Người chiến sĩ phá bom – Ngô Gia Khảm
Trong những năm chiến tranh, công binh phải đối mặt với những quả bom chưa nổ vô cùng nguy hiểm. Ngô Gia Khảm là một chiến sĩ công binh dũng cảm, nhiều lần trực tiếp xử lý bom để bảo vệ tuyến đường. Mỗi lần tiếp cận quả bom là một lần đối mặt với cái chết. Nhưng anh vẫn bình tĩnh, chính xác, không để xảy ra sai sót. Nhờ những con người như anh, các tuyến đường luôn được thông suốt, phục vụ tiền tuyến.
Ngô Gia Khảm (1912–1990) là Anh hùng Lao động đầu tiên của Việt Nam, được phong tặng năm 1952 và thường được gọi là “Anh hùng Lao động số 1”. Ông là người đặt nền móng cho ngành quân giới Việt Nam, góp phần quan trọng vào sản xuất vũ khí trong kháng chiến chống Pháp.
Thông tin chính
Năm sinh – mất: 1912 – 1990
Quê quán: xã Tam Sơn, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh
Danh hiệu: Anh hùng Lao động (19/5/1952)
Đảng viên: Đảng Cộng sản Đông Dương (1938)
Chức vụ sau 1954: Giám đốc Nhà máy Toa xe lửa Gia Lâm, Cục trưởng Cục Đầu máy xe lửa, Trưởng Ban Thanh tra Bộ Giao thông Vận tải
Con đường cách mạng
Từ tuổi thiếu niên làm thợ nguội tại Nhà máy Gia Lâm, Ngô Gia Khảm sớm tham gia phong trào công nhân và được kết nạp Đảng năm 1938. Bị thực dân Pháp bắt năm 1941 và giam ở Sơn La, ông vẫn giữ khí tiết, tuyệt thực 11 ngày buộc địch thả. Sau khi ra tù, ông tiếp tục hoạt động và được Việt Minh giao nhiệm vụ chế tạo vũ khí phục vụ Giải phóng quân.
Xây dựng ngành quân giới
Năm 1944, ông cùng các cộng sự xây dựng công binh xưởng đầu tiên tại Bắc Ninh, chế tạo thành công quả lựu đạn đầu tiên mang ký hiệu “VM” (Việt Minh). Trong kháng chiến, ông tiếp tục mở các xưởng hóa chất ở Việt Bắc, sản xuất thuốc nổ, mìn, đạn và đào tạo hàng trăm công nhân quân giới. Ba lần bị thương nặng do tai nạn thuốc nổ, ông vẫn tiếp tục lao động và sáng chế nhiều thiết bị nâng cao năng suất.
Cống hiến và ghi nhận
Tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc năm 1952, Ngô Gia Khảm được Chủ tịch Hồ Chí Minh khen ngợi là người đã “xây dựng cái binh công xưởng đầu tiên của Quân đội Quốc gia Việt Nam”. Ông được tặng nhiều huân chương, trong đó có Huân chương Lao động và Huân chương Kháng chiến hạng Nhất. Tên ông được đặt cho đường phố ở Hà Nội và Bắc Ninh.
Di sản
Cuộc đời Ngô Gia Khảm là tấm gương tiêu biểu cho tinh thần “vì nước quên thân” của người thợ công binh Việt Nam. Các thế hệ cán bộ, công nhân ngành công nghiệp quốc phòng vẫn xem ông là biểu tượng của lòng dũng cảm, sáng tạo và tận tụy với Tổ quốc
