Người chiến sĩ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ – Nguyễn Đức Cảnh
Có những con người đi qua cuộc đời trong thời gian rất ngắn, nhưng những gì họ để lại lại vượt qua giới hạn của một đời người. Nguyễn Đức Cảnh là một người như thế.
Ông sinh năm 1908 và hy sinh năm 1932, khi mới 24 tuổi. Một tuổi đời mà ngày nay nhiều người vẫn đang bắt đầu xây dựng sự nghiệp, thì Nguyễn Đức Cảnh đã dành gần như toàn bộ tuổi trẻ của mình cho cách mạng, cho phong trào công nhân và cho lý tưởng giải phóng dân tộc.
Nguyễn Đức Cảnh sinh ngày 2/2/1908, trong một gia đình có truyền thống yêu nước ở Thái Bình.
Tuổi thơ của ông không bình yên. Đất nước khi ấy đang nằm dưới ách thống trị của thực dân Pháp. Nhân dân phải sống trong cảnh nghèo đói, áp bức; những người có tinh thần yêu nước thường xuyên bị đàn áp.
Những điều mắt thấy, tai nghe đã sớm hình thành trong ông một câu hỏi lớn:
Làm thế nào để đất nước thoát khỏi cảnh mất nước và nhân dân có được cuộc sống tốt đẹp hơn?
Khi còn rất trẻ, Nguyễn Đức Cảnh đã tham gia các hoạt động yêu nước.
Sau khi được giác ngộ cách mạng, ông lựa chọn con đường hoạt động cách mạng chuyên nghiệp.
Đó là một lựa chọn đầy nguy hiểm.
Bởi thời ấy, tham gia cách mạng đồng nghĩa với việc phải sống trong bí mật, thường xuyên đối mặt với sự theo dõi, bắt bớ của chính quyền thực dân.
Nhưng Nguyễn Đức Cảnh vẫn bước đi.
Một trong những dấu ấn quan trọng nhất trong cuộc đời Nguyễn Đức Cảnh gắn với Hải Phòng.
Hải Phòng khi ấy là một trung tâm công nghiệp và cảng biển lớn. Hàng vạn công nhân làm việc trong các nhà máy, xưởng thợ, bến cảng.
Nguyễn Đức Cảnh tìm đến với họ.
Ông không chỉ nói về những vấn đề lớn lao.
Ông bắt đầu từ những điều rất gần gũi: cuộc sống của người thợ, tiền lương, giờ làm, điều kiện lao động và những bất công mà họ phải chịu đựng.
Ông hiểu rằng muốn phong trào phát triển thì phải làm cho người công nhân nhận thức được sức mạnh của chính mình.
Từ đó, ông cùng các đồng chí từng bước xây dựng cơ sở cách mạng trong công nhân, góp phần phát triển Công hội đỏ và phong trào công nhân Hải Phòng.
Tuổi trẻ của Nguyễn Đức Cảnh không gắn với những cuộc vui hay những ước mơ riêng tư.
Nó gắn với những cuộc họp bí mật, những chuyến đi trong đêm, những căn phòng nhỏ và những người công nhân nghèo.
Năm 1929, Nguyễn Đức Cảnh tham gia thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng.
Đầu năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời.
Nguyễn Đức Cảnh trở thành một trong những cán bộ quan trọng của tổ chức cách mạng.
Điều đáng chú ý là ông đảm nhận những nhiệm vụ ấy khi tuổi đời còn rất trẻ.
Ở tuổi ngoài hai mươi, ông đã phải suy nghĩ và quyết định những vấn đề liên quan đến phong trào cách mạng, đến tổ chức và đến hàng nghìn người lao động.
Đó là một trách nhiệm rất lớn.
Nhưng ông không né tránh.
Ông dấn thân.
Và chính quá trình dấn thân ấy đã khiến một người thanh niên trưởng thành nhanh chóng thành một cán bộ cách mạng có uy tín.
Phong trào cách mạng phát triển cũng khiến chính quyền thực dân tăng cường đàn áp.
Nguyễn Đức Cảnh bị truy bắt.
Tháng 4 năm 1931, ông bị bắt tại Hải Phòng.
Từ đây, người cán bộ từng đi khắp các cơ sở công nhân phải đối mặt với những tháng ngày trong nhà tù.
Ông bị thẩm vấn, tra tấn và cuối cùng bị kết án tử hình.
Nhưng điều đáng quý là trong hoàn cảnh ấy, Nguyễn Đức Cảnh vẫn giữ vững khí tiết.
Những gì ông đã lựa chọn khi còn là một thanh niên, ông vẫn kiên định cho đến cuối đời.
Ngày 31/7/1932, Nguyễn Đức Cảnh bị thực dân Pháp xử chém tại khu vực Sông Lấp, Hải Phòng.
Ông ra đi khi mới 24 tuổi.
24 tuổi!
Một con số khiến người ta khó không xúc động.
Bởi ở tuổi ấy, nhiều người mới bắt đầu bước vào đời.
Nhưng Nguyễn Đức Cảnh đã đi đến cuối con đường mà mình lựa chọn.
Ông không được chứng kiến ngày đất nước giành được độc lập.
Không được nhìn thấy phong trào công nhân mà mình từng gắn bó phát triển mạnh mẽ.
Không được sống trong những ngày hòa bình.
Nhưng ông đã để lại một điều lớn hơn tuổi thọ của mình:
một tấm gương về lý tưởng và sự dấn thân của tuổi trẻ.
Có lẽ câu trả lời nằm ở cách Nguyễn Đức Cảnh nhìn về trách nhiệm của mình.
Ông không nghĩ rằng mình còn trẻ nên có thể chờ đợi.
Ông cũng không nghĩ rằng việc đất nước là chuyện của một thế hệ khác.
Ông tin rằng mỗi người đều phải góp phần vào thời đại của mình.
Vì vậy, tuổi trẻ của ông không được đo bằng số năm đã sống, mà bằng những việc ông đã làm cho đất nước và nhân dân.
Đó cũng chính là lý do dù hy sinh khi mới 24 tuổi, Nguyễn Đức Cảnh vẫn được nhớ đến như một trong những người đặt nền móng quan trọng cho phong trào công nhân Hải Phòng và phong trào cách mạng Việt Nam những năm đầu thành lập Đảng.



