 tên cảnh sát và một tên công an chìm luôn luôn cảnh giới. Dưới sông, an ninh hải quân của địch tuần tra liên tục…
Kế hoạch được bàn bạc xong, Phi Long và đồng chí Lê Văn Rãy (cùng trong tổ biệt động) hạ quyết tâm theo phương án đã chuẩn bị. Trước lúc lâm trận, như có linh tính mách bảo hay chính là sự “cẩn tắc vô áy náy” của những người lính chiến nên Phi Long đã kiểm tra lại vũ khí. Trời ơi, thật may mắn, anh phát hiện ra đồng hồ gài mìn bị… mát, chút xíu nữa là nổ tung và hai người sẽ chết khi chưa thực hiện được nhiệm vụ. Phi Long vội giật dây điểm hỏa. Đến lúc này khi đang ngồi kể lại, ông vẫn còn xuýt xoa: Thật hú vía cái đận ấy!
Phi Long đi xe môbilết chở một trái mìn đi trước, đồng chí Rãy đạp xe giả làm người bán báo chở một trái DH10 đi sau đủ tầm nhìn thấy nhau. Gần đến cầu Hang, Phi Long đi chậm lại quan sát, chờ thời cơ vượt trạm gác. Khi người dân tập trung đi về phía giữa cầu, lợi dụng rừng người che khuất, Phi Long cho xe vượt qua, đồng chí Rãy cũng đạp xe theo qua khỏi trạm gác cùng lao nhanh về hướng mục tiêu. Dừng lại một phút để quan sát, thấy 3 tên cảnh sát vẫn đứng trước cầu thang lên xuống nhà hàng, còn phía trên bờ sông 4 tên cảnh sát đứng dàn hàng ngang súng tiểu liên cầm tay, hai tên công an chìm đi lại ngay bãi trống đối diện nhà hàng. Tại các ngã tư địch tăng cường xe bọc thép và bọn lính dã chiến hình thành thế bảo vệ quanh mục tiêu. Đây là một sự bất thường xảy ra trong khu vực, một tình huống ngoài dự kiến. Nhưng Phi Long quyết tâm là phải đánh và đây cũng là thời cơ đánh khi địch tập trung cao nhất. Anh động viên đồng chí Rãy: “Dù hy sinh hai anh em mình cũng phải hoàn thành nhiệm vụ trước Đảng và Quân đội trong trận đánh này”. Quan sát thêm, Phi Long thấy có vài người bán hàng rong qua lại trước mục tiêu và kế đó lại có hàng bán thuốc lá. Nhìn đồng hồ đeo tay chỉ còn vài phút nữa thôi, Long liền chạy xe cập mục tiêu. Thật là bình tĩnh để địch không nghi ngờ phát hiện được, anh dừng xe cách hàng bán thuốc lá 2m, canh đúng hướng mìn thổi vào 2/3 thân tàu. Mồ hôi rịn đầy trên trán, song anh vẫn cố tỏ ra ung dung móc tiền bước đến quầy mua thuốc lá trong khi những tên công an vẫn qua lại không biết gì. Chỉ còn 2 phút nữa thôi, trái mìn DH10 sẽ nổ. Anh nhanh chóng đi đến bên cạnh công viên, áp sát người vào một trụ cột, lợi dụng bóng tối bỏ 2 trái lựu đạn xuống sông rồi lẹ làng lách người qua công viên cách đó 5m nhảy lên chiếc xe gắn máy mà đồng chí Tám Sâm đã để sẵn. Đồng chí Rãy cũng đã gài xong quả mìn định hướng thứ hai. Lên xe, hai người vừa chạy ra khoảng 50m thì trái mìn thứ nhất mà Phi Long gài đã nổ. Lao xe đến bùng binh Nguyễn Huệ thì bị cảnh sát chặn lại khám xét, kiểm tra thấy giấy tờ hợp pháp bọn chúng để cho hai người đi. Vừa lúc đó, trái mìn thứ hai của đồng chí Rãy gài nổ tiếp. Cả Sài Gòn như bừng lên khí thế tiến công. Tiếng còi báo động của địch vang lên inh ỏi, đường phố trở nên một cảnh tượng hỗn loạn, chỉ riêng những người lính đặc công biệt động mừng vui khôn tả.
Vài phút sau, đại sứ Mỹ ở Sài Gòn cũng có mặt và chứng kiến cảnh tan nát này đã lắc đầu thất vọng và ủ rũ cúi đầu leo lên xe như không dám tin vào những gì vừa xảy ra…
