NGƯỜI CHIẾN SĨ DŨNG CẢM HIẾN DÂNG TUỔI XUÂN CHO NGÀY ĐIỆN BIÊN TOÀN THẮNG
Trong những trang sử vàng của Chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", cái tên Trần Can đã trở thành một huyền thoại. Ông là người anh hùng đã dẫn đầu mũi nhọn tấn công, cắm lá cờ "Quyết chiến - Quyết thắng" lên đỉnh đồn địch, mở toang cánh cửa cho quân ta tiến vào giải phóng Điện Biên.
Trần Can (1931–1954) sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Lớn lên trên mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, năm 20 tuổi, ông hăng hái lên đường nhập ngũ.
Trong suốt cuộc đời binh nghiệp ngắn ngủi nhưng oanh liệt của mình, Trần Can luôn thể hiện bản lĩnh của một người chỉ huy mưu trí, dũng cảm, "đã đánh là thắng". Ông từng kinh qua nhiều trận đánh tại các chiến dịch Tây Bắc, Thượng Lào trước khi bước vào trận quyết chiến chiến lược tại Điện Biên Phủ.
Ngày 13/3/1954, trận mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ tại cứ điểm Him Lam bắt đầu. Trần Can khi đó là Đại đội phó thuộc Trung đoàn 209, Sư đoàn 312.
Khi đơn vị tấn công vào điểm cao số 3, pháo binh giặc bắn phá dữ dội, nhiều đồng đội thương vong. Trần Can đã chủ động thay thế các cán bộ chỉ huy bị thương, sốc lại tinh thần chiến sĩ và dẫn đầu mũi đột kích.
Dưới làn mưa bom bão đạn, ông dũng mãnh xông lên, tiêu diệt các hỏa điểm giặc và là người đầu tiên cắm lá cờ Quyết chiến Quyết thắng lên đỉnh đồn Him Lam.
Không dừng lại ở đó, trong các trận đánh tiếp theo tại sân bay Mường Thanh và các điểm cao phía Đông, ông đã chỉ huy đơn vị chiến đấu áp sát, dùng lựu đạn và lưỡi lê đánh giáp lá cà, khiến quân địch khiếp vía.
Trong trận đánh cuối cùng đánh chiếm điểm cao thuộc phân khu trung tâm vào sáng ngày 7/5/1954 – chỉ vài giờ trước khi quân Pháp đầu hàng hoàn toàn – Trần Can đã anh dũng hy sinh khi đang chỉ huy đồng đội đánh chiếm hầm ngầm cuối cùng của địch.
Ông ngã xuống khi tuổi đời mới 23, giữa lúc tiếng súng reo hò mừng chiến thắng đang lan tỏa khắp lòng chảo Điện Biên. Ông đã hiến dâng trọn vẹn tuổi thanh xuân của mình cho độc lập dân tộc vào chính cái ngày mà lịch sử Việt Nam sang trang mới.
Với những đóng góp đặc biệt xuất sắc, Trần Can đã được Đảng và Nhà nước:
Trần Can được tặng thưởng Huân chương Quân công (hạng Nhì, hạng Ba), 2
Huân chương Chiến công hạng nhất, 2 lần được bầu là chiến sĩ thi đua của đại đoàn và được truy tặng là Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
Ngày nay, tên của Anh hùng Trần Can được đặt cho nhiều đường phố lớn tại Hà Nội, Điện Biên, Nghệ An và nhiều ngôi trường trên khắp cả nước. Ngôi mộ của ông hiện nằm tại Nghĩa trang liệt sĩ đồi A1, nơi ông cùng các đồng đội vẫn đang canh giữ cho hòa bình của Tổ quốc.
Anh hùng Trần Can là biểu tượng bất diệt cho tinh thần "Sát Tháp", một lòng vì nước của thanh niên Việt Nam thế hệ Hồ Chí Minh. Hình ảnh ông hiên ngang cắm cờ trên đồn địch vẫn mãi là nguồn cảm hứng cháy bỏng cho thế hệ trẻ hôm nay về lòng dũng cảm và khát vọng cống hiến.
"Trần Can, người con Yên Thành, Cắm cờ Him Lam, vang danh sử vàng."


