Người chiến sĩ thông tin giữ mạch liên lạc ở Điện Biên Phủ

Đồng chí Chu Văn Mùi sinh năm 1929 tại thôn Hà Thượng, xã Thượng Lan, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Từ khi còn trẻ, ông đã tham gia du kích và đến năm 1949 chính thức nhập ngũ, biên chế trong Đại đội Thông tin 127, Tiểu đoàn 38, Trung đoàn 102, Đại đoàn 308 – Đại đoàn Quân Tiên phong, nay là Sư đoàn 308, Quân đoàn 12. Trước khi bước vào Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông từng tham gia nhiều chiến dịch lớn như Cao - Bắc - Lạng, Biên giới, Hoàng Hoa Thám, Hòa Bình, Tây Bắc, Thượng Lào, đồng thời đảm nhiệm nhiều công việc như nuôi quân, chiến sĩ xung kích và pháo thủ.

Năm 1952, ông tham gia lớp vô tuyến đầu tiên do Cục Thông tin Liên lạc mở và sau đó trở về đơn vị làm Đài trưởng đài vô tuyến. Từ đó, ông gắn bó với nhiệm vụ bảo đảm thông tin trong các trận đánh quan trọng. Trong giai đoạn từ khi nhập ngũ đến năm 1954, Chu Văn Mùi đã tham gia 7 chiến dịch lớn, luôn sẵn sàng nhận nhiệm vụ, kiên trì vượt qua mọi khó khăn để hoàn thành xuất sắc công việc được giao.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, đặc biệt tại trận đánh Đồi A1 và cứ điểm 311B, ông phụ trách máy vô tuyến điện, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị bạn. Giữa mưa bom bão đạn, ông vẫn bám trận địa, giữ vững liên lạc với sở chỉ huy và pháo binh ta để điều chỉnh hỏa lực chính xác, góp phần tiêu diệt nhiều sinh lực địch và đẩy lùi các đợt phản kích. Khi nhận nhiệm vụ phòng ngự tại Đồi A1, ông đặt đài quan sát, báo tọa độ để pháo ta bắn trúng mục tiêu, đánh lui hai đợt phản công của đối phương.

Sau đó, đơn vị được lệnh rút ra, riêng tổ của Chu Văn Mùi ở lại nắm tình hình địch. Ông vừa chỉ huy tổ chiến đấu, bảo vệ thương binh, vừa duy trì liên lạc với sở chỉ huy. Trong trận phòng ngự tại cứ điểm 311B kéo dài 4 ngày đêm, các chiến sĩ phải trú dưới hầm trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt. Mưa lớn làm hầm sập, nước ngập, bom đạn dội xuống liên tục, nhưng ông vẫn giữ gìn được máy thông tin và đảm bảo liên lạc thông suốt. Khi thiết bị hư hỏng nặng, ông tìm kiếm xác máy bay địch bị bắn rơi để tháo phụ tùng thay thế, kịp thời nối lại liên lạc.

Có thời điểm trên trận địa, ông gần như đơn độc giữa vòng vây địch nhưng vẫn bình tĩnh sử dụng đúng mật mã để gọi pháo ta chi viện. Trong một tình huống đặc biệt, khi Trung đoàn trưởng Trung đoàn 102 (Đại đoàn 308) Nguyễn Hùng Sinh bị lạc, Chu Văn Mùi mang máy điện thanh nặng hơn 20kg vượt qua làn đạn để tìm và nối lại liên lạc. Ông phải cơ động liên tục giữa chiến trường khốc liệt, nhiều lần ngất rồi tỉnh, chịu đói khát trong điều kiện cực kỳ gian khổ. Có lúc quá khát, ông phải tự uống nước của mình để duy trì sức lực tiếp tục nhiệm vụ. Sau nhiều giờ tìm kiếm, ông đã gặp được đồng chí Nguyễn Hùng Sinh đang bị thương trong hầm, giúp khôi phục liên lạc chỉ huy, góp phần quan trọng vào thắng lợi tại cứ điểm A1.

Ngay sau chiến dịch, theo quyết định của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Chu Văn Mùi được công nhận đảng viên chính thức trước thời hạn 5 tháng và được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba. Ngày 31-8-1955, ông vinh dự được phong tặng danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân”.

Năm 1972, ông được cử đi học và sau đó giữ chức cán bộ phụ trách Tiểu đoàn Thông tin 18, tham gia các chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh và Chiến dịch Đông Hà (Quảng Trị). Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, ông đảm nhiệm Trung đoàn trưởng Trung đoàn 140. Sau ngày đất nước thống nhất, ông làm Hiệu trưởng Trường văn hóa Quân đoàn I trước khi nghỉ hưu năm 1986. Trở về quê hương, ông tiếp tục tham gia công tác địa phương với vai trò Chủ nhiệm Hợp tác xã Sơn Hà, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Thượng Lan và Trưởng ban liên lạc cựu chiến binh Sư đoàn Quân tiên phong huyện Việt Yên.