NGƯỜI CHIẾN SĨ Ở ĐỒI 477

Tác giả: Phạm Quỳnh Phương
Nơi công tác: Trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai
Chức vụ: Bí thư Chi đoàn giáo viên

Lịch sử thường ghi nhớ những chiến thắng bằng tên của những chiến dịch, những địa danh và những ngày tháng lớn lao. Nhưng phía sau mỗi dòng chữ ngắn ngủi ấy là vô số con người. Có những người được nhiều thế hệ biết tên. Cũng có những người đã nằm xuống giữa tuổi thanh xuân, chiến công của họ chỉ còn được nhắc lại trong những trang sử quân đội và ký ức của đồng đội.

Trong Chiến dịch Biên giới Thu – Đông năm 1950, giữa núi rừng Cao Bằng, có một người chiến sĩ như thế.

Anh đã cùng đồng đội chiến đấu giữa vòng vây quân địch. Khi những người bên cạnh lần lượt thương vong, anh vẫn bám lại trận địa, tiếp tục chiến đấu cho đến những giây phút cuối cùng.

Người chiến sĩ ấy là Hoàng Văn Nô.

Hoàng Văn Nô sinh năm 1932, là người dân tộc Tày, quê ở Cao Bằng. Anh lớn lên giữa vùng núi biên giới phía Bắc, nơi từ rất sớm đã trở thành một trong những cái nôi của phong trào cách mạng Việt Nam.

Tuổi thơ của anh cũng là những năm tháng quê hương còn dưới ách thực dân.

Những bản làng nghèo.

Những con đường xuyên núi.

Những người dân phải sống giữa sự áp bức của chính quyền thực dân và tay sai.

Cách mạng đến với Cao Bằng từ rất sớm. Và giữa mảnh đất ấy, những người thanh niên như Hoàng Văn Nô lớn lên cùng những câu chuyện về cán bộ Việt Minh, về những đội quân cách mạng và về một đất nước nhất định phải giành lại độc lập.

Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, Hoàng Văn Nô tham gia lực lượng vũ trang.

Anh trở thành chiến sĩ của Trung đoàn 174.

Tuổi đời còn rất trẻ, nhưng người chiến sĩ miền biên giới nhanh chóng trưởng thành giữa những trận đánh.

Đến năm 1950, cuộc kháng chiến bước vào một giai đoạn mới.

Sau nhiều năm chiến đấu, lực lượng vũ trang cách mạng đã trưởng thành. Trung ương Đảng quyết định mở Chiến dịch Biên giới Thu – Đông năm 1950 nhằm tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch, khai thông tuyến biên giới Việt – Trung, củng cố và mở rộng căn cứ địa Việt Bắc.

Đông Khê được chọn làm mục tiêu mở màn.

Ngày 16 tháng 9 năm 1950, quân ta nổ súng tiến công.

Sau những trận chiến đấu quyết liệt, cứ điểm Đông Khê bị tiêu diệt.

Hệ thống phòng thủ của quân Pháp trên Đường số 4 bị chọc thủng.

Trước nguy cơ bị cô lập, quân Pháp ở Cao Bằng buộc phải rút quân. Đồng thời, một binh đoàn khác từ Thất Khê được đưa lên nhằm đón cánh quân rút chạy.

Kế hoạch của Bộ Chỉ huy ta là không để hai lực lượng ấy gặp được nhau.

Núi rừng phía Tây Đông Khê trở thành một chiến trường khổng lồ.

Những đơn vị quân đội Việt Nam bám lấy từng ngọn núi, từng con đường, từng khu rừng để chặn bước quân Pháp.

Trong đội hình ấy có Hoàng Văn Nô.

Đầu tháng 10 năm 1950, những trận đánh quyết liệt diễn ra tại khu vực đồi 477.

Đây là một vị trí quan trọng.

Nếu quân Pháp chiếm được và giữ được khu vực này, chúng có thể tạo điều kiện để các cánh quân hỗ trợ lẫn nhau.

Không thể để điều đó xảy ra.

Đơn vị của Hoàng Văn Nô được giao nhiệm vụ chiến đấu.

Giữa núi rừng biên giới, trận đánh nổ ra.

Quân địch có hỏa lực mạnh.

Súng máy, súng cối liên tục bắn vào vị trí quân ta.

Những người lính Việt Nam bám lấy sườn đồi.

Từng mét đất trở thành nơi giằng co.

Hoàng Văn Nô chiến đấu trong đội hình đơn vị.

Địch liên tục phản kích.

Những người bên cạnh anh lần lượt bị thương.

Nhưng trận địa không được phép mất.

Hoàng Văn Nô tiếp tục bám vị trí.

Đạn trong súng vơi dần.

Anh sử dụng những gì còn lại để chiến đấu.

Quân Pháp tiếp tục tiến lên.

Khoảng cách ngày càng gần.

Giữa một bên là lực lượng đối phương đông hơn, có hỏa lực mạnh hơn, một bên là những người lính đang chịu thương vong, trận chiến bước vào thời điểm quyết liệt nhất.

Hoàng Văn Nô không rời trận địa.

Anh tiếp tục nổ súng.

Một người lính.

Giữa một ngọn đồi.

Trước những đợt tiến công liên tục của quân địch.

Có những thời điểm trong chiến tranh, một vị trí chỉ còn được giữ lại bởi ý chí của những con người đang đứng trên đó.

Đồi 477 là một nơi như thế.

Quân địch lại tràn lên.

Hoàng Văn Nô bị thương.

Nhưng người chiến sĩ trẻ vẫn tiếp tục chiến đấu.

Anh giữ lấy vị trí của mình.

Tiếp tục bắn.

Cho đến khi không còn có thể đứng vững.

Hoàng Văn Nô ngã xuống giữa trận địa.

Anh hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Nhưng những người lính phía sau vẫn tiếp tục tiến lên.

Đồi 477 vẫn trở thành một trong những địa điểm ghi dấu những trận chiến quyết liệt trong Chiến dịch Biên giới.

Những ngày sau đó, quân ta tiếp tục siết chặt vòng vây.

Các binh đoàn quân Pháp bị chia cắt.

Kế hoạch hợp quân của chúng thất bại.

Từng đơn vị địch lần lượt bị tiêu diệt hoặc bắt sống.

Quân Pháp buộc phải rút khỏi hàng loạt vị trí trên Đường số 4.

Ngày 14 tháng 10 năm 1950, Chiến dịch Biên giới kết thúc thắng lợi.

Một vùng biên giới rộng lớn từ Cao Bằng đến Đình Lập được giải phóng.

Con đường liên lạc quốc tế của cách mạng Việt Nam được khai thông.

Căn cứ địa Việt Bắc được mở rộng và củng cố.

Quân đội nhân dân Việt Nam từ đây từng bước giành quyền chủ động trên chiến trường chính Bắc Bộ.

Đó là một bước ngoặt của cuộc kháng chiến.

Nhưng trong những bản tổng kết chiến dịch với những con số về quân địch bị tiêu diệt, những vị trí được giải phóng và những vùng đất được mở rộng, có những điều không thể đo bằng con số.

Đó là tuổi trẻ của những người đã nằm lại.

Hoàng Văn Nô là một trong số họ.

Anh không được trở về bản làng sau chiến dịch.

Không được nhìn thấy những đoàn quân chiến thắng đi qua con đường biên giới vừa được giải phóng.

Không được sống đến năm 1954 để chứng kiến Điện Biên Phủ.

Cuộc đời của người chiến sĩ trẻ dừng lại trên một ngọn đồi giữa núi rừng Cao Bằng.

Nhưng cuộc kháng chiến vẫn tiếp tục.

Từ chiến thắng Biên giới năm 1950, quân đội ta trưởng thành nhanh chóng.

Những chiến dịch lớn nối tiếp nhau.

Trung Du.

Đường số 18.

Hòa Bình.

Tây Bắc.

Thượng Lào.

Rồi Điện Biên Phủ.

Bốn năm sau ngày Hoàng Văn Nô ngã xuống, những đoàn quân Việt Nam tiến vào tập đoàn cứ điểm mạnh nhất của quân Pháp ở Đông Dương.

Ngày 7 tháng 5 năm 1954, Điện Biên Phủ toàn thắng.

Con đường đi tới ngày chiến thắng ấy không bắt đầu từ Điện Biên.

Nó được mở ra từ rất nhiều chiến trường trước đó.

Từ Việt Bắc năm 1947.

Từ Đường số 4.

Từ Đông Khê.

Và từ những ngọn đồi như đồi 477.

Ngày hôm nay, hơn bảy mươi năm đã trôi qua.

Cao Bằng không còn là chiến trường.

Những con đường biên giới ngày nào giờ nối những bản làng với phố thị. Trên những sườn núi từng diễn ra chiến trận, cây rừng lại xanh.

Thế hệ trẻ hôm nay có thể đi qua những địa danh ấy mà không còn nghe tiếng súng.

Nhưng có những điều không nên vì thế mà bị lãng quên.

Những “Câu chuyện thời hoa lửa” không chỉ cần kể về những người anh hùng mà tất cả chúng ta đã thuộc tên.

Lịch sử còn có hàng nghìn người lính khác.

Có người chỉ sống hơn hai mươi năm.

Có người chỉ để lại vài dòng trong hồ sơ quân đội.

Có người nằm xuống trên một ngọn đồi mà nhiều thế hệ hôm nay thậm chí chưa từng nghe tên.

Nhưng chính những con người ấy đã tạo thành sức mạnh của một dân tộc.

Nếu không có những người lính giữ từng ngọn đồi, sẽ không có những chiến dịch thắng lợi.

Nếu không có những người sẵn sàng đứng lại ở nơi nguy hiểm nhất, những đoàn quân phía sau khó có thể tiếp tục tiến lên.

Và nếu không có những tuổi trẻ chấp nhận nằm lại trên những con đường biên giới năm 1950, hành trình đi tới Điện Biên Phủ năm 1954 sẽ còn xa hơn rất nhiều.

Hoàng Văn Nô đã dừng lại ở đồi 477.

Nhưng đoàn quân của anh không dừng lại.

Họ tiếp tục tiến lên.

Đi qua Chiến dịch Biên giới.

Đi qua những năm tháng kháng chiến.

Và cuối cùng đi tới ngày chiến thắng.

Hơn bảy mươi năm sau, tên người chiến sĩ trẻ ấy vẫn còn được nhắc lại.

Không phải bởi anh đã sống một cuộc đời dài.

Mà bởi trong cuộc đời rất ngắn của mình, anh đã có một lựa chọn đủ để lịch sử nhớ tên:

Giữa lúc trận địa bị uy hiếp, người chiến sĩ ấy đã ở lại.