Người chiến sĩ trên “con đường tiền tệ” chi viện cho chiến trường miền Nam

Những năm đầu tham gia cách mạng, Lữ Minh Châu lần lượt công tác tại Văn phòng Liên Tỉnh ủy Hậu Giang, Văn phòng Xứ ủy Nam Bộ và Văn phòng Trung ương Cục. Những công việc này giúp ông tích lũy kinh nghiệm tổ chức, tài chính và hoạt động trong điều kiện chiến tranh. Năm 1954, ông tập kết ra Bắc và được cử sang Liên Xô học về Tài chính – Ngân hàng, chuẩn bị kiến thức chuyên môn để phục vụ lâu dài cho cách mạng.

Trong kháng chiến chống Mỹ, nhiệm vụ tài chính cho chiến trường miền Nam có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Lữ Minh Châu được giao làm Phó Trưởng Ban Tài chính đặc biệt N.2683, thuộc Trung ương Cục miền Nam. Cùng đồng đội, ông tham gia một hệ thống bí mật nhằm vận chuyển, bảo quản và cung cấp tiền cho các hoạt động của cách mạng ở miền Nam trong điều kiện đối phương kiểm soát, theo dõi rất chặt chẽ.

Một trong những nhiệm vụ khó khăn là đưa ngoại tệ và nguồn tiền từ hậu phương vào chiến trường. Theo các tư liệu của ngành Ngân hàng, việc vận chuyển được tổ chức bằng nhiều phương thức, trong đó có tuyến vận chuyển theo đường Trường Sơn, đòi hỏi sự bí mật, chính xác và an toàn cao. Lữ Minh Châu cùng các cán bộ Ban Tài chính đặc biệt đã tham gia xử lý, vận chuyển và bảo đảm nguồn tiền phục vụ kịp thời cho chiến trường.

Công việc của những người làm tài chính đặc biệt không trực tiếp tạo ra tiếng súng trên chiến trường, nhưng lại là một bộ phận quan trọng bảo đảm cho hoạt động của lực lượng cách mạng. Những chuyến vận chuyển tiền phải vượt qua nhiều khó khăn, từ địa hình hiểm trở đến sự kiểm soát của đối phương. Chính vì vậy, người cán bộ làm nhiệm vụ phải có tính tổ chức cao, tuyệt đối giữ bí mật, cẩn trọng trong từng khâu và luôn đặt yêu cầu an toàn lên hàng đầu.

Sau ngày đất nước thống nhất, Lữ Minh Châu tiếp tục công tác trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng. Ông từng là Thành ủy viên, Bí thư Ban Cán sự Đảng, Giám đốc Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh, sau đó được giao giữ chức Tổng Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam từ năm 1986 đến năm 1989. Ông cũng là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VI và Đại biểu Quốc hội khóa VIII.

Trong thời kỳ đổi mới, ông tiếp tục đảm nhiệm công tác quản lý kinh tế, trong đó có chức vụ Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về Hợp tác và đầu tư, kiêm Trưởng ban Quản lý các khu chế xuất và khu công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh. Ông cũng tham gia công tác xây dựng Khu di tích lịch sử cách mạng miền Nam.

Ngày 27/2/2016, Lữ Minh Châu từ trần tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 86 tuổi. Ông để lại dấu ấn đặc biệt trong lịch sử ngành tài chính – ngân hàng cách mạng, nhất là hoạt động của Ban Tài chính đặc biệt trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Năm 2022, Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những thành tích, đóng góp trong thời kỳ kháng chiến.

Giá trị truyền thống

Câu chuyện về Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lữ Minh Châu cho thấy trong chiến tranh, thắng lợi không chỉ được tạo nên bởi những người trực tiếp cầm súng mà còn bởi những cán bộ âm thầm làm nhiệm vụ ở những lĩnh vực đặc biệt.

Ở ông nổi bật tinh thần mưu trí, sáng tạo, bí mật, chính xác, tận tụy và kiên định trước khó khăn. Từ người cán bộ hoạt động cách mạng ở Nam Bộ, ông trở thành một trong những cán bộ quan trọng của “con đường tiền tệ”, góp phần bảo đảm nguồn lực tài chính cho chiến trường miền Nam; sau hòa bình tiếp tục cống hiến trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng của đất nước.