Người chiến sĩ điểm hỏa mở đường cho chiến thắng A1

Nguyễn Văn Bạch sinh năm 1924, quê ở tỉnh Vĩnh Phúc. Sinh ra trong một gia đình nghèo, từ nhỏ đồng chí đã phải đi chăn trâu, làm thuê để phụ giúp cha mẹ nuôi các em. Ngày 12 tháng 6 năm 1949, đồng chí tình nguyện nhập ngũ và tham gia nhiều chiến dịch lớn của quân đội. Trong quá trình chiến đấu và công tác, đồng chí luôn được cấp trên tin tưởng giao thực hiện những nhiệm vụ khó khăn như đánh mìn chặn đường tiếp viện của địch trong Chiến dịch Biên giới, xây dựng Sở chỉ huy Chiến dịch Trần Hưng Đạo, tháo gỡ bom mìn trong các chiến dịch Tây Bắc và Thượng Lào.

Tháng 3 năm 1951, Nguyễn Văn Bạch được điều động làm Tiểu đội trưởng thuộc Đại đội Công binh M83, Trung đoàn Công binh 151, Đại đoàn 351 do Đại đội trưởng Nguyễn Phú Xuyên Khung chỉ huy. Đơn vị có nhiệm vụ phá bom nổ chậm, bom bướm và bom bi trên các tuyến giao thông trọng yếu như dốc Pha Đin và đèo Bản Chẹn nhằm bảo đảm giao thông phục vụ kháng chiến.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, cứ điểm A1 là một trong những vị trí phòng ngự kiên cố và quan trọng nhất của quân Pháp. Sau nhiều đợt tiến công, quân ta mới chỉ làm chủ được một phần ngọn đồi. Để tiêu diệt hoàn toàn cứ điểm này, Bộ Chỉ huy chiến dịch đã quyết định thực hiện kế hoạch đào hầm ngầm đặt thuốc nổ dưới lòng đồi nhằm phá hủy hệ thống phòng ngự của địch.

Ngày 20 tháng 4 năm 1954, Đại đội Công binh M83 được giao nhiệm vụ đào đường hầm bí mật. Công việc được tiến hành hết sức cẩn trọng để bảo đảm bí mật và an toàn. Cửa hầm được ngụy trang kỹ lưỡng, đất đá đào lên đều được cho vào túi dù mang đi đổ ở nơi khác. Càng đào sâu, công việc càng trở nên khó khăn do thiếu ánh sáng và không khí, nhưng cán bộ, chiến sĩ vẫn kiên trì hoàn thành nhiệm vụ.

Bên cạnh việc đào hầm, đơn vị còn phải tìm thêm thuốc nổ để bảo đảm đủ sức công phá. Theo thiết kế, khối bộc phá cần khoảng một tấn thuốc nổ, trong khi lượng thuốc nổ hiện có chỉ khoảng 500kg. Lúc này, Nguyễn Văn Bạch được giao dẫn một tổ chiến sĩ bí mật đến chiếc máy bay B24 của địch bị bắn rơi gần Bản Kéo để tháo gỡ những quả bom chưa nổ. Nhiệm vụ thành công đã giúp đơn vị thu được gần 500kg thuốc nổ bổ sung, đủ để hoàn thiện khối bộc phá theo kế hoạch.

Đến ngày 5 tháng 5 năm 1954, đường hầm được hoàn thành và khối bộc phá nặng 960kg cũng đã sẵn sàng. Đây là khối bộc phá lớn nhất mà quân ta sử dụng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Nhận thấy đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, Đại đội trưởng Nguyễn Phú Xuyên Khung đã giao cho Nguyễn Văn Bạch trực tiếp thực hiện việc điểm hỏa.

Tối ngày 6 tháng 5 năm 1954, theo kế hoạch tác chiến, khi pháo binh ta bắn dồn dập lên đồi A1 cũng là thời điểm Nguyễn Văn Bạch thực hiện nhiệm vụ. Đúng 20 giờ 30 phút, đồng chí giật nụ xòe kích nổ khối bộc phá rồi nhanh chóng rút về nơi an toàn theo giao thông hào. Chỉ ít phút sau, tiếng nổ vang dội làm rung chuyển khu vực Mường Thanh, tạo nên sức công phá lớn đối với hệ thống phòng ngự của địch trên đồi A1.

Ngay sau vụ nổ, các đơn vị của quân ta từ nhiều hướng đồng loạt xung phong đánh chiếm cứ điểm. Chứng kiến bộ đội ào ạt tiến lên làm chủ trận địa, Nguyễn Văn Bạch hiểu rằng nhiệm vụ của mình đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của trận đánh quyết định này. Khi trở về đơn vị, đồng chí được cán bộ, chiến sĩ Đại đội Công binh M83 đón chào trong niềm vui và xúc động.

Với những thành tích xuất sắc trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, đồng chí Nguyễn Văn Bạch được tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Chiến thắng hạng Ba cùng nhiều phần thưởng khác. Ngày 23 tháng 2 năm 2010, đồng chí được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.