Người chiến sĩ giấu tài liệu trong đôi quang gánh trước Cách mạng Tháng Tám

Những năm 1943–1945, thực dân phong kiến kiểm soát rất gắt gao tại Nghệ Tĩnh. Các tài liệu cách mạng nếu bị phát hiện sẽ khiến cả cơ sở bị bắt.

Ông Phan Đình Mão khi ấy mới ngoài 20 tuổi, tham gia làm liên lạc bí mật cho tổ chức cách mạng địa phương.

Ban ngày, ông giả làm người bán bánh đa và khoai luộc rong ruổi qua nhiều chợ quê.

Hai đầu quang gánh luôn có những ngăn bí mật dưới lớp hàng hóa.

Bên trong là truyền đơn, tài liệu tuyên truyền và thư liên lạc giữa các cơ sở.

Một lần trên đường qua chợ huyện, lính tuần nghi ngờ và chặn ông kiểm tra.

Chúng lật tung hàng hóa.

Một tên lính định chọc sâu xuống đáy thúng.

Đúng lúc đó, một người phụ nữ trong chợ cố tình gây náo loạn bằng cách làm đổ rổ cá bên cạnh.

Lính quay sang quát tháo.

Ông tranh thủ rời đi.

Sau này ông mới biết người phụ nữ đó cũng là cơ sở cách mạng.

Những tài liệu ông chuyển ngày hôm ấy phục vụ cho việc chuẩn bị khởi nghĩa tại địa phương.

Ông nói điều ông nhớ nhất không phải sự nguy hiểm, mà là tình đoàn kết thầm lặng của những người dân bình thường đã góp phần làm nên Cách mạng Tháng Tám.