Người chiến sĩ giữa Dốc Chuối
Có những câu chuyện lịch sử đã đi qua hơn nửa thế kỷ nhưng mỗi lần nhắc lại vẫn khiến người nghe lặng đi. Đó không chỉ là những câu chuyện về chiến thắng, về những trận đánh lớn hay những ngày tháng hào hùng, mà còn là câu chuyện về những con người đã gửi lại tuổi trẻ của mình nơi chiến trường. Họ từng là những người con, người anh, người cha với những ước mơ rất bình dị. Nhưng khi Tổ quốc cần, họ đã lên đường. Trong những câu chuyện về “Thời hoa lửa”, em đặc biệt xúc động khi tìm hiểu về anh hùng, liệt sĩ Tô Vĩnh Diện – người chiến sĩ đã lấy thân mình chèn bánh pháo trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Hành động của anh chỉ diễn ra trong một khoảnh khắc ngắn ngủi, nhưng đã trở thành một hình ảnh bất tử về lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và tình đồng đội.
Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại Thanh Hóa, trong một gia đình nông dân nghèo. Tuổi thơ của anh gắn với cuộc sống lao động vất vả và những năm tháng đất nước còn chìm trong chiến tranh. Khi cách mạng cần, anh tham gia lực lượng dân quân rồi trở thành người chiến sĩ của Quân đội nhân dân Việt Nam. Những năm tháng quân ngũ đã rèn luyện ở anh sự kiên cường, kỷ luật và tinh thần không ngại gian khổ. Anh cũng giống như biết bao thanh niên Việt Nam thời ấy, mang trong mình những ước mơ về một cuộc sống bình yên, nhưng lịch sử đã đưa anh đến một con đường khác – con đường chiến đấu vì độc lập, tự do của dân tộc.
Năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn chuẩn bị quyết liệt. Để có thể đánh địch tại lòng chảo Điện Biên, quân đội ta phải đưa những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt qua núi rừng hiểm trở. Đó là một nhiệm vụ tưởng như không thể thực hiện bằng sức người. Đường núi có những đoạn dốc cao, quanh co, trơn trượt; một bên là vách núi, một bên là vực sâu. Những người lính phải dùng dây, dùng tời và chính đôi vai của mình để kéo pháo từng mét. Có những đoạn, hàng chục người phải cùng nhau bám dây, dồn sức kéo. Có những lúc họ phải dừng lại để nghỉ nhưng không ai được phép bỏ cuộc. Bởi phía trước là trận địa, phía sau là nhiệm vụ của cả chiến dịch.
Tô Vĩnh Diện cùng đồng đội đã trải qua những ngày tháng như thế. Anh luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm và thường xung phong nhận những phần việc khó. Trong công việc kéo pháo, mỗi người đều phải tập trung cao độ vì chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến khẩu pháo mất kiểm soát. Người lính không chỉ cần sức khỏe mà còn phải có sự bình tĩnh, lòng dũng cảm và sự phối hợp chặt chẽ với đồng đội. Những con đường kéo pháo ngày ấy vì thế không chỉ là những con đường bằng đất đá, mà còn là con đường được tạo nên bởi mồ hôi và ý chí của hàng nghìn người lính.
Rồi một đêm, trên con đường kéo pháo, tai họa bất ngờ xảy ra. Khi khẩu pháo đang được kéo xuống một con dốc hiểm trở, dây kéo bất ngờ bị đứt. Khẩu pháo nặng hàng tấn mất điểm giữ và bắt đầu lao xuống. Mọi việc diễn ra quá nhanh. Nếu không kịp thời ngăn lại, khẩu pháo có thể lao xuống vực, gây nguy hiểm cho những người đang làm nhiệm vụ và ảnh hưởng đến nhiệm vụ chung.
Trong giây phút ấy, Tô Vĩnh Diện đã không lựa chọn tránh sang một bên. Anh nhanh chóng tìm cách ghì khẩu pháo, rồi lao vào chèn bánh pháo bằng chính thân mình. Sức nặng của khẩu pháo quá lớn. Người chiến sĩ trẻ bị thương nặng và hi sinh, nhưng khẩu pháo đã được giữ lại. Đồng đội của anh tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ.
Những người từng tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ, trong đó có những cựu chiến binh là nhân chứng của những ngày kéo pháo, sau này đã kể lại câu chuyện ấy cho nhiều thế hệ. Những lời kể của họ khiến em cảm nhận được rằng lịch sử không phải là những con số vô hồn. Lịch sử là ký ức của những con người đã trực tiếp sống trong thời đại ấy. Họ nhớ những con đường, những đêm kéo pháo, những người đồng đội đã ngã xuống và những khoảnh khắc mà chỉ một vài giây cũng có thể quyết định sự sống và cái chết.
Điều khiến em xúc động nhất là Tô Vĩnh Diện khi ấy cũng chỉ là một người lính trẻ. Anh có quê hương, có gia đình, có những người yêu thương mình. Anh cũng có thể sợ hãi trước cái chết như bất kỳ con người nào. Nhưng khi tình huống xảy ra, tình yêu thương đồng đội và trách nhiệm với nhiệm vụ đã khiến anh hành động. Anh không có thời gian để suy nghĩ về việc mình sẽ trở thành anh hùng. Anh chỉ biết rằng khẩu pháo cần được giữ lại và những người phía sau cần được an toàn.
Chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7 tháng 5 năm 1954 đã trở thành một mốc son trong lịch sử dân tộc. Nhưng phía sau chiến thắng ấy là biết bao người đã nằm lại. Những người lính như Tô Vĩnh Diện không được nhìn thấy ngày đất nước bước sang một trang mới. Họ đã trao lại tuổi trẻ của mình cho tương lai.
Hôm nay, khi chúng em được sống trong hòa bình, được đến trường, được vui chơi và theo đuổi ước mơ, đôi khi chúng em dễ quên rằng những điều bình dị ấy từng là niềm mong ước của biết bao người lính. Chính vì thế, câu chuyện về Tô Vĩnh Diện không chỉ để chúng em tự hào mà còn để nhắc nhở chúng em về trách nhiệm của thế hệ hôm nay.
Em hiểu rằng mình không thể làm lại những việc mà thế hệ cha anh đã làm. Nhưng em có thể học tập nghiêm túc hơn, sống có trách nhiệm hơn, biết yêu thương và chia sẻ với mọi người. Nếu thế hệ trước đã dùng tuổi trẻ để bảo vệ Tổ quốc thì thế hệ hôm nay cần dùng tuổi trẻ để xây dựng đất nước.
“Thời hoa lửa” đã đi qua, nhưng những con người của thời ấy vẫn còn sống trong ký ức dân tộc. Tô Vĩnh Diện đã nằm lại giữa con đường kéo pháo năm xưa, nhưng tên tuổi và hành động của anh vẫn tiếp tục được nhắc đến. Đối với em, đó không chỉ là câu chuyện về một người anh hùng. Đó là câu chuyện về một tuổi trẻ đã lựa chọn sống vì điều lớn lao hơn bản thân mình. Và chính điều ấy khiến hình ảnh người chiến sĩ Tô Vĩnh Diện mãi mãi là một đóa hoa đẹp giữa những năm tháng chiến tranh.
