người chiến sĩ cách mạng Trần Ngự

Nằm trong phòng g.i.a.m chật hẹp với t.h.ân t.hể b.ầ.m tím, mắt s.ưng l.ồi và quần áo đẫm m .á. u lẫn xà phòng, người chiến sĩ cách mạng Trần Ngự (bí danh Trần Thanh Tâm, sinh năm 1923 tại Quế Thọ, Quảng Nam) vẫn đứng vững trước chuỗi đòn t.r.a t.ấ.n "c.h.ế.t đi sống lại". Kẻ thù k.ẹ.p điện vào ngón chân, trói chặt đ.ổ n.ư.ớ.c x.à p.h.ò.n.g đầy bụng rồi giậm ván cho trào ra đường miệng, thậm chí t.r.e.o n.g.ư.ợ.c ông lên rồi giật dây cho đ.ầ.u đ.ậ.p liên tiếp vào tường.

Tuyệt vọng trước khí tiết không thể khuất phục, đ.ị.c.h xếp ông vào danh sách "loại A – tối nguy hiểm" với số tù 041, đày qua hàng loạt nhà ngục khắc nghiệt từ Hội An, Đà Nẵng, Chí Hòa đến Côn Đảo. Chính trong góc tối ngục tù mùa xuân năm 1963, ông đã âm thầm gửi về cho người vợ thân yêu chiếc khăn tay thêu hai câu thơ Kiều: "Ngày xuân con én đưa thoi / Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi" — một lời nhắn gửi đầy lạc quan và niềm tin sắt đá vào ngày chiến thắng.

​ Ra t.ù cuối năm 1963, ông gác lại hạnh phúc riêng, lập tức tìm cách bắt liên lạc với tổ chức để tiếp tục hoạt động bí mật. Trên cương vị Huyện ủy viên, Phó ban Tuyên huấn kiêm Phó ban Đấu tranh chính trị, binh vận Huyện ủy Quế Sơn, ông đã phát huy tài năng viết lách để soạn thảo những bức thư kêu gọi đầy lay động. Những lá thư truyền cảm ấy đã thức tỉnh lương tri của nhiều b.i.n.h l.í.n.h n.g.ụ.y, khiến họ b.u.ô.n.g s.ú.n.g trở về với nhân dân, nhiều người sau đó trở thành những d.ũ.n.g s.ĩ d.i.ệ.t M.ỹ quả cảm.

​Mờ sáng ngày 04/04/1969, trên đường đi công tác qua khu vực ruộng Sứ, Đình Lá (thôn Cẩm Tú, xã Quế Thọ), ông không may rơi vào ổ p.h.ụ.c k.í.c.h gắt gao của quân M.ỹ. Dù bị t.r.ú.n.g đ.ạ.n t.r.ọ.n.g t.h.ư.ơ.n.g ngay từ loạt s.ú.n.g đầu, người chiến sĩ biệt động vẫn dồn hết tàn lực n.ổ s.ú.n.g đáp trả, t.i.ê.u d.i.ệ.t tại chỗ một tên l.í.n.h M.ỹ trước khi a.n.h d.ũ.n.g h.y s.i.n.h, để lại người vợ trẻ cùng bốn đứa con thơ.

​Những đóng góp thầm lặng cùng hồ sơ tù đày của ông từng bị thất lạc nhiều năm trong tàng thư chế độ cũ. Đến ngày 09/10/2014, Đảng và Nhà nước đã chính thức truy tặng l.i.ệ.t s.ĩ Trần Ngự danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân — sự ghi nhận trọn vẹn cho một tấm gương kiên trung, bất khuất của quê hương xứ Quảng.

​Thế hệ hôm nay và mai sau xin trân trọng ghi nhớ, biết ơn sâu sắc trước sự h.y s.i.n.h vô bờ bến của Anh hùng l.i.ệ.t s.ĩ Trần Ngự cùng biết bao người con ưu tú đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Tấm gương kiên trung, lòng yêu nước nồng nàn và tinh thần lạc quan cách mạng của ông chính là ngọn đuốc soi đường, nhắc nhở tuổi trẻ hôm nay không ngừng học tập, rèn luyện bản lĩnh, sống có lý tưởng và cống hiến hết mình để xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.