Người chiến sĩ nhỏ trên tàu Đô đốc Latouche-Tréville
Vào mùa hè năm 1911, tại bến cảng Nhà Rồng sầm uất của Sài Gòn, có một chàng thanh niên trẻ tuổi, dáng người gầy nhỏ nhưng ánh mắt sáng ngời tên là Nguyễn Tất Thành. Trải qua biết bao đêm trăn trở trước cảnh nước mất nhà tan, nhân dân lầm than dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, anh đã đưa ra một quyết định táo bạo: Ra đi tìm đường cứu nước.
Khác với các bậc tiền bối đi sang phương Đông, người thanh niên ấy quyết định sang phương Tây – sang chính nước Pháp đang cai trị mình – để xem họ làm thế nào, rồi sẽ trở về giúp đồng bào.
Để có thể xuống tàu sang Pháp, anh đã xin vào làm phụ bếp trên chiếc tàu buôn khổng lồ mang tên Đô đốc Latouche-Tréville với cái tên mới: Văn Ba. Công việc trên tàu vô cùng nặng nhọc và vất vả đối với một người vốn là thư sinh như anh. Mỗi ngày của anh Ba bắt đầu từ 4 giờ sáng và kết thúc khi đêm muộn. Anh phải làm đủ mọi việc: từ quét dọn hầm tàu tối tăm, cọ rửa những chiếc nồi đồng to lớn, khuân vác than, cho đến tiếp tế rau quả và nhặt rau, gọt khoai trong nhà bếp.
Gặp những hôm biển động, sóng đánh dữ dội khiến con tàu chao đảo, cả boong tàu nghiêng ngả, việc đi lại đã khó chứ chưa nói đến việc bưng bê thức ăn nóng. Nhiều người làm cùng mệt lả vì say sóng, nhưng anh Ba vẫn kiên trì, chịu khó, chưa bao giờ than vãn một lời. Dù mệt mỏi sau mười mấy tiếng lao động chân tay, cứ đến đêm, khi mọi người đã đi ngủ, anh lại thắp một ngọn đèn dầu nhỏ, tranh thủ tự học tiếng Pháp và đọc sách.
Hành trình lênh đênh trên đại dương qua nhiều quốc gia từ châu Á, châu Phi đến châu Âu đã giúp anh Ba tận mắt chứng kiến người lao động nghèo khổ ở đâu cũng bị áp bức, bóc lột giống như nhân dân Việt Nam. Từ đó, trong lòng người thanh niên yêu nước ấy đã nung nấu một ý chí sắt đá và một tình yêu thương bao la đối với những người cùng khổ.
Chàng phụ bếp Văn Ba năm ấy chính là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại của chúng ta sau này. Chuyến đi lịch sử trên con tàu năm 1911 không chỉ mở đầu cho hành trình 30 năm bôn ba khắp thế giới của Bác, mà còn là bước ngoặt vĩ đại làm thay đổi hoàn toàn vận mệnh của cả dân tộc Việt Nam.
