Người chiến sĩ cộng sản kiên trung Cao Đình Trung - Sống mãi trong lòng quê hương Quế Sơn

Trong lịch sử đấu tranh cách mạng của tỉnh Quảng Nam, có nhiều người con ưu tú đã hiến dâng trọn cuộc đời cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Một trong những tấm gương tiêu biểu ấy là liệt sĩ Cao Đình Trung – người cán bộ lãnh đạo, chỉ huy quân sự tài năng của huyện Quế Sơn, người chiến sĩ cộng sản kiên trung đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước, tinh thần quả cảm, đức độ và sự tận tụy vì nhân dân.

Tuổi trẻ gắn liền với con đường cách mạng

Sinh ra trên vùng đất Quế Sơn giàu truyền thống yêu nước và cách mạng, Cao Đình Trung sớm giác ngộ lý tưởng giải phóng dân tộc. Trong bối cảnh đất nước chìm trong khói lửa chiến tranh, ông đã lựa chọn con đường đấu tranh cách mạng, chấp nhận gian khổ, hiểm nguy để góp phần giành lại độc lập cho quê hương.

Ngay từ những năm đầu tham gia cách mạng, ông đã nổi tiếng là người thông minh, nhanh nhạy, bản lĩnh và có năng lực tổ chức. Không chỉ dũng cảm trong chiến đấu, Cao Đình Trung còn được đồng đội và nhân dân yêu quý bởi lối sống giản dị, chân thành, luôn đặt lợi ích của tập thể lên trên lợi ích cá nhân.

Người chỉ huy tài năng trên chiến trường Quế Sơn

Giữa năm 1965, Cao Đình Trung được bầu bổ sung vào Ban Thường vụ Huyện ủy Quế Sơn và giữ chức Chính trị viên trưởng Huyện đội Quế Sơn. Đây là thời điểm cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn vô cùng ác liệt. Trên cương vị mới, ông đã cùng Ban Chỉ huy Huyện đội lãnh đạo lực lượng vũ trang huyện lập nhiều chiến công xuất sắc.

Ngày 15/7/1965, dưới sự chỉ huy của ông, lực lượng vũ trang huyện Quế Sơn phối hợp với Tiểu đoàn 70 bộ đội địa phương tỉnh phục kích tiêu diệt Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 4, Sư đoàn 2 ngụy tại Mộc Bài, thu hơn 150 khẩu súng. Chiến thắng Mộc Bài không chỉ gây tổn thất nặng nề cho địch mà còn mở ra bước phát triển mới về nghệ thuật hiệp đồng tác chiến giữa bộ đội địa phương tỉnh với lực lượng vũ trang huyện.

Tháng 11/1965, Cao Đình Trung tiếp tục chỉ huy lực lượng vũ trang huyện phối hợp cùng Trung đoàn 1, Sư đoàn Bộ binh 2 tiến công giải phóng quận lỵ Hiệp Đức. Sau khi đánh chiếm cứ điểm Núi Lớn, ông chỉ huy lực lượng và du kích các xã phát động quần chúng nổi dậy phá ấp chiến lược, giải phóng hơn 7.500 người dân, tạo nên vùng giải phóng rộng lớn ở phía tây Quế Sơn.

Đầu năm 1966, trước các cuộc càn quét liên tiếp của quân Mỹ và chính quyền Sài Gòn dọc Quốc lộ 1A, Cao Đình Trung trực tiếp xây dựng kế hoạch phục kích. Trận đánh ngày 27/2/1966 tại thôn 8, xã Phú Hương đã tiêu diệt 47 tên địch, góp phần giữ vững vùng giải phóng và củng cố niềm tin của nhân dân vào thắng lợi của cách mạng.

Nhà lãnh đạo biết lấy dân làm gốc

Không chỉ nổi bật về tài cầm quân, Cao Đình Trung còn là người cán bộ gần dân, hiểu dân và hết lòng vì dân.

Một câu chuyện được nhiều người nhắc đến là việc ông chủ động tìm gặp gia đình Phạm Dền – người từng chỉ điểm cho địch bắt chính ông trước đó. Thay vì nuôi lòng oán hận, Cao Đình Trung vận động vợ con Phạm Dền thuyết phục ông trở về với cách mạng.

Vài tháng sau, Phạm Dền đã mang theo tấm "Anh dũng bội tinh" của chính quyền Sài Gòn đến đầu thú và được cách mạng khoan hồng. Từ một người lầm đường, Phạm Dền trở thành cán bộ tích cực tại địa phương.

Câu chuyện ấy thể hiện rõ phẩm chất cao đẹp của người cộng sản: lấy lòng nhân ái và sự cảm hóa thay cho hận thù. Chính điều đó đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong quần chúng nhân dân, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân trong kháng chiến.

Đồng đội từng nhận xét về ông:

"Đồng chí Cao Đình Trung là người cán bộ cách mạng rất gương mẫu, xông xáo; đức độ, tài năng; lãnh đạo, chỉ huy rất tài tình, quyết đoán; chiến đấu hết mình vì nước, vì dân; đặc biệt có tài vận động quần chúng và cảm hóa những người lầm đường lạc lối trở về với cách mạng."

Người Bí thư Huyện ủy luôn đi đầu nơi gian khó

Năm 1967, Cao Đình Trung được giao trọng trách Bí thư Huyện ủy Quế Sơn. Trên cương vị cao nhất của Đảng bộ huyện, ông vẫn giữ phong cách sâu sát cơ sở, trực tiếp xuống từng địa bàn kiểm tra, chỉ đạo chiến đấu.

Trong chiến thắng ngày 24/3/1967 trên Quốc lộ 1A (đoạn cầu Bà Rén – Hương An), quân và dân Quế Sơn phối hợp với Trung đoàn 31, Sư đoàn Bộ binh 2 tiêu diệt nhiều đơn vị Mỹ và quân đội Sài Gòn, phá hủy 143 xe quân sự, hàng trăm tấn đạn dược cùng nhiều phương tiện chiến tranh, góp phần làm thất bại âm mưu bình định của địch.

Cuối năm 1967, để chuẩn bị cho Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, Ban Chỉ huy chiến dịch của huyện được thành lập và Cao Đình Trung trực tiếp phụ trách.

Mặc dù là người chỉ huy cao nhất, ông không chọn vị trí an toàn phía sau mà luôn có mặt ở tuyến đầu để kiểm tra, động viên cán bộ, chiến sĩ. Chính trong một lần trực tiếp chỉ huy chiến đấu tại thôn Thuận Long (xã Sơn Long), ông bị pháo địch bắn trọng thương.

Biết mình không còn sống được nữa, ông vẫn cố gắng căn dặn đồng đội:

"Các đồng chí hãy cố gắng lên, ngày thắng lợi sẽ đến với chúng ta, hãy tập trung cao độ cho nhiệm vụ trọng đại của dân tộc trong mùa xuân Mậu Thân này."

Ngày 19/11/1967, Bí thư Huyện ủy Quế Sơn Cao Đình Trung anh dũng hy sinh khi cuộc Tổng tiến công Mậu Thân chỉ còn ít tháng nữa sẽ diễn ra.

Sống mãi trong lòng quê hương

Sự hy sinh của Cao Đình Trung là tổn thất lớn đối với Đảng bộ và nhân dân Quế Sơn. Tuy nhiên, tấm gương về lòng trung thành với Đảng, tinh thần chiến đấu kiên cường, tài lãnh đạo và đạo đức cách mạng của ông vẫn luôn được các thế hệ sau trân trọng, gìn giữ.

Nhiều tài liệu lịch sử của địa phương ghi nhận Cao Đình Trung là một trong những cán bộ tiêu biểu của phong trào cách mạng Quế Sơn trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Huyện Quế Sơn đã nhiều lần tổ chức hội thảo khoa học, sưu tầm tư liệu nhằm đề nghị truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đối với liệt sĩ Cao Đình Trung, thể hiện sự ghi nhận đối với những cống hiến to lớn của ông cho quê hương và đất nước.