Người chiến sĩ thông tin kiên cường của Quân đội nhân dân Việt Nam

Anh hùng Triệu Văn Báo sinh năm 1932 tại xã Chí Viễn, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, trong một gia đình bần nông có cuộc sống khó khăn, vất vả. Tuổi thơ của ông gắn liền với những năm tháng nhân dân phải chịu cảnh áp bức, bóc lột dưới ách thống trị của thực dân Pháp và chính quyền tay sai. Những chứng kiến về cuộc sống khổ cực của đồng bào quê hương đã sớm hình thành trong ông lòng yêu nước, tinh thần căm thù giặc và ý chí đấu tranh vì cuộc sống tự do, hạnh phúc của nhân dân.

Trong những năm 1940, phong trào Việt Minh phát triển mạnh mẽ tại Cao Bằng, thu hút đông đảo đồng bào các dân tộc tham gia đấu tranh giành độc lập. Những ảnh hưởng từ phong trào cách mạng đã tác động sâu sắc đến Triệu Văn Báo, thôi thúc ông sớm đi theo con đường cách mạng.

Năm 1948, khi mới 16 tuổi, Triệu Văn Báo đã tình nguyện tham gia làm liên lạc viên cho chính quyền Việt Minh xã Chí Viễn. Trong hoàn cảnh kháng chiến đầy gian khổ, các cơ quan, đơn vị cách mạng thường phải phân tán để tránh sự truy lùng của địch. Có những thời điểm, các đơn vị cách nhau hàng chục cây số, nhưng suốt nhiều tháng liền, không quản ngày đêm, mưa nắng, ông vẫn bền bỉ vận chuyển công văn, lệnh khẩn và tài liệu quan trọng, đảm bảo thông tin phục vụ cách mạng được thông suốt.

Với tinh thần trách nhiệm và sự gan dạ, Triệu Văn Báo nhanh chóng được tổ chức tin tưởng. Cũng trong năm 1948, ông được tuyển vào Công an tỉnh, tham gia nhiều hoạt động hỗ trợ kháng chiến như cùng dân quân phá cầu, cắt dây điện thoại, gây khó khăn cho hoạt động của quân địch. Những nhiệm vụ ấy đã giúp ông rèn luyện bản lĩnh chiến đấu và khả năng ứng phó trong những tình huống nguy hiểm.

Tháng 1 năm 1950, khi cuộc kháng chiến chống Pháp bước vào giai đoạn mới, Triệu Văn Báo tình nguyện gia nhập quân đội. Ông được biên chế vào lực lượng thông tin thuộc Sư đoàn Bông Lau 316. Là một chiến sĩ thông tin, ông luôn nỗ lực học tập kỹ thuật chuyên môn, rèn luyện khả năng xử lý tình huống và sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ trong mọi điều kiện chiến đấu.

Trong chiến tranh, công tác thông tin liên lạc giữ vai trò vô cùng quan trọng. Một đường dây bị gián đoạn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự phối hợp và thắng lợi của cả trận đánh. Nhận thức rõ trách nhiệm của mình, Triệu Văn Báo luôn chiến đấu với tinh thần “còn người còn nhiệm vụ”, sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy để giữ vững mạch liên lạc giữa các đơn vị.

Năm 1952, trong trận đánh đồn La Ri Ve ở Bắc Ninh, Triệu Văn Báo được giao nhiệm vụ làm tổ trưởng phụ trách đường dây liên lạc từ đại đội chiến đấu đến tiểu đoàn. Khi trận đánh bắt đầu, chỉ huy đại đội nhận được lệnh tiến công nhưng chưa kịp truyền đạt thì đã hy sinh vì trúng đạn địch. Trước tình thế cấp bách, Triệu Văn Báo đã chủ động truyền lệnh phát hỏa, giúp các đơn vị phối hợp tiến công đúng thời điểm.

Trong lúc trận chiến diễn ra ác liệt, hỏa lực địch bắn phá dữ dội khiến đường dây điện thoại nhiều lần bị đứt. Không quản nguy hiểm, Triệu Văn Báo đã nhiều lần lao ra giữa làn đạn để nối lại đường dây, đảm bảo chỉ huy chiến đấu không bị gián đoạn. Đặc biệt, khi đường dây tiếp tục bị cắt trong lúc quân ta cần gọi lực lượng bộc phá để phá lô cốt địch, ông đã có hành động vô cùng dũng cảm: cắn hai đầu dây điện thoại để tạo điểm nối, giúp dòng điện truyền qua, khôi phục liên lạc kịp thời.

Nhờ sự hy sinh và quyết tâm của Triệu Văn Báo, mệnh lệnh được truyền đi, lực lượng bộc phá nhanh chóng tiếp cận và phá tan lô cốt địch, tạo điều kiện để quân ta tiến công chiếm lĩnh trận địa. Sau trận đánh, ông bị ngất đi vì quá kiệt sức và khi tỉnh lại thì đơn vị đã hoàn toàn làm chủ đồn La Ri Ve.

Cũng trong năm 1952, tại trận đánh Cầu Ngà ở Bắc Ninh, Triệu Văn Báo tiếp tục thể hiện tinh thần chiến đấu dũng cảm. Khi đơn vị cần duy trì liên lạc với chỉ huy, ông đã nhiều lần vượt qua khu vực có hỏa lực địch để truyền lệnh. Có lúc bom đạn quá ác liệt, ông phải dùng cách lăn người từ trên đồi xuống rãnh nước để tránh đạn và tiếp tục thực hiện nhiệm vụ. Hành động ấy đã góp phần giữ vững sự chỉ huy thống nhất, giúp đơn vị hoàn thành nhiệm vụ.

Trong trận đánh đoàn xe vận tải của địch tại Hải Dương, khi bộ đội cần thông tin chỉ huy để triển khai chiến đấu, Triệu Văn Báo đã đặt máy thông tin lên lưng, bò qua khu vực đầm lầy dưới sự nguy hiểm của hỏa lực địch để đưa thiết bị đến vị trí an toàn. Nhờ đảm bảo liên lạc kịp thời, đơn vị đã tổ chức tiến công chính xác, tiêu diệt đoàn xe của quân địch.

Trong suốt quá trình chiến đấu, Triệu Văn Báo luôn thể hiện phẩm chất của người chiến sĩ cách mạng: dũng cảm, kỷ luật, đoàn kết và hết lòng vì đồng đội. Ông không ngại khó khăn, gian khổ, luôn đặt nhiệm vụ lên trên sự an toàn của bản thân. Những đóng góp ấy đã giúp ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam và được công nhận là Chiến sĩ thi đua toàn quốc vào tháng 5 năm 1952.

Ngày 7 tháng 5 năm 1956, Đại đội phó thông tin Triệu Văn Báo, Sư đoàn 316, được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho những đóng góp và sự hy sinh của ông trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Sau chiến tranh, Triệu Văn Báo tiếp tục cống hiến trong quân đội, từng giữ nhiều vị trí quan trọng như Tiểu đoàn trưởng, Tham mưu phó Trung đoàn 304B, Trung đoàn phó Trung đoàn 246 Quân khu Việt Bắc, Hiệu trưởng Trường Quân sự tỉnh Bắc Thái, Đại tá – Sư đoàn trưởng Sư đoàn 353 Quân khu 1 và Hiệu phó Trường Quân chính Quân khu 1.

Từ một chiến sĩ thông tin trẻ tuổi, Triệu Văn Báo đã trưởng thành thành một cán bộ chỉ huy cấp cao, luôn giữ vững phẩm chất giản dị, trung thực, tận tụy và được đồng đội, nhân dân tin yêu. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là minh chứng cho tinh thần anh dũng của những người lính Quân đội nhân dân Việt Nam, những con người sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.