NGƯỜI CHIẾN SĨ LẤY THÂN MÌNH CHÈN PHÁO: TÔ VĨNH DIỆN

NGƯỜI CHIẾN SĨ LẤY THÂN MÌNH CHÈN PHÁO: TÔ VĨNH DIỆN

Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954 được ghi vào lịch sử bằng những trận đánh làm "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu". Nhưng đằng sau chiến thắng ấy là vô vàn hy sinh thầm lặng. Trong số đó, hình ảnh người tiểu đội trưởng lao mình vào bánh pháo đang trượt dốc đã trở thành biểu tượng bất tử của tinh thần quên mình vì đồng đội. Người chiến sĩ ấy là Tô Vĩnh Diện.

Từ cậu bé đi ở đến người chiến sĩ Cụ Hồ

Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 trong một gia đình nghèo ở xã Nông Trường, huyện Nông Cống (nay thuộc huyện Triệu Sơn), tỉnh Thanh Hóa. Mới 8 tuổi, cậu bé đã phải đi ở cho địa chủ, và suốt 12 năm ròng chịu cảnh áp bức, bất công. Chính tuổi thơ cơ cực ấy đã hun đúc trong anh lòng căm thù áp bức và khát khao đổi đời cho những người nghèo khổ.

Năm 1946, anh tham gia dân quân ở địa phương. Tháng 7 năm 1949, anh xung phong vào bộ đội, chiến đấu ở nhiều đơn vị, luôn gương mẫu, đi đầu và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Đơn vị pháo cao xạ đầu tiên của quân đội ta

Tháng 5 năm 1953, quân đội ta thành lập những đơn vị pháo cao xạ đầu tiên để chuẩn bị cho trận đánh lớn. Tô Vĩnh Diện được triệu tập vào lực lượng mới mẻ này, rồi cùng đơn vị sang Nam Ninh (Quảng Tây, Trung Quốc) huấn luyện. Khi hy sinh, anh là tiểu đội trưởng pháo cao xạ 37mm thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367.

Sau khi học tập, đơn vị hành quân hơn 1.000 km để tới Điện Biên Phủ. Trên suốt chặng đường ấy, Tô Vĩnh Diện luôn nhận phần việc nặng nhọc nhất. Anh xung phong lái pháo qua những đoạn hiểm trở, tự tay kiểm tra từng đoạn dây kéo, xem xét từng con dốc rồi phổ biến cho anh em để tránh bất trắc. Sự cẩn trọng ấy xuất phát từ tình thương đồng đội.

Đêm kéo pháo ra ở dốc Chuối

Ngày 26/1/1954, Bộ chỉ huy chiến dịch quyết định đổi phương án tác chiến từ "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc". Các đơn vị pháo phải kéo pháo ra khỏi vị trí đã vào để chuẩn bị lại. Kéo pháo vào đã gian khổ, kéo pháo ra còn khó hơn, vì đường hẹp, dốc cao, trơn trượt, mà mỗi khẩu pháo nặng hàng tấn.

Sau nhiều đêm kéo pháo, đơn vị của Tô Vĩnh Diện đến dốc Chuối, đoạn đường hẹp, cong và rất nguy hiểm. Đúng lúc ấy, một sợi dây kéo bị đứt, khẩu pháo lao xuống dốc. Một sợi khác lại đứt, khẩu pháo càng lao nhanh, một chiến sĩ bị hất xuống suối. Trong tích tắc sinh tử, Tô Vĩnh Diện hô đồng đội: "Thà hy sinh, quyết bảo vệ pháo!", rồi buông tay lái, xông lên phía trước, lấy thân mình chèn vào bánh pháo. Khẩu pháo bị vướng, nghiêng dựa vào sườn núi rồi dừng hẳn. Anh hy sinh vào khoảng ngày 1/2/1954, khi chiến dịch chưa bước vào trận đánh quyết định.

Khẩu pháo được cứu lại đã chiến đấu

Sự hy sinh của anh không vô ích. Khẩu pháo 37mm được anh cứu tiếp tục tham gia chiến dịch, lập thành tích bắn rơi 3 máy bay và bắn bị thương 13 chiếc khác của địch. Tấm gương của anh cũng cổ vũ toàn đơn vị thêm quyết tâm đưa pháo tới đích. Ngay tại mặt trận, anh được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất. Năm 1955, Nhà nước truy tặng anh Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhà thơ Tố Hữu cũng ca ngợi anh trong bài thơ "Hoan hô chiến sĩ Điện Biên".

Ý nghĩa với thế hệ trẻ hôm nay

Hòa bình mà chúng ta đang hưởng được đổi bằng máu xương của biết bao người như Tô Vĩnh Diện. Anh không phải người lính chức vụ cao, không có hoàn cảnh xuất thân thuận lợi, nhưng ở khoảnh khắc quyết định, anh chọn đặt đồng đội và nhiệm vụ lên trên sự sống của mình. Với thanh thiếu niên Thủ đô, học tập tốt, sống trách nhiệm, biết quan tâm và sẵn sàng đứng ra vì tập thể chính là cách tiếp nối tinh thần ấy.

Người chiến sĩ ấy đã ngã xuống, nhưng hình ảnh anh lấy thân mình chèn pháo vẫn sống mãi trong lòng dân tộc.

 Trong câu chuyện về anh Tô Vĩnh Diện, tôi xúc động nhất ở chỗ anh không có nhiều thời gian để suy nghĩ, nhưng vẫn chọn hy sinh mình để bảo vệ đồng đội. Điều đó khiến tôi thấy những khó khăn của bản thân trong học tập và cuộc sống hôm nay thật nhỏ bé và tự nhủ phải sống có trách nhiệm hơn để xứng đáng với những gì cha anh đã đánh đổi.