Người chiến sĩ giữ đường – Nguyễn Đức Cảnh

Nguyễn Đức Cảnh (1908–1932) là nhà cách mạng, lãnh tụ xuất sắc của giai cấp công nhân Việt Nam và người sáng lập Tổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ – tiền thân của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Ông cũng là một trong những người tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử phong trào công nhân và công đoàn Việt Nam.

Thông tin chính

• Sinh: 2/2/1908, Diêm Điền, Thái Thụy, Thái Bình

Con đường cách mạng

Sinh trong gia đình nhà nho yêu nước, Nguyễn Đức Cảnh sớm tham gia phong trào học sinh yêu nước ở Nam Định, từng bị đuổi học vì tổ chức lễ truy điệu Phan Chu Trinh và đòi thả Phan Bội Châu. Sau đó, ông lên Hà Nội làm thợ in, trực tiếp trải nghiệm đời sống công nhân, từ đó giác ngộ cách mạng. Năm 1927, ông sang Quảng Châu dự lớp huấn luyện của Nguyễn Ái Quốc, rồi gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.

Vai trò trong phong trào công nhân

Từ năm 1928, Nguyễn Đức Cảnh phát động và lãnh đạo phong trào “vô sản hóa” ở Hải Phòng, góp phần hình thành tầng lớp công nhân cách mạng. Ông đồng sáng lập Chi bộ Cộng sản đầu tiên tại 5D Hàm Long (3/1929) và Đông Dương Cộng sản Đảng (6/1929). Ngày 28/7/1929, ông chủ trì Đại hội công nhân Bắc Kỳ, thành lập Tổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ và làm Hội trưởng, đánh dấu sự ra đời của tổ chức công đoàn Việt Nam.

Đóng góp khi thành lập Đảng

Đầu năm 1930, Nguyễn Đức Cảnh tham dự Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản tại Hương Cảng, góp phần thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. Trở về nước, ông làm Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ và sau đó phụ trách công tác tuyên huấn Xứ ủy Trung Kỳ, tích cực lãnh đạo phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh.

Hy sinh và di sản

Tháng 4/1931, ông bị thực dân Pháp bắt, tra tấn nhưng vẫn kiên trung. Trước khi bị xử chém tại Hải Phòng năm 1932, ông viết tác phẩm Công nhân vận động, tổng kết kinh nghiệm vận động giai cấp công nhân. Tên ông được đặt cho nhiều trường, đường phố, và Giải thưởng Nguyễn Đức Cảnh được lập để tôn vinh công nhân tiêu biểu.