Người chiến sĩ tên lửa lập công trên bầu trời lửa Thanh Hóa

Sinh ra và lớn lên tại xã Cao Thành, huyện Ứng Hòa, Nguyễn Trường Xuân trưởng thành trong giai đoạn đất nước đang bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy gian khổ và quyết liệt. Chứng kiến cảnh quê hương, đất nước bị chiến tranh tàn phá, chàng thanh niên trẻ tuổi đã sớm nuôi dưỡng tinh thần yêu nước và ý chí cống hiến cho Tổ quốc.

Khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh ra miền Bắc, Nguyễn Trường Xuân đã tình nguyện viết đơn nhập ngũ với khát vọng được trực tiếp góp sức bảo vệ bầu trời và sự bình yên của đất nước. Năm 1965, sau khi hoàn thành khóa huấn luyện tân binh tại Sư đoàn 320, ông được điều động về Đại đội 1, Tiểu đoàn 66, Trung đoàn Tên lửa 275, đảm nhiệm vị trí trắc thủ góc tà trong lực lượng phòng không tên lửa.

Những ngày đầu trong quân ngũ là khoảng thời gian rèn luyện đầy thử thách đối với người lính trẻ. Công việc của một trắc thủ đòi hỏi sự tập trung cao độ, khả năng quan sát chính xác và sự thành thạo trong sử dụng các trang thiết bị kỹ thuật hiện đại. Tuy nhiên, bằng tinh thần trách nhiệm và ý chí học hỏi không ngừng, Nguyễn Trường Xuân nhanh chóng thích nghi với môi trường quân đội và từng bước làm chủ nhiệm vụ được giao.

Một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời quân ngũ của ông diễn ra vào tháng 11 năm 1971. Khi đó, một đồng đội được cử đi học tại Liên Xô và đơn vị cần người thay thế vị trí sĩ quan điều khiển tên lửa. Dù chưa trải qua quá trình đào tạo bài bản cho nhiệm vụ mới, Nguyễn Trường Xuân vẫn được cấp trên tin tưởng giao trọng trách.

Đó là một thử thách lớn bởi nhiệm vụ điều khiển tên lửa đòi hỏi trình độ chuyên môn cao, khả năng xử lý tình huống nhanh nhạy và tinh thần bản lĩnh trong mọi hoàn cảnh. Không phụ sự tin tưởng của đơn vị, ông đã dành toàn bộ thời gian để tự nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm từ đồng đội và kiên trì rèn luyện kỹ năng chuyên môn.

Bằng tinh thần tự học đáng khâm phục, Nguyễn Trường Xuân nhanh chóng nắm vững nguyên lý hoạt động của các loại khí tài, sử dụng thành thạo các thiết bị điều khiển và làm chủ hệ thống tên lửa. Ngay cả trong những tình huống chiến đấu phức tạp như bị nhiễu điện tử mạnh hoặc khi nhiều tốp máy bay địch xuất hiện cùng lúc từ nhiều hướng khác nhau, ông vẫn giữ được sự bình tĩnh, xử lý chính xác và hiệu quả.

Kỷ niệm sâu sắc nhất trong cuộc đời chiến đấu của Nguyễn Trường Xuân chính là trận đánh diễn ra vào rạng sáng ngày 26 tháng 4 năm 1972 trên bầu trời Thanh Hóa. Đây là thời điểm không quân Mỹ sử dụng máy bay ném bom chiến lược B52 đánh phá nhiều mục tiêu quan trọng.

Mặc dù mới đảm nhận cương vị điều khiển tên lửa chưa lâu và phải đối mặt với tình huống chiến đấu khẩn cấp, Nguyễn Trường Xuân vẫn cùng đồng đội phối hợp chặt chẽ, phát hiện mục tiêu chính xác và thực hiện thành công nhiệm vụ chiến đấu. Kết quả, đơn vị đã bắn rơi một máy bay B52 của Mỹ.

Chiến công đặc biệt này không chỉ mang ý nghĩa quân sự quan trọng mà còn là dấu mốc khẳng định sự trưởng thành vượt bậc của người chiến sĩ trẻ. Sau trận đánh, ông cùng tập thể đơn vị được cấp trên biểu dương vì hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ vùng trời Tổ quốc.

Từ chiến công đầu tiên ấy, Nguyễn Trường Xuân ngày càng tích lũy thêm kinh nghiệm chiến đấu và trở thành một sĩ quan điều khiển tên lửa vững vàng. Ông tiếp tục tham gia nhiều trận đánh lớn trên bầu trời Thanh Hóa, nơi thường xuyên hứng chịu các đợt tập kích của không quân Mỹ.

Ngày 16 tháng 8 năm 1972, trong một trận chiến ác liệt bảo vệ khu vực Hàm Rồng, đơn vị của ông gặp tình huống đặc biệt khó khăn khi máy đo phương vị bất ngờ gặp sự cố. Đây là thiết bị quan trọng phục vụ việc xác định hướng bay của mục tiêu.

Trước tình thế cấp bách, Nguyễn Trường Xuân đã bình tĩnh kiểm tra, nhanh chóng tìm ra nguyên nhân và khắc phục sự cố ngay trong điều kiện chiến đấu căng thẳng. Sau khi thiết bị hoạt động trở lại, ông tiếp tục bám sát mục tiêu, điều khiển tên lửa chính xác và bắn hạ một máy bay A7 của Mỹ.

Chỉ hơn hai tháng sau, ngày 25 tháng 10 năm 1972, trong khi làm nhiệm vụ bảo vệ tuyến giao thông vận tải chiến lược tại Thanh Hóa, ông lại lập thêm chiến công mới. Nhờ khả năng phát hiện mục tiêu từ xa cùng kinh nghiệm chiến đấu tích lũy qua nhiều trận đánh, Nguyễn Trường Xuân đã điều khiển tên lửa chính xác, tiêu diệt thêm một máy bay A7 của đối phương, góp phần bảo vệ an toàn cho các đoàn tàu vận chuyển hàng hóa chi viện cho chiến trường miền Nam.

Khoảng một tháng sau trận đánh đó, ông tiếp tục cùng đồng đội tham gia một trận không chiến quyết liệt khác. Với sự bình tĩnh, chính xác và kinh nghiệm của một trắc thủ giàu bản lĩnh, Nguyễn Trường Xuân đã phối hợp điều khiển đạn tên lửa hiệu quả, bắn rơi một máy bay AD.06 của Mỹ, đồng thời xử lý thành công tình huống tên lửa đối phương nhằm vào trận địa, bảo vệ an toàn cho đơn vị.

Từ khi đảm nhận nhiệm vụ điều khiển tên lửa cho đến khi kết thúc Chiến dịch “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” cuối năm 1972, Nguyễn Trường Xuân đã tham gia tổng cộng 46 trận chiến đấu. Trong các trận đánh ấy, ông cùng đồng đội tiêu diệt 16 máy bay Mỹ, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của lực lượng phòng không bảo vệ miền Bắc.

Những chiến công xuất sắc của Nguyễn Trường Xuân đã được Đảng, Nhà nước và Quân đội ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý. Ông được trao tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất cùng 8 bằng khen và giấy khen các loại vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu.

Ngày 31 tháng 12 năm 1973, với những đóng góp to lớn cho sự nghiệp bảo vệ bầu trời Tổ quốc, Nguyễn Trường Xuân vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Đó không chỉ là phần thưởng cao quý dành cho cá nhân ông mà còn là niềm tự hào của quê hương Ứng Hòa, nơi đã sinh ra người chiến sĩ anh hùng với ý chí kiên cường và tinh thần chiến đấu bất khuất.

Trải qua năm tháng, những chiến công của Anh hùng Nguyễn Trường Xuân vẫn luôn được các thế hệ hôm nay và mai sau trân trọng ghi nhớ. Cuộc đời chiến đấu của ông là minh chứng sinh động cho lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và ý chí vượt khó của thế hệ thanh niên Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh.

Tấm gương của ông không chỉ góp phần làm rạng danh quê hương Ứng Hòa mà còn trở thành nguồn cảm hứng để thế hệ trẻ tiếp tục học tập, rèn luyện, phát huy truyền thống cách mạng vẻ vang của cha ông, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam trong thời đại mới.