“NGƯỜI CHIẾN SĨ Ở HIM LAM” – PHAN ĐÌNH GIÓT

Chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954, núi rừng Điện Biên bước vào một trận đánh lịch sử. Đó là trận Him Lam, trận mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ. Trong đội hình những người lính tiến vào trận địa có Phan Đình Giót, một chiến sĩ thuộc Trung đoàn 141, Đại đoàn 312. Nhiệm vụ của ông cũng như những người đồng đội là tiến công cứ điểm Him Lam, một vị trí quan trọng trong hệ thống phòng thủ của quân Pháp. Không ai trong số những người lính có mặt ngày hôm ấy biết chính xác trận đánh sẽ kéo dài bao lâu, nhưng tất cả đều hiểu rằng đây là thời điểm đặc biệt quan trọng.

Phan Đình Giót sinh ra trong một gia đình nghèo ở Hà Tĩnh. Cuộc sống trước khi nhập ngũ của ông gắn với những khó khăn của một người dân lao động. Khi tham gia quân đội, ông trưởng thành qua những năm tháng chiến đấu và trở thành một người lính có tinh thần trách nhiệm. Đến Điện Biên Phủ, ông cùng đồng đội nhận nhiệm vụ tiến công cứ điểm Him Lam. Trận đánh đầu tiên của chiến dịch có ý nghĩa rất lớn bởi thắng lợi ở đây sẽ tạo điều kiện để quân đội Việt Nam tiếp tục tiến công các cứ điểm khác.

Khi trận đánh bắt đầu, pháo binh Việt Nam tập trung hỏa lực vào các vị trí phòng thủ. Sau đó, các đơn vị bộ binh tiến lên. Trong khói lửa và tiếng nổ, từng tốp chiến sĩ tìm cách tiếp cận các công sự của đối phương. Đây là lúc người lính phải phát huy cả lòng dũng cảm lẫn khả năng phối hợp với đồng đội. Những công sự của quân Pháp được xây dựng để bảo vệ các vị trí quan trọng, vì vậy việc tiến lên không hề đơn giản.

Trong quá trình chiến đấu, một hỏa điểm của đối phương gây khó khăn cho hướng tiến công của đơn vị Phan Đình Giót. Hỏa lực từ vị trí này khiến các chiến sĩ khó tiếp tục tiến lên. Trong tình thế đó, Phan Đình Giót đã có một hành động được ghi lại trong lịch sử: ông dùng thân mình che lấp lỗ châu mai để tạo điều kiện cho đồng đội tiếp tục tiến công. Ông hy sinh, nhưng đơn vị vẫn tiếp tục tiến lên và cuối cùng làm chủ cứ điểm Him Lam. Các tư liệu lịch sử và trưng bày của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đều ghi nhận Phan Đình Giót là một trong những tấm gương tiêu biểu của Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Tin Him Lam bị đánh chiếm tạo ra một dấu mốc quan trọng đối với chiến dịch. Đó là chiến thắng đầu tiên, đồng thời tạo khí thế cho các đơn vị tiếp tục tiến công. Nhưng với đồng đội của Phan Đình Giót, chiến thắng ấy cũng gắn với sự mất mát của một người lính đã chiến đấu bên cạnh họ. Có lẽ trong những ngày sau đó, khi tiếp tục tiến về phía trước, họ vẫn nhớ đến người đồng đội đã nằm lại tại Him Lam.

Điều làm cho câu chuyện Phan Đình Giót trở nên đặc biệt là ông không phải một vị tướng hay một người giữ chức vụ chỉ huy cao cấp. Ông chỉ là một người lính trong hàng vạn người lính tham gia chiến dịch. Nhưng chính những người lính bình thường ấy lại tạo nên sức mạnh thực tế của chiến trường. Mỗi người đảm nhận một nhiệm vụ: người vận chuyển, người liên lạc, người phá công sự, người cứu thương, người trực tiếp chiến đấu. Khi một cá nhân hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, sức mạnh của cả đơn vị được tăng lên.

Câu chuyện Phan Đình Giót cũng cho thấy giá trị của tình đồng đội. Trong chiến tranh, người lính không chiến đấu chỉ vì bản thân mình. Họ phải dựa vào nhau, bảo vệ nhau và hỗ trợ nhau. Hành động của Phan Đình Giót tại Him Lam được nhớ đến chính bởi nó gắn với mục tiêu giúp đồng đội tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ.

Ngày nay, khi đứng trước những di tích của Điện Biên Phủ, người ta có thể hình dung phần nào sự khốc liệt của chiến trường năm xưa. Nhưng những gì chúng ta nhìn thấy hôm nay đã khác rất xa. Những giao thông hào được bảo tồn, những quả đồi trở thành địa điểm tham quan, những hiện vật được đặt trong bảo tàng. Trong không gian ấy, tên tuổi Phan Đình Giót cùng Tô Vĩnh Diện, Bế Văn Đàn và Trần Can trở thành những cái tên quen thuộc đối với nhiều thế hệ học sinh. Bốn người là những anh hùng, liệt sĩ tiêu biểu thường được nhắc đến khi nói về những tấm gương chiến đấu ở Điện Biên Phủ.

Tuy nhiên, nếu chỉ nhớ đến một hành động nổi tiếng mà quên đi hoàn cảnh lịch sử thì chúng ta sẽ chưa hiểu hết câu chuyện. Phan Đình Giót là một người lính đã trải qua những tháng ngày chuẩn bị, hành quân và chiến đấu cùng đồng đội. Hành động tại Him Lam là kết quả của tinh thần trách nhiệm được hình thành trong cả một quá trình. Đó là sự sẵn sàng đặt nhiệm vụ chung lên trên sự an toàn của bản thân trong hoàn cảnh chiến đấu.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua kể từ ngày Him Lam vang tiếng súng. Những người trẻ hôm nay không còn phải sống trong hoàn cảnh chiến tranh như thế hệ Phan Đình Giót. Nhưng câu chuyện của ông vẫn có thể trở thành một bài học về trách nhiệm và tinh thần tập thể. Trong lớp học, mỗi học sinh đều có nhiệm vụ của mình; trong gia đình, mỗi thành viên đều có trách nhiệm; trong xã hội, mỗi người đều có thể đóng góp bằng những việc phù hợp với khả năng. Không phải ai cũng cần làm những điều lớn lao. Điều quan trọng là biết hoàn thành tốt phần việc của mình và biết quan tâm đến những người xung quanh.

Tên tuổi Phan Đình Giót được lưu lại không chỉ trong sách lịch sử mà còn trong những địa danh, những khu tưởng niệm và những câu chuyện được kể lại cho thế hệ sau. Câu chuyện của ông giúp chúng ta hiểu rằng phía sau một chiến thắng lớn luôn có những con người cụ thể, những tuổi trẻ cụ thể và những sự hy sinh không thể đo đếm. Bởi vậy, nhớ về Phan Đình Giót cũng chính là nhớ về những người lính đã góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ.