Người chiến sĩ trên cây dầu

Người chiến sĩ trên cây dầu

Cuối tháng 4 năm 1930, Chi bộ Long Sơn – Long Thuận được thành lập. Chỉ ít ngày sau, phong trào cách mạng trên vùng đất Tân Châu đã bước vào một đợt hoạt động sôi nổi. Ngày 1/5/1930, truyền đơn, biểu ngữ xuất hiện ở nhiều nơi; quần chúng bắt đầu công khai thể hiện tinh thần đấu tranh dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Trong những ngày đầu ấy, Trần Văn Lẫm là một trong những người trực tiếp góp phần tạo nên dấu ấn của phong trào.

Ngày 1/5/1930, tại Đình Cây số 02 Long Sơn, đồng chí Trần Văn Lẫm đã dũng cảm trèo lên một cây dầu cao để treo cờ Búa Liềm.

Hành động ấy diễn ra trong hoàn cảnh phong trào cách mạng mới hình thành, lực lượng còn nhỏ bé và chính quyền thực dân, tay sai đang tìm cách kiểm soát mọi hoạt động có dấu hiệu chống đối. Vì vậy, việc treo cờ cách mạng giữa địa bàn dân cư không phải là một việc làm bình thường.

Khi vừa xuống đất, Trần Văn Lẫm bị tuần làng vây bắt. Đồng chí chống trả quyết liệt, đánh một số tên ngã gục. Một tên tuần làng dùng báng súng đánh vào đầu khiến đồng chí bị thương nặng, nhưng Trần Văn Lẫm vẫn tiếp tục chống trả, đánh tên này bất tỉnh rồi chạy thoát. Hành động ấy khiến bọn Tề làng Long Sơn hoảng sợ, trong khi nhân dân khâm phục.

Câu chuyện về cây dầu vì vậy nhanh chóng trở thành một trong những dấu ấn của phong trào cách mạng những ngày đầu.

Nhưng con đường của Trần Văn Lẫm không dừng ở đó.

Trong những năm 1931–1932, khi phong trào cách mạng ở miền Tây Nam Kỳ chịu sự khủng bố dữ dội, địch ráo riết truy lùng cán bộ, đảng viên. Ngày 9/1/1932, Trần Văn Lẫm bị bắt tại xã Thường Thới và giải về quận Tân Châu tra tấn. Tư liệu ghi rõ, dù bị gông cùm và chịu những đòn tra tấn của kẻ thù, đồng chí vẫn chống trả quyết liệt. Cuối cùng, đồng chí bị đánh đến chết.

Sự hy sinh của Trần Văn Lẫm đã gây xúc động và căm phẫn trong nhân dân. Chi bộ hướng dẫn vợ đồng chí tố cáo lên Tòa án Châu Đốc. Trước cổng Tòa án, bà đã phản ứng quyết liệt trước tên lính kín. Sau đó, Chi bộ Long Thuận vận động nhân dân Long Thuận, Long Khánh, Phú Thuận và Thường Thới tổ chức lễ truy điệu Trần Văn Lẫm. Địch kéo đến bao vây, nổ súng đàn áp và tiếp tục truy lùng quần chúng.

Năm năm sau ngày đồng chí hy sinh, nhân dân vẫn không quên.

Ngày 9/1/1937, Chi bộ Long Thuận và Long Sơn tổ chức kỷ niệm 5 năm ngày Trần Văn Lẫm hy sinh. Một tấm bia có hình ngôi sao được dựng tại mộ với dòng chữ tưởng niệm người chiến sĩ cách mạng, cùng tràng hoa mang dòng chữ “Tổ quốc ghi ơn”. Nhân dân tham gia lễ tưởng niệm trong sự theo dõi của địch.

Từ một lá cờ trên cây dầu năm 1930 đến ngày hy sinh năm 1932 và lễ tưởng niệm năm 1937, câu chuyện Trần Văn Lẫm đã trở thành một mạch ký ức đặc biệt của quê hương.

Đó là câu chuyện về một người chiến sĩ đã góp phần tạo nên những dấu ấn đầu tiên của phong trào cách mạng trên vùng đất này.