NGƯỜI CHIẾN SĨ MỞ ĐƯỜNG VÀO ĐỒI ĐỘC LẬP

Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, có những chiến thắng được làm nên bởi những đội quân lớn, những chiến dịch lớn và những quyết định có ý nghĩa bước ngoặt. Nhưng phía sau mỗi chiến thắng ấy luôn là những con người cụ thể – những người lính đã đi qua mưa bom, bão đạn bằng tuổi trẻ, lòng dũng cảm và niềm tin vào ngày đất nước được độc lập.

Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 là một chiến thắng như thế.

Nhắc đến Điện Biên Phủ, người ta thường nhớ đến những ngọn đồi đã trở thành những địa danh lịch sử: Him Lam, Độc Lập, D1, C1, C2, A1… Đó là những nơi từng diễn ra những trận chiến vô cùng khốc liệt. Mỗi tấc đất ở đó đều thấm mồ hôi và máu của những người lính.

Trong những câu chuyện về Điện Biên Phủ, có một người chiến sĩ với vóc dáng nhỏ bé nhưng mang trong mình một ý chí mạnh mẽ. Ông đã nhiều lần bị từ chối khi xin vào bộ đội vì sức khỏe và thân hình nhỏ bé. Nhưng ông không bỏ cuộc. Bằng quyết tâm của mình, ông đã trở thành một người lính, rồi trở thành một cán bộ bộc phá dũng cảm trên chiến trường.

Người chiến sĩ ấy là Nguyễn Văn Ty.

Nguyễn Văn Ty sinh năm 1931 trong một gia đình nông dân ở Bắc Giang. Tuổi thơ của ông gắn với những công việc lao động vất vả. Ông từng phải chăn trâu, cắt cỏ thuê để kiếm sống. Thân hình nhỏ bé, sức khỏe không tốt khiến con đường đến với quân đội của ông không dễ dàng. Ông đã nhiều lần xung phong nhập ngũ nhưng đều bị từ chối.

Thế nhưng Nguyễn Văn Ty không chấp nhận bỏ cuộc.

Ông vẫn kiên trì xin được cầm súng.

Cuối cùng, tháng 2 năm 1949, nguyện vọng của chàng trai trẻ đã được chấp nhận. Ông trở thành người lính của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Từ đây, cuộc đời Nguyễn Văn Ty bước sang một trang mới.

Chiến trường đã rèn luyện ông qua những tháng ngày vô cùng gian khổ. Từ khi nhập ngũ đến năm 1954, ông đã tham gia 7 chiến dịch lớn và 35 trận đánh. Trong chiến đấu, ông luôn thể hiện tinh thần dũng cảm, táo bạo, chấp hành nghiêm mệnh lệnh và nhiều lần bị thương nhưng vẫn không rời trận địa.

Trong Chiến dịch Biên giới năm 1950, Nguyễn Văn Ty tham gia chiến đấu ở Đông Khê. Khi đơn vị xung phong chiếm điểm cao, ông bị thương vào chân. Máu chảy nhiều, nhưng ông không chịu rời trận địa. Ông dùng chân trái đè lên vết thương để hạn chế mất máu, tiếp tục chiến đấu và ném lựu đạn tiêu diệt địch, tạo điều kiện cho đồng đội tiến lên.

Sau khi trận đánh kết thúc, ông mới chịu băng bó vết thương.

Đó là một trong những dấu hiệu đầu tiên cho thấy phẩm chất của người chiến sĩ Nguyễn Văn Ty: nhiệm vụ chưa hoàn thành thì chưa nghĩ đến bản thân mình.

Đến Chiến dịch Hòa Bình năm 1951, ông lại tiếp tục thể hiện tinh thần ấy.

Trong trận Tu Vũ ngày 10 tháng 12 năm 1951, Nguyễn Văn Ty làm nhiệm vụ tổ trưởng thông tin liên lạc. Trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt. Các thành viên trong tổ lần lượt bị thương, cuối cùng chỉ còn ông tiếp tục làm nhiệm vụ.

Trong tiếng súng dữ dội của quân địch, ông nhiều lần vượt qua cửa mở để truyền đạt mệnh lệnh. Theo tư liệu của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Điện Biên, ông đã lên xuống cửa mở 18 lần, truyền đạt mệnh lệnh chính xác và kịp thời, góp phần cùng đơn vị tiêu diệt vị trí Tu Vũ.

Những trận chiến ấy đã tôi luyện Nguyễn Văn Ty thành một người lính giàu kinh nghiệm.

Và rồi, năm 1954, ông bước vào trận đánh lớn nhất của cuộc đời mình.

Đó là Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Đêm trước trận đánh Đồi Độc Lập

Trong tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, Đồi Độc Lập là một vị trí quan trọng ở phân khu Bắc. Cứ điểm này có nhiệm vụ án ngữ hướng tiến công từ phía Bắc xuống, đồng thời bảo vệ một hướng quan trọng của tập đoàn cứ điểm.

Địch bố trí lực lượng phòng ngự mạnh tại đây, có công sự, hàng rào dây thép gai và hỏa lực chi viện từ các vị trí khác. Vì vậy, muốn đánh chiếm cứ điểm, bộ đội ta phải vượt qua một hệ thống vật cản rất dày đặc.

Đơn vị của Nguyễn Văn Ty thuộc Trung đoàn 88, Đại đoàn 308 được giao nhiệm vụ tiến công Đồi Độc Lập. Nhiệm vụ của lực lượng bộc phá là dùng bộc phá phá các lớp hàng rào dây thép gai, mở đường để bộ binh tiến thẳng vào cứ điểm.

Đó là một nhiệm vụ cực kỳ nguy hiểm.

Bởi những người lính bộc phá phải đi đầu.

Họ phải tiến đến gần hàng rào địch trong khi hỏa lực từ trong cứ điểm liên tục bắn ra. Họ phải đặt bộc phá ngay dưới làn đạn. Và khi tiếng nổ vang lên, họ lại phải tiếp tục tiến lên để phá lớp hàng rào tiếp theo.

Đêm 14 tháng 3 năm 1954, trời tối đen. Mưa Tây Bắc trút xuống chiến trường.

Trong bóng tối ấy, những người lính bộc phá lặng lẽ tiến về phía Đồi Độc Lập.

Nguyễn Văn Ty đi cùng đồng đội.

Trên người họ là những ống bộc phá.

Phía trước là những lớp hàng rào thép gai.

Phía sau là những người lính đang chờ một con đường để xung phong.

Và phía trước nữa là tiếng súng của quân địch.

Không ai biết ai sẽ trở về.

Nhưng tất cả đều biết một điều:

Phải mở được đường.

Hai mươi tám quả bộc phá giữa mưa bom, lửa đạn

Khi trận đánh bắt đầu, hỏa lực của quân Pháp lập tức trút xuống trận địa.

Trong bóng tối, việc xác định hướng tiến công vô cùng khó khăn. Tiểu đội bộc phá có lúc bị chệch hướng. Nguyễn Văn Ty nhanh chóng điều chỉnh đội hình và tiếp tục chỉ huy tiến lên.

Những quả bộc phá lần lượt được đặt vào hàng rào.

Một tiếng nổ.

Rồi một khoảng trống xuất hiện.

Những người lính lại tiến lên.

Một tiếng nổ nữa.

Lại một lớp hàng rào bị phá.

Theo tư liệu của Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, Nguyễn Văn Ty đã chỉ huy tiểu đội đánh liên tục 28 quả bộc phá, phá được 7 lớp rào.

Nhưng càng tiến gần vào cứ điểm, hỏa lực của địch càng dữ dội.

Những người lính bộc phá phải đối mặt với một trong những thời khắc nguy hiểm nhất.

Đến lớp hàng rào cuối cùng, một quả lựu đạn bất ngờ phát nổ ngay trước mặt Nguyễn Văn Ty.

Một tiếng nổ xé toạc màn đêm.

Ông bị thương nặng.

Mặt mũi rát bỏng.

Hai mắt tối sầm.

Máu chảy trên khuôn mặt.

Trong khoảnh khắc ấy, một con người bình thường có lẽ chỉ muốn nằm xuống.

Nhưng Nguyễn Văn Ty thì không.

Ông hiểu rằng phía trước chỉ còn lớp hàng rào cuối cùng.

Nếu lớp hàng rào ấy không bị phá, bộ binh sẽ không thể tiến vào.

Ông dùng tay lau máu trên mặt.

Đôi mắt bị thương khiến việc quan sát vô cùng khó khăn. Nhưng ông vẫn cố căng mắt phải để nhìn đồng đội.

Ông tiếp tục chỉ huy.

Người thứ chín tiến lên!

Một người lính ôm bộc phá lao về phía hàng rào cuối cùng.

Nguyễn Văn Ty dõi theo.

Tiếng súng vẫn vang lên.

Đạn vẫn bay.

Nhưng người lính ấy vẫn tiến lên.

Rồi—

ẦM!

Quả bộc phá cuối cùng phát nổ.

Lớp hàng rào cuối cùng bị phá tung.

Cánh cửa vào Đồi Độc Lập đã mở.

Và ngay lúc ấy, Nguyễn Văn Ty kiệt sức, ngã xuống giữa đường mở.

Khi người lính hoàn thnh nhiệm vụ

Đó là khoảnh khắc khiến câu chuyện về Nguyễn Văn Ty trở nên đặc biệt xúc động.

Ông đã bị thương.

Ông đã mất rất nhiều sức lực.

Nhưng ông không dừng lại khi bản thân bị thương.

Ông chỉ dừng lại khi nhiệm vụ đã hoàn thành.

Con đường qua hàng rào đã được mở.

Những người lính xung kích lập tức tràn qua cửa mở, tiến sâu vào cứ điểm.

Trận đánh tiếp tục diễn ra quyết liệt.

Đến sáng 15 tháng 3 năm 1954, cứ điểm Đồi Độc Lập đã bị quân ta tiêu diệt hoàn toàn.

Nhưng Nguyễn Văn Ty đã không còn có thể tiếp tục chiến đấu.

Theo tư liệu của Thông tấn xã Việt Nam, ông hy sinh ngày 15 tháng 3 năm 1954.

Người chiến sĩ nhỏ bé năm nào từng nhiều lần bị từ chối khi xin nhập ngũ đã gửi lại tuổi thanh xuân của mình trên mảnh đất Điện Biên.

Ông ra đi khi mới ngoài hai mươi tuổi.

Một tuổi đời còn quá trẻ.

Nhưng những gì ông để lại thì lớn hơn tuổi đời rất nhiều.

Tên tuổi sống mãi cùng Điện Biên

Sau chiến thắng, chiến công của Nguyễn Văn Ty được đơn vị và đồng đội ghi nhận. Ngày 31 tháng 8 năm 1955, Nhà nước truy tặng ông Huân chương Quân công hạng Ba và phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngày nay, tại Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, một trong những ống bộc phá được đơn vị của Nguyễn Văn Ty sử dụng trong trận đánh Đồi Độc Lập vẫn được lưu giữ và trưng bày.

Một vật tưởng như rất bình thường.

Nhưng phía sau nó là cả một câu chuyện.

Đó là câu chuyện của những người lính đã mang nó vào trận địa.

Đó là câu chuyện của những lớp hàng rào bị phá tung.

Đó là câu chuyện của một người chiến sĩ đã lấy chính sức lực và tuổi trẻ của mình để mở đường cho đồng đội tiến lên.

Và đó là câu chuyện của một con người đã nằm lại trên mảnh đất Điện Biên để con đường tiến công của quân ta được mở rộng.

Có những người anh hùng được nhớ đến bởi một trận đánh lớn.

Có những người được nhớ bởi một khoảnh khắc đặc biệt.

Còn Nguyễn Văn Ty được nhớ bởi một con đường.

Đó là con đường ông đã mở qua những lớp hàng rào dây thép gai ở Đồi Độc Lập.

Con đường ấy được mở bằng những quả bộc phá.

Nhưng sâu xa hơn, nó được mở bằng lòng dũng cảm, ý chí và sự hy sinh của con người.

Nguyễn Văn Ty đã nhiều lần bị thương nhưng vẫn không rời trận địa. Trong đêm mưa tối ở Đồi Độc Lập, khi khuôn mặt đầy máu và đôi mắt gần như không còn nhìn rõ, ông vẫn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ. Ông không nghĩ đến việc mình sẽ được nhận danh hiệu gì, không biết rằng sau này tên tuổi mình sẽ được nhắc lại trong những trang sử. Điều ông nghĩ đến lúc ấy chỉ là một điều giản dị: phải mở đường để đồng đội tiến lên.

Và ông đã làm được.

Cánh cửa Đồi Độc Lập đã mở.

Bộ đội ta đã tiến vào.

Cứ điểm bị tiêu diệt.

Còn người chiến sĩ mở đường thì nằm lại.

Đó chính là vẻ đẹp của một thế hệ hoa lửa – những con người đã sống một cuộc đời ngắn ngủi nhưng đầy ý nghĩa. Họ không để lại cho thế hệ sau những tài sản vật chất lớn lao. Họ để lại một đất nước độc lập, một nền hòa bình và một tấm gương về lòng yêu nước.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua kể từ mùa xuân năm 1954. Những tiếng súng trên Đồi Độc Lập đã lùi xa. Những hàng rào dây thép gai năm nào chỉ còn trong ký ức và những hiện vật lịch sử. Nhưng hình ảnh người chiến sĩ Nguyễn Văn Ty vẫn còn đó.

Một người lính nhỏ bé.

Một người chỉ huy bộc phá quả cảm.

Một con người bị thương nhưng không bỏ vị trí.

Một người đã mở đường cho đồng đội bằng chính tuổi trẻ của mình.

Nguyễn Văn Ty đã ngã xuống, nhưng con đường ông mở đã dẫn đồng đội đến chiến thắng.

Và con đường ấy, theo một nghĩa khác, vẫn còn tiếp tục – con đường của lòng yêu nước, của sự hy sinh, của khát vọng độc lập và của trách nhiệm đối với quê hương, đất nước.