​Người chiến sĩ giải phỏng quân và 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị

(Ảnh tư liệu: Các chiến sĩ Giải phóng quân kiên cường bám trụ chiến đấu tại mặt trận Quảng Trị năm 1972)

Năm 1971, khi đang là sinh viên năm thứ hai Đại học Nông nghiệp I Hà Nội, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, thanh niên Lê Xuân Tới đã gác lại giấc mơ đèn sách để xếp hàng nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện siêu tốc tại Quân khu 4, anh được bổ sung vào Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 48 (Sư đoàn 320B, sau thuộc Sư đoàn 320) – đơn vị chủ lực chiến đấu tại mặt trận Quảng Trị.

​Mùa hè đỏ lửa năm 1972, Quảng Trị trở thành tâm điểm của cuộc chiến tranh. Thị xã Quảng Trị và đặc biệt là khu vực Thành cổ rộng chưa đầy 3 km² phải chịu đựng lượng bom đạn tương đương với sức nổ của 7 quả bom nguyên tử mà Mỹ đã thả xuống Hiroshima.

​ Đúng 81 ngày đêm ghim mình dưới làn mưa bom, đạn pháo . ​Tháng 7 năm 1972, chiến sĩ Lê Xuân Tới cùng đồng đội nhận lệnh vượt sông Thạch Hãn vào chốt giữ khu vực góc thành phía Đông Nam Thành cổ Quảng Trị. Nhiệm vụ của đơn vị là bằng mọi giá phải giữ vững từng gạch vữa, hầm hố, không cho quân địch chiếm lại Thành cổ.

​Trong kí ức của người cựu chiến binh, sông Thạch Hãn lúc bấy giờ cuồn cuộn đỏ gạch vụn và máu. Mỗi đêm, các chiến sĩ phải bơi qua sông để tiếp tế đạn dược và tải thương binh.

​Lê Xuân Tới được giao nhiệm vụ trinh sát kiêm liên lạc. Anh nhớ lại: "Bom rải thảm từ B-52, pháo hạm từ biển bắn vào liên tục 24/24 giờ. Đất đá bị xới tung, biến thành bụi mịn. Ban ngày chúng tôi nằm dưới hầm gạch vỡ, chịu đựng cái nóng hừng hực và mùi thuốc súng nồng nặc. Ban đêm, khi địch ngừng bắn, anh em lại bò lên củng cố lại hầm hào và tổ chức đánh phản kích."

​Ngày 18/8/1972, một trận đánh ác liệt diễn ra tại khu vực Chợ Sãi. Địch dùng xe tăng phối hợp với lính dù tấn công dồn dập vào chốt của Tiểu đoàn 3. Trong cơn mưa đạn, tiểu đội của anh Tới chỉ còn lại 3 người. Khi khẩu đại liên của đồng đội bị hóc, anh Tới đã dũng cảm bò qua khoảng trống bốc cháy, dùng súng B40 bắn gục chiếc xe tăng dẫn đầu của địch, bẻ gãy đợt tấn công nguy hiểm.

​Trải qua 81 ngày đêm (từ 28/6 đến 16/9/1972), Lê Xuân Tới đã cùng đồng đội bám trụ đến từng hơi thở cuối cùng, đánh bật hàng chục đợt phản công của đối phương, góp phần quan trọng trên bàn đàm phán tại Hội nghị Paris.

​Khải hoàn và ước nguyện với đồng đội :

​Sau khi hoàn thành nhiệm vụ tại chiến trường Quảng Trị, anh tiếp tục cùng đơn vị tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, tiến vào giải phóng Sài Gòn vào mùa xuân năm 1975.

​Mùa giải phóng trọn vẹn, anh Lê Xuân Tới xuất ngũ, trở lại trường đại học tiếp tục hoàn thành con đường học vấn và công tác trong ngành nông nghiệp cho đến khi nghỉ hưu.

​Mỗi dịp tháng 7 hàng năm, người cựu chiến binh Thành cổ năm xưa lại lặn lội trở về bên dòng sông Thạch Hãn. Bà con vẫn thấy hình ảnh một ông lão tóc bạc phơ, lặng lẽ thả những nhành hoa đăng xuống dòng sông để tri ân những người đồng đội tuổi đôi mươi đã nằm lại vĩnh viễn dưới lòng đất mẹ Quảng Trị.