Người chiến sĩ kiên cường từ Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân

Đàm Văn Ngụy sinh ngày 1 tháng 5 năm 1927 tại xã Xuất Tính, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng trong một gia đình dân tộc Tày có cuộc sống khó khăn. Sinh ra trong hoàn cảnh đất nước bị thực dân Pháp đô hộ, từ nhỏ ông đã chứng kiến cảnh nhân dân quê hương chịu nhiều áp bức, bóc lột. Chính những năm tháng ấy đã hun đúc trong ông lòng yêu nước, ý chí đấu tranh và tinh thần sẵn sàng cống hiến cho cách mạng.

Khi mới 14 tuổi, Đàm Văn Ngụy đã tham gia hoạt động cách mạng, làm nhiệm vụ liên lạc, dẫn đường, tiếp tế và bảo vệ cán bộ Việt Minh hoạt động bí mật tại địa phương. Trong nhiều lần bị địch truy lùng, ông vẫn gan dạ đưa cán bộ vào nơi an toàn, tham gia hỗ trợ lực lượng du kích chiến đấu bảo vệ phong trào cách mạng.

Tháng 1 năm 1945, ông chính thức gia nhập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân – tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam. Đây là bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời chiến đấu của ông. Sau Cách mạng Tháng Tám thành công, ông tiếp tục tham gia xây dựng lực lượng vũ trang, chiến đấu bảo vệ chính quyền cách mạng còn non trẻ.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Đàm Văn Ngụy thể hiện rõ phẩm chất của một người chiến sĩ gan dạ, quyết đoán. Năm 1946, trong trận phòng ngự tại Đồng Đăng (Lạng Sơn), ông chỉ huy một tiểu đội giữ vị trí chiến đấu quan trọng, đánh lui nhiều đợt phản kích của quân địch, tạo điều kiện cho các lực lượng cách mạng rút lui an toàn.

Năm 1947, trong trận phục kích quân Pháp tại Bó Củng (Lũng Vài), ông trực tiếp chỉ huy chiến sĩ xung phong, dùng lựu đạn tiêu diệt xe thiết giáp của địch. Những trận đánh liên tiếp sau đó đã thể hiện khả năng chỉ huy, sự dũng cảm và tinh thần không ngại hy sinh của người chiến sĩ trẻ.

Đặc biệt, trong các trận chiến đấu ở biên giới Cao – Bắc – Lạng, Đàm Văn Ngụy nhiều lần chỉ huy đơn vị đánh phục kích, phá vỡ đội hình quân địch, tiêu diệt nhiều lực lượng đối phương. Ông luôn chủ động nắm tình hình, tổ chức chiến đấu linh hoạt, góp phần quan trọng vào thắng lợi của đơn vị.

Sau khi được điều động vào các đơn vị chủ lực, ông tiếp tục tham gia nhiều chiến dịch lớn trong kháng chiến chống Pháp. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, ông là cán bộ chỉ huy thuộc Đại đoàn 316, trực tiếp tham gia các trận đánh quan trọng, góp phần cùng quân và dân ta làm nên chiến thắng lịch sử.

Ngày 7 tháng 5 năm 1956, với những thành tích xuất sắc trong chiến đấu, ông được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trao tặng Huân chương Quân công hạng Ba và phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau năm 1954, Đàm Văn Ngụy tiếp tục đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng trong quân đội. Trong kháng chiến chống Mỹ, ông từng tham gia chiến đấu trên chiến trường miền Nam, chỉ huy nhiều đơn vị chủ lực trong các chiến dịch lớn. Ông từng giữ các chức vụ như Sư đoàn trưởng Sư đoàn 1, Sư đoàn 7, Sư đoàn 316; trực tiếp chỉ huy bộ đội tham gia nhiều trận đánh quan trọng, trong đó có các chiến dịch tại Tây Nguyên và Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Trong thời kỳ bảo vệ biên giới phía Bắc, ông tiếp tục đảm nhiệm vai trò chỉ huy, góp phần xây dựng và bảo vệ tuyến biên giới phía Bắc của Tổ quốc. Với những đóng góp to lớn trong suốt cuộc đời quân ngũ, ông được thăng quân hàm Trung tướng và giữ nhiều trọng trách trong Quân đội nhân dân Việt Nam.

Không chỉ là một vị tướng tài năng, Đàm Văn Ngụy còn được biết đến là người sống giản dị, gần gũi với cán bộ, chiến sĩ và nhân dân. Cuộc đời chiến đấu của ông là hình ảnh tiêu biểu cho thế hệ những người lính cách mạng trưởng thành từ gian khó, luôn đặt nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc lên trên hết.

Ông mất ngày 15 tháng 2 năm 2015 tại Hà Nội. Tên tuổi của Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đàm Văn Ngụy mãi là niềm tự hào của quê hương Cao Bằng và của Quân đội nhân dân Việt Nam.