Người chiến sĩ gắn bó sâu nặng với nghĩa tình Việt - Lào - Thượng tướng Vũ Lập

Thượng tướng Vũ Lập, tên thật là Nông Văn Phách, sinh năm 1924 tại làng Nà Mạ, xã Vĩnh Quang, Hòa An, Cao Bằng. Sinh ra trong một gia đình nông dân dân tộc Tày, ông sớm tham gia hoạt động cách mạng từ khi còn trẻ. Năm 17 tuổi, ông được tổ chức cử sang Quảng Tây, Trung Quốc học quân sự cùng nhiều cán bộ sau này trở thành những hạt nhân quan trọng của Quân đội nhân dân Việt Nam. Đầu năm 1945, ông tham gia mở đường Nam tiến, hội nhập với lực lượng Cứu quốc quân, giữ chức Đại đội trưởng Đại đội Bắc Sơn và tham gia chiến đấu giải phóng Thái Nguyên trước khi tiến về Hà Nội bảo vệ ngày Quốc khánh 2-9-1945 tại Quảng trường Ba Đình lịch sử.

Năm 1946, khi mới 22 tuổi, Vũ Lập đã giữ chức Trung đoàn trưởng Trung đoàn 140, đảm nhận nhiệm vụ bảo vệ các cơ quan Trung ương Đảng và Chính phủ sơ tán lên Việt Bắc an toàn. Trong những năm kháng chiến chống Pháp, ông lần lượt đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng như Trung đoàn trưởng các Trung đoàn 140, 209, 148 và Tham mưu trưởng Đại đoàn 316. Sau Chiến thắng Biên giới Thu Đông năm 1950, ông chỉ huy đơn vị tiến sâu vào vùng địch tạm chiếm, liên tục tiến công nhiều cứ điểm của đối phương, góp phần mở rộng vùng giải phóng và tạo thế bao vây quân Pháp tại Điện Biên Phủ. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, với cương vị Tham mưu trưởng Đại đoàn 316, ông đã trực tiếp tham gia xây dựng kế hoạch tác chiến và chỉ huy đánh chiếm các vị trí trọng yếu như đồi A1, A2, C1, C2, góp phần làm nên thắng lợi lịch sử kết thúc ách thống trị của thực dân Pháp ở Đông Dương.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Vũ Lập được cử đi học tại Trường Quân sự cao cấp ở nước ngoài để chuẩn bị cho nhiệm vụ mới. Trở về nước, ông lần lượt giữ các chức vụ Phó Tư lệnh Tham mưu trưởng và Tư lệnh Quân khu Tây Bắc. Gần 20 năm gắn bó với vùng biên cương Tây Bắc, ông luôn thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng địa bàn chiến lược, sẵn sàng chiến đấu và giúp nước bạn Lào. Trong nhiều chiến dịch quan trọng tại Lào như Nặm Bạc, Mường Sủi, Cánh đồng Chum và Chiến dịch 31, ông đều được giao giữ vai trò Tư lệnh chiến dịch hoặc Tư lệnh liên quân Việt - Lào. Dưới sự chỉ huy của ông, liên quân Việt - Lào đã giành nhiều thắng lợi quan trọng, góp phần làm thất bại các chiến lược quân sự của đế quốc Mỹ tại Đông Dương và củng cố mối quan hệ đoàn kết đặc biệt giữa hai nước Việt Nam - Lào.

Năm 1974, ông được phong quân hàm Thiếu tướng và giữ chức Tư lệnh Quân khu Tây Bắc. Sau đó, ông tiếp tục đảm nhận nhiều trọng trách như Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng Ban Dân tộc Trung ương, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc của Chính phủ và Tư lệnh Quân khu 2. Năm 1984, ông được phong quân hàm Thượng tướng. Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Vũ Lập không chỉ là một vị tướng dày dạn trận mạc mà còn là một nhà hoạt động chính trị uy tín, được đồng đội và nhân dân yêu mến bởi sự nhân hậu, tận tụy và hết lòng vì đất nước. Ông được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Giải phóng, Huân chương Chiến thắng cùng nhiều huân chương khác. Ông qua đời năm 1987, để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng nhân dân Việt Nam và tình hữu nghị Việt - Lào.