Anh hùng Lực lượng vũ trang

Người chiến sĩ cộng sản kiên trung đến phút cuối

Ngày 6/9/1902, tại vùng đất Nghệ An giàu truyền thống yêu nước, một người con ưu tú của dân tộc ra đời – người sau này trở thành Tổng Bí thư thứ hai của Đảng Cộng sản Đông Dương. Cuộc đời 40 năm ngắn ngủi của Lê Hồng Phong là bản anh hùng ca về lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng cách mạng, về khí phách hiên ngang trước bạo lực và ngục tù.

Hải Phòng28/02/2026Ban Biên tập tổng hợp4 lượt xem0 lượt chia sẻ

“Nếu không làm rạng rỡ non sông, quyết không trở về Tổ quốc”

Ngay từ thuở thiếu thời, Lê Hồng Phong đã sớm nuôi chí lớn cứu nước. Câu nói trước khi sang Thái Lan hoạt động: “Nếu không làm rạng rỡ non sông, quyết không trở về Tổ quốc” không chỉ là lời thề của tuổi trẻ, mà còn là phương châm sống của cả cuộc đời ông.

Tại Quảng Châu (Trung Quốc), ông gặp lãnh tụ Hồ Chí Minh (khi đó là Nguyễn Ái Quốc) và gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Từ đây, Lê Hồng Phong trở thành một trong những cán bộ cách mạng đầu tiên của Việt Nam được trang bị hệ thống lý luận Mác – Lênin một cách bài bản.

Ông được đào tạo tại các trường quân sự ở Trung Quốc, Liên Xô và Trường Đại học Phương Đông của Quốc tế Cộng sản – nơi hun đúc bản lĩnh chính trị, tư duy lý luận và tầm nhìn chiến lược cho một nhà lãnh đạo tương lai.

Khôi phục tổ chức Đảng trong thời kỳ đen tối

Những năm 1930–1931 là giai đoạn cách mạng Việt Nam chịu tổn thất nặng nề. Hệ thống tổ chức Đảng bị thực dân Pháp khủng bố khốc liệt, nhiều cán bộ chủ chốt bị bắt, bị xử tử. Trong bối cảnh đó, theo chỉ thị của Quốc tế Cộng sản, Lê Hồng Phong được giao trọng trách khôi phục và củng cố tổ chức Đảng.

Tháng 3/1935, tại Đại hội lần thứ nhất của Đảng Cộng sản Đông Dương, ông được bầu làm Tổng Bí thư dù không trực tiếp dự Đại hội. Việc được bầu vắng mặt là minh chứng rõ ràng cho uy tín và vai trò to lớn của ông trong việc xây dựng đường lối chính trị và khôi phục cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng.

Trên mặt trận tư tưởng, Lê Hồng Phong có nhiều đóng góp quan trọng trong việc thống nhất quan điểm đấu tranh dân chủ, đấu tranh chống lại những nhận thức lệch lạc, củng cố sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng. Bằng ngòi bút sắc sảo và lập luận vững chắc, ông góp phần đặt nền tảng tư tưởng cho phong trào cách mạng thời kỳ Mặt trận Dân chủ, tạo tiền đề tiến tới thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Ngục tù không khuất phục được ý chí

Biết ông là cán bộ lãnh đạo cao cấp của Đảng, thực dân Pháp tìm mọi cách truy bắt. Ngày 22/6/1939, Lê Hồng Phong bị bắt tại Chợ Lớn và sau đó tiếp tục bị bắt lần thứ hai vào tháng 1/1940, giam giữ tại Khám Lớn Sài Gòn.

Dù bị quản thúc và theo dõi gắt gao, ông vẫn bí mật liên lạc với tổ chức, viết bài cho báo Đảng. Thực dân Pháp không tìm được bằng chứng kết án tử hình nên vu cho ông “chịu trách nhiệm tinh thần” về Khởi nghĩa Nam Kỳ, kết án 5 năm tù và 10 năm quản thúc.

Cuối năm 1940, ông bị đày ra Nhà tù Côn Đảo – nơi được mệnh danh là “địa ngục trần gian”.

Tại đây, ông bị giam trong khu “chuồng cọp” khắc nghiệt nhất. Phòng giam chỉ khoảng 5 mét vuông, nền xi măng lạnh lẽo, tù nhân bị cùm chân và tra tấn thường xuyên. Bọn cai ngục tìm mọi cách mua chuộc, dụ dỗ, rồi tra khảo dã man hòng khuất phục ý chí người cộng sản.

Có lần bị đánh đến máu chảy đầm đìa, ông vẫn bình thản chan cơm với máu mà ăn, giữ vững niềm tin “còn sống còn chiến đấu”. Bạn tù xúc động kể lại: gươm giáo có thể chặt đứt sắt thép, nhưng sẽ oằn mình trước dũng khí của người cộng sản.

Lời nhắn gửi trước giờ hy sinh

Chế độ lao tù tàn bạo khiến sức khỏe Lê Hồng Phong suy kiệt nghiêm trọng. Thực dân Pháp cố tình không cho điều trị, rắp tâm giết hại ông trong tù ngục.

Trưa ngày 6/9/1942 – đúng sinh nhật lần thứ 40 của mình – ông trút hơi thở cuối cùng tại Côn Đảo. Trước lúc ra đi, ông gửi lại lời nhắn tha thiết:

“Nhờ các đồng chí nói với Đảng rằng, tới phút cuối cùng, Lê Hồng Phong vẫn một lòng tin thắng lợi vẻ vang của cách mạng.”

Đó không chỉ là lời trăng trối, mà là tuyên ngôn bất khuất của một người cộng sản trọn đời vì lý tưởng.

Tấm gương sáng cho hôm nay

Cuộc đời Lê Hồng Phong là biểu tượng của lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, của bản lĩnh chính trị vững vàng trước mọi thử thách. Bão táp không làm ông chuyển lay, đòn roi không làm ông khuất phục, cám dỗ không thể mua chuộc.

Hơn tám thập kỷ đã trôi qua kể từ ngày ông hy sinh, nhưng khí phách ấy vẫn còn nguyên giá trị. Trong công cuộc xây dựng và chỉnh đốn Đảng hôm nay, tấm gương của Tổng Bí thư Lê Hồng Phong nhắc nhở mỗi cán bộ, đảng viên phải giữ vững phẩm chất, đạo đức cách mạng; kiên định lý tưởng; vượt qua cám dỗ vật chất; đặt lợi ích của Tổ quốc và Nhân dân lên trên hết.

Cuộc đời 40 năm của ông ngắn ngủi, nhưng ánh sáng từ nhân cách và niềm tin của người chiến sĩ cộng sản ấy sẽ còn soi đường cho nhiều thế hệ mai sau.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn