NGƯỜI CHIẾN SĨ TRINH SÁT NGÃ XUỐNG TRÊN ĐỒI A1
Có những chiến công làm nên bước ngoặt lịch sử, được khắc ghi bằng những trận đánh vang dội; nhưng phía sau chiến thắng ấy còn có sự hy sinh thầm lặng của những người lính trinh sát – những con người đi trước giữa hiểm nguy, lấy lòng dũng cảm và trí tuệ mở đường cho đồng đội tiến lên. Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Ngọc Bảo là một người chiến sĩ như thế. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, đồng chí đã nhiều lần đối mặt với hiểm nguy để hoàn thành nhiệm vụ, và cuối cùng anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ trinh sát tại cứ điểm A1.

Nguyễn Ngọc Bảo sinh năm 1927, tại xã Yên Mạc, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình, Nguyễn Ngọc Bảo trưởng thành trong một gia đình nông dân giàu lòng yêu nước. Năm 1945, khi mới 18 tuổi, đồng chí gác lại những trang sách, lên đường nhập ngũ, mang theo lòng căm thù giặc và khát vọng chiến đấu vì độc lập dân tộc. Từ những ngày đầu trong quân ngũ, đồng chí đã thể hiện bản lĩnh của một người chỉ huy gan dạ, mưu trí, quyết đoán, luôn chủ động trước những tình huống hiểm nghèo.
Tháng 3-1949, dưới sự chỉ huy của đồng chí, đơn vị phục kích địch tại Điền Xá, vùng Đông Bắc Lạng Sơn, phá hủy 4 xe quân sự và bắt sống 4 lính địch. Đến tháng 9-1951, đơn vị tiếp tục lập chiến công khi tiêu diệt một đại đội Commando 14 của Pháp tại Kim Anh, Đông Anh, Hà Nội. Những trận đánh ấy không chỉ thể hiện năng lực chỉ huy mà còn tôi luyện thêm ý chí chiến đấu kiên cường của người chiến sĩ trinh sát, chuẩn bị cho đồng chí bước vào một trong những chiến trường khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Đầu tháng 12-1953, khi Chiến dịch Điện Biên Phủ đang được chuẩn bị, đồng chí Nguyễn Ngọc Bảo, trên cương vị Tiểu đoàn phó, trực tiếp chỉ huy Đại đội Trinh sát 62 đột nhập vào khu vực địch kiểm soát để thu thập tin tức. Trong một lần thực hiện nhiệm vụ, tổ trinh sát đã thu được tập bản đồ tỷ lệ 1/25.000 của toàn khu vực Điện Biên Phủ, tài liệu do máy bay Pháp thả xuống cho tướng De Castries. Đây là nguồn thông tin có giá trị quan trọng, giúp Bộ Chỉ huy chiến dịch nắm chắc hơn địa hình và hệ thống bố phòng của địch. Sau đó, bản đồ được chuyển về tuyến sau để sao thành nhiều bản, cung cấp cho các đại đoàn tham gia chiến dịch. Với chiến công xuất sắc ấy, tổ trinh sát được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhì.
Nếu những trang bản đồ thu được giúp quân ta hiểu rõ hơn chiến trường, thì trên đồi A1, người chiến sĩ trinh sát lại phải dùng chính sự gan dạ của mình để tìm ra những thông tin quyết định giữa lằn ranh sinh tử.
A1 là một trong những cứ điểm phòng ngự kiên cố nhất của quân Pháp tại Điện Biên Phủ. Trong giai đoạn hai của chiến dịch, nơi đây trở thành chiến trường giằng co vô cùng quyết liệt. Từng đoạn chiến hào, từng mô đất đều phải đổi bằng mồ hôi, máu và sự hy sinh của những người lính. Địch liên tục phản kích, đồng thời huy động lực lượng từ trung tâm Mường Thanh lên tiếp viện, quyết giữ bằng được vị trí chiến lược này.
Trước tình thế đó, Bộ Chỉ huy chiến dịch cần xác định chính xác vị trí hầm ngầm chỉ huy của địch trên đồi A1 để tổ chức đào đường hầm, đặt khối bộc phá tiêu diệt cứ điểm. Nhiệm vụ trinh sát trở nên đặc biệt nguy hiểm: muốn có được tin tức chính xác, người lính phải tiến sát vị trí địch cố thủ, vượt qua những đoạn chiến hào bị khống chế và đối mặt với hỏa lực dày đặc. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cả tổ trinh sát rơi vào vòng vây của đối phương.
Nhận lệnh cấp trên, tổ trinh sát do Nguyễn Ngọc Bảo chỉ huy dũng cảm tiến vào khu vực địch chiếm giữ. Giữa tiếng súng dồn dập và bom đạn trút xuống, các chiến sĩ vẫn kiên trì bám sát địa hình, tìm cách tiếp cận mục tiêu để hoàn thành nhiệm vụ. Nhưng khi tổ trinh sát gần tới nơi cần khảo sát, quân địch phát hiện và lập tức nổ súng dữ dội.
Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, Nguyễn Ngọc Bảo vẫn bình tĩnh chỉ huy đồng đội bám vào từng mô đất, tổ chức đánh trả và giữ vững đội hình. Người chỉ huy không lùi bước trước hỏa lực đối phương, quyết tâm đưa tổ trinh sát tiến lên giữa làn đạn. Rồi một viên đạn địch đã khiến đồng chí ngã xuống. Nguyễn Ngọc Bảo anh dũng hy sinh ngay trên chiến trường, khi nhiệm vụ vẫn còn dang dở và đồng đội đang phải chiến đấu trong vòng vây lửa đạn.
Sự hy sinh ấy không làm nhiệm vụ của tổ trinh sát dừng lại. Các chiến sĩ tiếp tục chiến đấu, ngăn chặn quân địch từ Mường Thanh tiến lên tiếp viện, đồng thời xác định được vị trí hầm ngầm cố thủ của đối phương trên đỉnh đồi. Những thông tin thu thập được đã góp phần quan trọng giúp đơn vị công binh M83 đào đường hầm, đặt khối bộc phá nặng 960kg dưới cứ điểm A1. Rạng sáng ngày 7-5-1954, khối bộc phá được kích nổ, tạo điều kiện để quân ta tiếp tục tiến công, góp phần vào thắng lợi tại cứ điểm này và chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ.
Nguyễn Ngọc Bảo đã không thể chứng kiến ngày chiến thắng, nhưng những gì đồng chí cống hiến đã trở thành một phần của bản anh hùng ca Điện Biên. Đồng chí ngã xuống trong khi làm nhiệm vụ, song tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm và sự kiên quyết của người chiến sĩ trinh sát vẫn được đồng đội tiếp nối trên con đường tiến tới thắng lợi cuối cùng.
Ghi nhận những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, ngày 30-8-1995, đồng chí Nguyễn Ngọc Bảo được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi đồng chí mãi gắn liền với những chiến công thầm lặng nhưng có ý nghĩa lớn lao của lực lượng trinh sát trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Người chiến sĩ trinh sát ấy đã nằm lại trên đồi A1, nhưng tinh thần quả cảm của đồng chí vẫn sống cùng năm tháng. Bởi có những người anh hùng không đứng giữa ngày khải hoàn để đón nhận niềm vui chiến thắng; họ đã gửi lại tuổi xuân nơi chiến trường, để đồng đội tiến lên, để Tổ quốc được độc lập, để lịch sử dân tộc có thêm một trang vàng bất tử.



