NGƯỜI CHIẾN SĨ TRẺ VÀ NHIỆM VỤ BẢO VỆ LỄ ĐÀI ĐỘC LẬP

Ngày 2/9/1945 là một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ Lâm thời đọc bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đằng sau khoảnh khắc lịch sử ấy là sự tham gia của nhiều lực lượng làm nhiệm vụ bảo vệ buổi lễ, trong đó có những chiến sĩ trẻ của Đội Tự vệ chiến đấu Cứu quốc thành Hoàng Diệu.

Một trong những người trực tiếp tham gia nhiệm vụ ấy là Phạm Hồng Cư, tên thật là Lê Đỗ Nguyên, sinh ngày 11/2/1926 tại Đông Cương, Đông Sơn, Thanh Hóa. Năm 1945, khi mới 19 tuổi, ông là một chiến sĩ Việt Minh và tích cực tham gia Đội Tự vệ chiến đấu Cứu quốc thành Hoàng Diệu.

Đây là lực lượng vũ trang địa phương do Thành ủy Hà Nội thành lập, có nhiệm vụ bảo vệ các cơ quan của Trung ương, Xứ ủy và Thành ủy Hà Nội. Sau Cách mạng tháng Tám, đội được giao một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng: tham gia bảo vệ Lễ đài Độc lập tại Quảng trường Ba Đình.

Công tác bảo vệ buổi lễ được tổ chức thành ba vòng. Vòng trong do các đơn vị Giải phóng quân từ chiến khu về Hà Nội trực tiếp bảo vệ Lễ đài. Vòng thứ hai do Sở Liêm phóng Bắc Bộ đảm nhiệm, có nhiệm vụ bảo vệ các thành viên Chính phủ Lâm thời. Vòng ngoài cùng được giao cho Đội Tự vệ chiến đấu Cứu quốc thành Hoàng Diệu.

Trong ngày trọng đại, đồng chí Đỗ Đức Kiên trong Ban chỉ huy Đội đã dẫn hai trung đội đến Quảng trường Ba Đình. Trung đội Tô Hiệu được giao nhiệm vụ làm hàng rào danh dự, trong khi trung đội Hà Huy Tập do Phạm Hồng Cư tham gia được phân công bảo vệ vòng ngoài Lễ đài.

Đối với một chiến sĩ mới 19 tuổi, đây không chỉ là một nhiệm vụ bảo vệ thông thường. Đó là cơ hội được đứng giữa một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt đối với cả dân tộc. Trong hồi ức của mình, Phạm Hồng Cư nhớ rõ không khí sôi động của Hà Nội ngày hôm ấy, khi đường phố rực rỡ cờ hoa và nhân dân từ nhiều tầng lớp cùng tập trung về Quảng trường Ba Đình.

Nhiệm vụ của những người chiến sĩ hôm ấy góp phần bảo đảm cho buổi lễ diễn ra trong trật tự, an toàn. Họ đứng ở những vị trí khác nhau nhưng cùng hướng tới một mục tiêu chung: bảo vệ Lễ Độc lập và Chính phủ Lâm thời.

Ký ức về nhiệm vụ đặc biệt ấy đã trở thành một phần quan trọng trong cuộc đời Phạm Hồng Cư. Đối với ông, được trực tiếp bảo vệ Lễ đài Độc lập là một niềm tự hào, đồng thời cũng là trách nhiệm mà thế hệ ông đã mang theo trong suốt những năm tháng chiến tranh sau này.