Người chiến sĩ gắn liền với khoảnh khắc Lịch Sử 30 Tháng 4

Ông Vũ Đăng Toàn là một trong những người lính trực tiếp góp mặt trong thời khắc lịch sử của dân tộc khi chiếc xe tăng mang số hiệu 390 húc đổ cổng chính Dinh Độc Lập vào trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975. Sau nửa thế kỷ, ký ức về ngày toàn thắng vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí người cựu chiến binh từng giữ cương vị Chính trị viên Đại đội 4, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn xe tăng 203, Quân đoàn 2.

Ông Vũ Đăng Toàn nhập ngũ năm 1965 khi vừa tròn 18 tuổi. Sau khi vào quân đội, ông được lựa chọn đào tạo lái xe tăng. Năm 1968, ông thuộc lớp chiến sĩ đầu tiên của Binh chủng Tăng thiết giáp được đưa vào chiến trường Quảng Trị. Trong những năm chiến đấu, ông cùng đơn vị tham gia nhiều chiến dịch quan trọng, trong đó có chiến dịch giải phóng Huế, Đà Nẵng và các tỉnh Duyên hải Nam Trung Bộ.

Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, ông giữ cương vị Chính trị viên Đại đội 4. Sáng ngày 30 tháng 4 năm 1975, Tiểu đoàn tăng 1 do đồng chí Ngô Văn Nhỡ làm Tiểu đoàn trưởng được giao nhiệm vụ chủ công mở đường tiến vào Sài Gòn. Mũi tiến công của đơn vị xuất phát từ tổng kho Long Bình, vượt qua cầu Đồng Nai, ngã ba Thủ Đức, ngã ba Thủ Dầu Một và tiến đến cầu Sài Gòn.

Chiếc xe tăng 390 khi đó gồm lái xe Trung sĩ Nguyễn Văn Tập, pháo thủ số 1 Ngô Sỹ Nguyên, pháo thủ số 2 kiêm Phó Đại đội trưởng kỹ thuật Thiếu úy Lê Văn Phượng và ông Vũ Đăng Toàn là trưởng xe. Sau một đêm hành quân từ căn cứ Nước Trong, đơn vị vượt qua cầu Sài Gòn trong điều kiện chiến đấu vô cùng ác liệt. Địch sử dụng nhiều loại hỏa lực từ máy bay, tàu chiến và xe tăng để ngăn chặn bước tiến của quân giải phóng. Nhiều phương tiện bị bắn cháy, nhiều chiến sĩ hy sinh nhưng đội hình tiến công vẫn kiên quyết vượt lên.

Trước tình hình chiến đấu khẩn trương, Ban Chỉ huy Đại đội gồm Trung úy Bùi Quang Thận, Thiếu úy Lê Văn Phượng và Trung úy Vũ Đăng Toàn quyết định tổ chức lại đội hình chiến đấu. Năm xe tăng phía sau có nhiệm vụ yểm trợ cho ba xe đi đầu mở đường. Trên đường tiến vào trung tâm Sài Gòn, xe tăng 390 đã bắn cháy hai xe thiết giáp M113 của đối phương tại ngã tư Hàng Xanh, tiếp tục tiến nhanh về phía Dinh Độc Lập.

Khi đến khu vực Dinh, xe tăng 843 do Đại đội trưởng Bùi Quang Thận chỉ huy đi trước và lao vào cổng phụ nhưng bị mắc lại. Xe tăng 390 nhanh chóng áp sát cổng chính. Trước thời cơ quyết định, ông Vũ Đăng Toàn ra lệnh cho lái xe Nguyễn Văn Tập tăng tốc lao thẳng vào cánh cổng. Ngay lập tức, chiếc xe tăng 390 húc đổ cổng chính Dinh Độc Lập và tiến thẳng vào sân Dinh, đánh dấu thời khắc mang ý nghĩa lịch sử đối với sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Sau khi xe dừng lại trong sân Dinh, ông Vũ Đăng Toàn mang theo vũ khí tiến vào bên trong. Lúc đó, ông nhìn thấy đồng chí Bùi Quang Thận đã cầm cờ chạy về phía tòa nhà nên lập tức theo sau để yểm trợ. Khi tiến vào Dinh, các chiến sĩ gặp Chuẩn tướng Nguyễn Hữu Hạnh, người thông báo rằng Tổng thống Dương Văn Minh đang chờ để bàn giao chính quyền. Trong khi đồng chí Bùi Quang Thận được dẫn lên nóc Dinh để cắm cờ, ông Vũ Đăng Toàn cùng đồng đội tập trung toàn bộ nội các chính quyền Sài Gòn vào phòng Khánh tiết để kiểm soát tình hình.

Không lâu sau, các đơn vị khác của quân giải phóng tiếp tục tiến vào Dinh Độc Lập. Khi Dương Văn Minh bày tỏ ý định bàn giao chính quyền, Trung tá Bùi Văn Tùng đã tuyên bố rõ ràng rằng phía chính quyền Sài Gòn phải đầu hàng vô điều kiện. Chiến dịch Hồ Chí Minh kết thúc thắng lợi, lá cờ cách mạng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập vào trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975, mở ra kỷ nguyên hòa bình và thống nhất cho dân tộc Việt Nam.

Khoảnh khắc hoàn thành nhiệm vụ thiêng liêng ấy vẫn luôn in đậm trong tâm trí ông Vũ Đăng Toàn. Đó là thời khắc những người lính ôm chầm lấy nhau trong niềm vui chiến thắng, xúc động trước ngày đất nước hoàn toàn giải phóng. Trong niềm hạnh phúc vỡ òa, ông nghĩ đến hòa bình, nghĩ đến ngày được trở về với quê hương, gia đình và những người thân yêu sau nhiều năm chiến đấu.

Ngày nay, chiếc xe tăng 390 được lưu giữ và trưng bày tại Bảo tàng Tăng thiết giáp ở Hà Nội như một chứng tích lịch sử của ngày toàn thắng. Trở về cuộc sống đời thường, ông Vũ Đăng Toàn tiếp tục tham gia các hoạt động xã hội, lan tỏa những giá trị tốt đẹp của Bộ đội Cụ Hồ và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ về lòng yêu nước, tinh thần cống hiến và trách nhiệm đối với Tổ quốc.

Cuộc đời và những ký ức chiến đấu của ông Vũ Đăng Toàn là minh chứng sinh động cho ý chí kiên cường, lòng quả cảm của người lính Việt Nam trong cuộc đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, đồng thời là bài học quý giá để các thế hệ hôm nay tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang của cha anh trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.