Người chiến sĩ tiêu biểu trong chiến dịch Điện Biên Phủ - anh hùng Nguyễn Văn Ty

Anh hùng Liệt sĩ Nguyễn Văn Ty sinh năm 1931, quê ở tỉnh Bắc Ninh, nay thuộc tỉnh Bắc Giang. Xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo, tuổi thơ của Nguyễn Văn Ty gắn với công việc chăn trâu, cắt cỏ thuê. Chính cuộc sống khó khăn và cảnh đất nước bị chiến tranh, áp bức đã hun đúc trong anh lòng yêu nước và ý chí quyết tâm đứng lên chiến đấu vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Tháng 2 năm 1949, khi mới khoảng 18 tuổi, Nguyễn Văn Ty quyết tâm xin gia nhập bộ đội. Do thân hình nhỏ bé, sức khỏe yếu, anh nhiều lần bị từ chối vì đơn vị lo rằng anh khó có thể chịu đựng được những cuộc hành quân dài ngày và sự gian khổ của chiến trường. Tuy nhiên, trước những lời khuyên can của gia đình, bạn bè và cán bộ tuyển quân, Nguyễn Văn Ty vẫn không từ bỏ ý định. Sau nhiều lần xin nhập ngũ, đến lần thứ tư, nguyện vọng của anh mới được chấp nhận. Sau khi trở thành người lính, anh tích cực rèn luyện kỹ thuật, chiến thuật và thể lực, từng bước trưởng thành trong môi trường quân đội.

Ngày 28 tháng 8 năm 1949, Đại đoàn 308 được thành lập và Nguyễn Văn Ty đứng trong đội hình Trung đoàn 88. Từ khi nhập ngũ đến năm 1954, anh đã tham gia 7 chiến dịch lớn và 35 trận đánh trên chiến trường Bắc Bộ. Dù ở vị trí liên lạc hay trực tiếp chiến đấu, anh luôn thể hiện tinh thần gan dạ, mưu trí, chấp hành nghiêm mệnh lệnh và hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đặc biệt, trong Chiến dịch Biên giới năm 1950, khi dẫn đầu tiểu đội tiến công một điểm cao của địch, Nguyễn Văn Ty bị thương ở chân nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu. Khi chỉ còn cách ụ súng địch khoảng 20 mét, anh dùng lựu đạn tiêu diệt nhiều tên địch, góp phần giúp đơn vị chiếm lĩnh điểm cao.

Trong Chiến dịch Hòa Bình cuối năm 1951, Nguyễn Văn Ty tiếp tục thể hiện tinh thần chiến đấu kiên cường. Ở trận Tu Vũ, anh làm nhiệm vụ tổ trưởng thông tin liên lạc. Khi những người trong tổ lần lượt bị thương hoặc hy sinh, anh một mình đảm nhiệm công việc của cả tổ, nhiều lần vượt qua khu vực địch bắn phá để truyền đạt mệnh lệnh của chỉ huy. Sự bình tĩnh, chính xác và dũng cảm của anh đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của trận đánh. Qua những chiến dịch liên tiếp, Nguyễn Văn Ty ngày càng trưởng thành và được giao nhiệm vụ phụ trách Tiểu đội trưởng bộc phá của Trung đoàn 88, Đại đoàn 308.

Đỉnh cao trong quá trình chiến đấu của Nguyễn Văn Ty là trận đánh cứ điểm Độc Lập trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Đêm 14 tháng 3 năm 1954, trong điều kiện trời tối, mưa lớn và hỏa lực địch bắn dữ dội, anh chỉ huy tiểu đội bộc phá mở đường cho bộ đội tiến công. Tiểu đội đã liên tục đánh bộc phá, phá nhiều lớp hàng rào dây thép gai. Có những quả bộc phá bị mất kíp nổ, Nguyễn Văn Ty vẫn mưu trí dùng lựu đạn thay thế để tiếp tục phá hàng rào. Khi bị thương rất nặng ở mặt, anh vẫn cố gắng giữ tỉnh táo, tiếp tục chỉ huy đồng đội thực hiện quả bộc phá cuối cùng. Khi đường mở được hoàn thành, lực lượng xung kích nhanh chóng tiến lên đánh chiếm cứ điểm Độc Lập.

Ngày 15 tháng 3 năm 1954, Nguyễn Văn Ty đã anh dũng hy sinh tại chiến trường Điện Biên Phủ. Sự hy sinh của anh góp phần vào thắng lợi của trận đánh Độc Lập và thắng lợi chung của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, năm 1955, Nguyễn Văn Ty được truy tặng Huân chương Quân công hạng Ba và phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Anh còn được trao nhiều Huân chương Chiến công và nhiều lần được bình chọn là Chiến sĩ thi đua.

Cuộc đời chiến đấu của Nguyễn Văn Ty tuy ngắn ngủi nhưng là một tấm gương sáng về lòng yêu nước, ý chí vượt khó, tinh thần trách nhiệm và sự dũng cảm trước hiểm nguy. Từ một chàng trai nhỏ bé nhiều lần bị từ chối khi xin nhập ngũ, anh đã trở thành một người chiến sĩ kiên cường, lập nhiều chiến công và hy sinh anh dũng vì Tổ quốc. Hình ảnh Anh hùng Liệt sĩ Nguyễn Văn Ty, đặc biệt là người chiến sĩ bộc phá trong trận đánh Đồi Độc Lập, mãi là biểu tượng đẹp của thế hệ thanh niên Việt Nam đã không tiếc tuổi xuân và xương máu cho nền độc lập của dân tộc.