Người chiến sĩ kiên trung với bảy lần vượt ngục và hơn 200 trận đánh

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Trần Văn Chuông là một trong những tấm gương tiêu biểu về lòng dũng cảm, ý chí kiên cường và tinh thần chiến đấu bất khuất trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Cuộc đời chiến đấu của ông gắn liền với hơn 200 trận đánh lớn nhỏ, nhiều sáng kiến quân sự hiệu quả và đặc biệt là bảy lần bị địch bắt nhưng đều vượt ngục trở về đơn vị tiếp tục chiến đấu.

Trần Văn Chuông sinh năm 1929 tại xã Cát Lại, huyện Bình Lục, tỉnh Nam Hà (nay thuộc huyện Bình Lục, tỉnh Ninh Bình). Từ khi còn trẻ, dù vóc người nhỏ bé, sức khỏe yếu nên nhiều lần không đủ điều kiện nhập ngũ, ông vẫn không nản lòng mà tích cực tham gia các hoạt động thanh niên và lực lượng du kích địa phương. Đến tháng 11 năm 1948, ông chính thức được đứng trong hàng ngũ quân đội.

Trong quá trình chiến đấu, Trần Văn Chuông luôn xung phong nhận những nhiệm vụ khó khăn, nguy hiểm nhất. Trải qua hơn 200 trận chiến đấu, ông trưởng thành từ một chiến sĩ lên cán bộ chỉ huy cấp đại đội. Không chỉ dũng cảm trên chiến trường, ông còn nổi tiếng bởi tinh thần trách nhiệm, luôn yêu thương đồng đội, nhiều lần cứu thương binh và đồng đội thoát khỏi vòng vây của địch. Có lần, trước khi bị địch bắt, ông đã cứu được 4 đồng đội và 20 thanh niên địa phương.

Một trong những dấu ấn nổi bật của ông là những sáng kiến trong đánh mìn diệt địch. Ông là người đầu tiên đề xuất cải tiến kỹ thuật ngụy trang mìn bằng cách sơn phủ bên ngoài, bọc thêm mo cau và giấy tẩm nhựa sung để thiết bị dò mìn của địch khó phát hiện. Đồng thời, ông còn sử dụng các mảnh bom, đạn và gang thép vụn rải trên đường nhằm gây nhiễu hoạt động dò mìn của đối phương. Những sáng kiến này nhanh chóng được phổ biến rộng rãi và mang lại hiệu quả cao trong chiến đấu.

Trong hơn 200 trận đánh, ông cùng đơn vị đã tiêu diệt 392 tên địch, bắt sống 19 tên và phá hủy 79 xe quân sự. Nhiều trận đánh do ông trực tiếp chỉ huy đã trở thành những chiến công tiêu biểu. Đầu năm 1949, ông táo bạo luồn sâu vào khu vực bốt Bương trên đê Át Lợi, đặt mìn phá hủy một xe Jeep và tiêu diệt 5 sĩ quan tham mưu của địch. Tháng 10 năm 1949, ông chỉ huy đơn vị bí mật vượt đồng lầy, luồn sâu vào thành phố Nam Định tập kích nhà tên chánh mật thám, tiêu diệt mục tiêu, thu nhiều tài liệu quan trọng rồi rút lui an toàn.

Năm 1950, trong trận tiến công vị trí Quyển Sơn ở Kim Bảng, ông xung phong đi đầu, dùng vũ khí thô sơ tiêu diệt địch, phá vọng gác, mở cửa đột phá cho đơn vị. Dù bị thương nặng, ông vẫn tiếp tục chiến đấu và góp phần tiêu diệt hoàn toàn vị trí phòng thủ của đối phương. Đến tháng 6 năm 1952, trong trận chống càn tại Đồng Phú và Chính Lý, ông chỉ huy tiểu đội kiên cường chiến đấu trước lực lượng địch đông gấp nhiều lần, tạo điều kiện cho nhân dân sơ tán an toàn.

Đặc biệt, Trần Văn Chuông còn nổi tiếng bởi ý chí kiên trung hiếm có. Trong suốt quá trình hoạt động, ông bị địch bắt tới bảy lần và phải chịu nhiều cực hình tra tấn dã man như tra điện, dùng dùi nung đỏ đâm vào người, treo ngược lên cây hay ngâm trong nước lạnh. Tuy nhiên, ông tuyệt đối không khai báo, giữ vững bí mật của tổ chức và cả bảy lần đều tìm cách vượt ngục để trở về đơn vị tiếp tục chiến đấu.

Tháng 2 năm 1954, sau khi chỉ huy đơn vị phục kích bắn cháy một tàu chiến địch trên sông Hồng đoạn Yên Lệnh, ông tiếp tục dẫn đầu lực lượng chiếm lĩnh vị trí chiến đấu trên bờ đê. Trong trận chiến ác liệt này, ông trúng đạn và anh dũng hy sinh khi đang giữ cương vị Đại đội phó Đại đội Công binh thuộc Tỉnh đội Hà Nam.

Với những cống hiến và chiến công xuất sắc, liệt sĩ Trần Văn Chuông được tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chiến công hạng Nhất, nhiều lần được các cấp biểu dương khen thưởng, được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng danh hiệu “Cán bộ gương mẫu” và bầu là Chiến sĩ thi đua số một của toàn liên khu. Ngày 31-8-1955, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng Huân chương Quân công hạng Nhì. Hình ảnh người chiến sĩ kiên trung ấy mãi là niềm tự hào của quê hương Bình Lục và của dân tộc Việt Nam.