Người chiến sĩ trên đồi Him Lam

Phan Đình Giót sinh năm 1922, quê tại thôn Vĩnh Yên, xã Tam Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh. Gia đình nghèo, từ năm 13 tuổi anh đã phải đi ở, làm thuê để kiếm sống. Sau Cách mạng Tháng Tám, Phan Đình Giót tham gia lực lượng tự vệ chiến đấu. Đến năm 1950, anh xung phong vào bộ đội. Những năm đầu quân ngũ, anh lần lượt tham gia các chiến dịch Trung Du, Hòa Bình, Tây Bắc và tích lũy nhiều kinh nghiệm chiến đấu. Trong đơn vị, anh được đồng đội yêu mến bởi tính cách chân thành, luôn quan tâm đến anh em và thường nhận phần khó về mình.

Đầu năm 1954, đơn vị Phan Đình Giót hành quân về hướng Tây Bắc để tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ. Đường hành quân kéo dài gần 500km, qua nhiều đèo dốc hiểm trở. Những ngày hành quân liên tục khiến chân anh nứt nẻ, rướm máu, nhưng anh vẫn cố gắng đi cùng đơn vị. Với đồng đội, Phan Đình Giót không chỉ là một chiến sĩ gan dạ mà còn giống như một người anh cả. Anh quan tâm đến từng bữa ăn, giấc ngủ của anh em và thường động viên những người gặp khó khăn.

Chiều 13/3/1954, quân ta bắt đầu trận đánh mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ tại cứ điểm Him Lam. Phan Đình Giót thuộc Đại đội 58, Tiểu đoàn 428, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312. Nhiệm vụ của đơn vị là tiến công vào hệ thống phòng ngự của quân Pháp. Đây là trận đánh rất khó khăn bởi Him Lam được xây dựng thành một cứ điểm mạnh với nhiều lô cốt và hỏa điểm có khả năng bắn chặn bộ binh từ xa.

Khi bộ đội tiến lên, các hỏa điểm của quân Pháp liên tục bắn xuống. Phan Đình Giót cùng đồng đội tìm cách phá từng vị trí phòng ngự. Anh trực tiếp dùng bộc phá đánh vào hàng rào và lô cốt. Trong quá trình chiến đấu, anh bị thương nhưng vẫn tiếp tục ở lại trận địa. Sau khi tỉnh lại, anh nhận thấy một hỏa điểm của đối phương đang bắn mạnh, khiến đội hình xung kích bị chặn lại. Những người lính phía trước không thể tiến lên, trong khi đồng đội liên tục bị thương và hy sinh.

Trong tình thế ấy, Phan Đình Giót tự mình bò về phía hỏa điểm. Anh dùng tiểu liên bắn vào lỗ châu mai nhằm áp chế đối phương. Hết đạn, anh tiếp tục thay băng và bắn. Nhưng hỏa điểm vẫn hoạt động và tiếp tục gây thương vong cho bộ đội ta. Nhận thấy nếu không dập tắt vị trí này thì cuộc xung phong sẽ bị ngăn chặn, Phan Đình Giót đã quyết định dùng chính thân mình để bịt lỗ châu mai.

Hành động ấy tạo ra một khoảng thời gian quyết định. Hỏa điểm nguy hiểm của quân Pháp bị chặn lại, các chiến sĩ xung kích lập tức tiến lên. Đội hình bộ đội ta vượt qua vị trí phòng ngự và tiếp tục đánh sâu vào cứ điểm. Trận Him Lam sau đó kết thúc với thắng lợi của quân ta, mở màn cho Chiến dịch Điện Biên Phủ. Phan Đình Giót hy sinh lúc 22 giờ 30 phút ngày 13/3/1954.

Sự hy sinh của Phan Đình Giót diễn ra ngay trong trận đánh đầu tiên của chiến dịch. Anh không được chứng kiến những trận đánh tiếp theo, không biết rằng 55 ngày sau, toàn bộ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ sẽ thất thủ. Nhưng hành động của anh tại Him Lam đã góp phần trực tiếp giúp đơn vị vượt qua một trong những hỏa điểm nguy hiểm nhất của trận đánh mở màn.

Sau khi hy sinh, Phan Đình Giót được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 31/3/1955, cùng Huân chương Quân công hạng Nhì. Tên tuổi anh trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của Chiến thắng Điện Biên Phủ.

Điều khiến câu chuyện Phan Đình Giót có sức lay động không chỉ nằm ở khoảnh khắc cuối cùng. Trước khi có hành động ấy, anh đã trải qua nhiều năm chiến đấu, từng bị thương trong các trận đánh trước nhưng vẫn tiếp tục làm nhiệm vụ. Ở anh có sự kết hợp giữa lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và tình đồng đội. Khi đồng đội bị chặn lại, anh không đứng phía sau chờ người khác giải quyết mà tự mình tìm cách mở đường.

Câu chuyện ấy cũng cho thấy sự khốc liệt của trận Him Lam. Chiến thắng không đến dễ dàng. Mỗi bước tiến của bộ đội đều phải vượt qua hàng rào, lô cốt và hỏa lực của đối phương. Những người lính như Phan Đình Giót đã chiến đấu trong điều kiện mà ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ cách nhau trong từng khoảnh khắc. Sự hy sinh của họ trở thành một phần của chiến thắng chung.

Ngày nay, khi nhắc đến Điện Biên Phủ, nhiều người nhớ đến những con số lớn: 56 ngày đêm, hàng vạn quân tham gia chiến dịch và ngày 7/5/1954 lịch sử. Nhưng phía sau những con số ấy là những con người cụ thể. Phan Đình Giót là một trong số đó – một người thanh niên Hà Tĩnh từng phải đi ở từ nhỏ, rồi trở thành người chiến sĩ đứng ở tuyến đầu của trận đánh Him Lam.

Phan Đình Giót hy sinh khi tuổi đời mới 32. Anh không sống đến ngày chiến thắng, nhưng tên tuổi đã gắn với trận mở màn của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Câu chuyện về anh không chỉ là câu chuyện của một người lính dũng cảm mà còn là câu chuyện về tình đồng đội, trách nhiệm và sự lựa chọn trong thời khắc sinh tử. Từ trận địa Him Lam năm ấy, hình ảnh người chiến sĩ Phan Đình Giót đã trở thành một phần không thể thiếu trong ký ức về một thế hệ đã dành tuổi xuân cho Tổ quốc.