Người chiến sĩ cộng sản quốc tế Huỳnh Khương An
đặng văn kiên
Huỳnh Khương An quê ở xã Thắng Tam, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Ông sinh ngày 7/4/1912 tại Sài Gòn (TP. Hồ Chí Minh) trong một gia đình trí thức, là con út của nhà giáo yêu nước Huỳnh Khương Ninh. Thuở nhỏ, ông theo học trường Chasseloup Laubat (Sài Gòn) sau đó được cha gửi sang Pháp học ở trường Lycée du Parc ở Lyon. Đến cuối năm 1938, ông tốt nghiệp trường Đại học Toulouse, ngày 19/9/1939 tốt nghiệp cử nhân Văn khoa. Sinh ra và lớn lên trong một gia đình trí thức yêu nước, ông đã sớm tiếp thu những các tư tưởng tiến bộ ở Pháp lúc bấy giờ, ngay trong thời gian học tập, ông đã tiếp xúc với phong trào Cộng sản và công nhân Pháp, gia nhập tổ chức Sinh viên Cộng sản, tích cực hoạt động và trở thành một người có uy tín được bầu giữ cương vị Bí thư của Thanh niên Cộng sản Lyon. Năm 1936, ông kết hôn với Germaine Barjon (tức Lucienne Barjon) - đảng viên Đảng cộng sản Pháp, ở Genève (Thuỵ Sĩ), nữ chiến sĩ cấp trung ương chịu trách nhiệm về "Hội của những người bạn của Liên bang Xô Viết". Cuối năm 1938, ông cùng vợ về Paris, tiếp tục học thi Thạc sĩ. Tháng 9/1939, tình hình thế giới căng thẳng, chiến tranh thế giới II bùng nổ. Năm 1940 phát xít Đức chiếm đóng nước Pháp, ông đã tham gia hoạt động bí mật chống phát xít. Ngày 18/6/1941, Huỳnh Khương An bị phát xít Đức bắt cùng vợ tại nhà riêng tại Paris. Sau bốn tháng bị giam giữ tại trại Choisel ở Chateaubriant, ngày 22/10/1941, phát xít Đức đã xử bắn 27 chiến sĩ cộng sản kiên cường của Đảng cộng sản Pháp trong đó có Huỳnh Khương An, khi đó ông mới 29 tuổi.
Kính trọng và khâm phục tinh thần hy sinh cao cả của ông, Đảng Cộng sản Pháp đã an táng di hài ông trong đài chiến sĩ Nantes thuộc miền Tây nước Pháp. Để ghi nhớ những đóng góp của ông cho cuộc chiến đấu của nhân dân Pháp chống phát xít Đức, một chiếc tàu biển của Pháp đã được mang tên Huỳnh Khương An. Nhà văn Fernand Grenier viết cuốn “Ceux de Chateaubriant" (Những con người trại Chateaubriant) có bài tựa của Jean Mercenac: "Les éclaireurs" (Những người soi đường) nhiệt liệt ca ngợi, biểu dương khí phách Huỳnh Khương An.
Huỳnh Khương An - người chiến sĩ cộng sản quốc tế trong phong trào đấu tranh của nhân dân thế giới chống phát xít, người bạn chiến đấu thân thiết của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Pháp.
