Bài viết

NGƯỜI CHIẾN SĨ MAI THANH MINH - TUỔI NHỎ CHÍ KHÔNG NHỎ

Đà Nẵng30/12/2025Trường THPT Trần Phú (Trường THPT Trần Phú)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Mô tả ngắn

Thông tin đang cập nhật

Bài viết

  • Trong thời gian bị giam giữ, ông Mai Thanh Minh đã tham gia cuộc đấu tranh tuyệt thực của các tù nhân thiếu nhi.

  • Để phản đối sự đàn áp của kẻ thù, ông đã noi gương một nữ tù nhân chính trị tự mổ bụng tại Côn Đảo và tự mổ bụng mình ngay tại nhà lao.

  • Hành động này đã khiến chính quyền phải chùn bước trước tinh thần kiên cường của các chiến sĩ nhỏ tuổi.

  • Ông cho biết: “Tôi lúc đó còn nhỏ nhưng đã nếm trải nhiều trận đòn thù từ Nhà lao Kho Đạn ở Đà Nẵng, tiếp đến là các nhà lao Côn Đảo, rồi Chí Hòa và sau đó là Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt. Trước khi lên Đà Lạt để vào “Trung tâm Giáo huấn thiếu nhi Đà Lạt”, tôi được tổ chức báo cho biết thực chất nơi đây là một nhà tù, một cơ sở giam cầm nhưng cũng vừa “giáo huấn” để đào tạo gián điệp của địch”. Ông Mai Thanh Minh nói tiếp: “Do vậy, ngay những ngày đầu đặt chân đến đây, tôi đã tìm cách liên lạc với một số anh em bạn tù được đưa từ miền Trung vào, trong đó có anh Huỳnh Đức Hòa (hiện là Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng). Rồi, từ sự “móc nối” đó, phong trào đấu tranh của những tù nhân nhỏ tuổi tại Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt đã được đẩy lên bước cao hơn…”.

    Ý chí quật cường của những chiến sĩ nhỏ tuổi
    Ông Mai Thanh Minh kể lại: “Những ngày đầu đưa anh em tù thiếu niên về đây giam chung, một trong những hành động nhằm “dằn mặt” anh em là bọn cai ngục bắt anh em phải xếp hàng để điểm danh rồi chào cờ ba que. Và, cũng ngay trong những ngày đầu ấy, những tù nhân nhỏ tuổi đã phản đối quyết liệt…”.

    Cũng theo lời kể của ông Mai Thanh Minh, bấy giờ, tại đây có tên cai ngục tên là Xăm Pôn nổi tiếng tàn ác. Xăm Pôn từng đi lính cho Pháp, có thâm niên trong việc “cai ngục” ở nhà tù Côn Đảo. Khi “Trung tâm Giáo huấn thiếu nhi Đà Lạt” được lập ra hồi đầu năm 1971, Xăm Pôn được điều đến đây để “chăm sóc” những tù nhân nhỏ tuổi. Tại buổi “điểm danh và chào cờ” đầu tiên ấy, thấy những tù nhân phản đối quyết liệt, Xăm Pôn xông vào đánh tù nhân với một thái độ hết sức hung bạo.

    Những tưởng với trận đòn “quá tay” dành cho “đám trẻ con”, Xăm Pôn nghĩ sẽ “lập được trật tự” nhưng thật không ngờ, y đã bị “đám trẻ con” đánh trả một cách quyết liệt. “Ban đầu là các anh Bồng, Cảnh, Kỳ, Xi… đánh lại tên Xăm Pôn. Sau đó, tất cả anh em tù nhân đều ào đến và đánh tới tấp tên cai ngục này bằng bất kỳ vật dụng gì vơ được”-ông Mai Thanh Minh kể tiếp. Cuộc ép buộc tù nhân “sắp hàng điểm danh và chào cờ” ấy của kẻ địch coi như thất bại.

    Về sau, thấy phong trào đấu tranh của tù nhân ngày càng dâng cao, kẻ địch càng tăng cường việc đàn áp; đặc biệt là chúng đã dùng không ít thủ đoạn đê hèn nhằm đè bẹp phong trào. Trong những thủ đoạn mà chúng dùng thì thủ đoạn “dùng tù trị tù” là bẩn thỉu nhất. “Trong tù, Nguyễn Cương vốn là một chiến sĩ của ta nhưng về sau đã chiêu hàng giặc, làm tay sai cho giặc. Cương chính là tay chân của kẻ địch trong nhà lao, hắn thường xuyên nghe ngóng tình hình của tù nhân để trình báo với địch. Về sau, hắn còn thẳng tay đánh đập anh em một cách dã man dưới danh nghĩa trưởng ban trật tự”-ông Mai Thanh Minh tiếp tục câu chuyện. Trước tình hình phong trào bị đàn áp và tù nhân bị tra tấn vô cùng dã man, ban lãnh đạo của tù nhân đã bàn bạc và đi đến quyết định trừ khử tên chiêu hàng Nguyễn Cương.

    Đêm 23-1-1973, khi tên Cương đang trong nhà tắm, tù nhân Trần Viết Hùng xông vào và ôm chặt lấy Cương. Tiếp đến, các anh Huỳnh Ngọc Huệ, Mai Thanh Minh, Nguyễn Đăng Được, Nguyễn Mẹo… xông vào và dùng mọi vật dụng có thể để hạ tên phản bội. Tuy nhiên, do tên Cương to lớn nên đã thoát được vòng vây với những vết thương khá nặng trên người. Tuy thoát chết nhưng Cương phải mất đến ba tháng nằm điều trị tại bệnh viện.

    Ông Mai Thanh Minh tiếp tục câu chuyện: “Ngay trong ngày đầu tiên phát động phong trào tự mổ bụng để phản đối kẻ địch, đã có rất nhiều người xung phong. Nhưng cuối cùng, ban lãnh đạo đã chọn 5 người thực hiện là Mai Thanh Minh, Nguyễn Văn Thu, Thái Bá Tro, Bùi Văn Hiệp và Nguyễn Văn Út”. Khoảng 16 giờ ngày 21-11-1971, rất đông lính bảo an chuẩn bị tấn công các tù nhân. Anh Nguyễn Văn Thu, một trong 5 người được chọn, tuyên bố: “Nếu nhà cầm quyền Sài Gòn đàn áp tù nhân, chúng tôi sẽ mổ bụng phản đối!”.

    Năm chiến sĩ quả cảm được chọn mổ bụng để uy hiếp kẻ thù đều mặc đồ pijama trắng toát với mục đích khi máu đổ sẽ là màu tương phản gây được sự chú ý càng lớn. Địch xông vào đánh các tù nhân. “Đầu tiên là anh Nguyễn Văn Thu rạch bụng trước. Tiếp đến là anh Thái Bá Tro, rồi đến lượt tôi mổ…”-ông Mai Thanh Minh nhớ lại. Hai người còn lại là các anh Bùi Văn Hiệp và Nguyễn Văn Út không kịp mổ vì bị địch dùng gậy tấn công tới tấp. Ông Mai Thanh Minh tiếp tục câu chuyện: “Lưỡi dao sắc ngọt cứ thế cứa vào da thịt tôi. Lòng căm thù đã làm cho tôi không còn biết đau là gì. Đến lúc cả đống ruột lòi ra ngoài, tôi ngất lịm trong vòng tay đồng đội. Một tên trung úy ngụy thấy thế lấy cái bát úp lên phần ruột lòi ra trên bụng tôi…”.

    Cùng với việc mổ bụng phản đối kẻ địch, khi nhắc đến Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt, nhiều người vẫn không quên những chuyến vượt ngục để trở về và tiếp tục chiến đấu của các tù nhân nhỏ tuổi. “Đã có 7 lần vượt ngục như thế trong những năm nhà lao này tồn tại (1971-1973). Trong 7 lần này, lần vượt ngục đêm 7-5-1973 được xem là… ngoạn mục nhất! Trong cuộc vượt ngục ấy, chúng tôi có 13 người nhưng chỉ lọt hẳn ra ngoài và về được căn cứ 11 người; hai người còn lại là Ngô Bê và Trần Công Khanh bị lạc đường nên đã bị địch bắt trở lại…”
    Trung tâm Giáo huấn thiếu nhi Đà Lạt được chính quyền Sài Gòn lập ra vào đầu năm 1971 và bị buộc phải giải tán vào tháng 6-1973. Trong hơn hai năm bị giam cầm tại đây, những chiến sĩ cách mạng nhỏ tuổi đã viết nên một trang sử vẻ vang trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc mà ngày nay khi nhắc đến, ai cũng phải kính phục.

    Bạn cũng đang lưu giữ
    một câu chuyện lịch sử?

    Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

    Gửi câu chuyện của bạn