NGƯỜI CHIẾN SĨ VỚI LỚP HỌC ĐÊM BÊN KÊNH CHỢ GẠO

Trong những năm 1926 - 1929, phong trào yêu nước tại vùng đất Tiền Giang, Bến Tre bắt đầu chuyển mình mạnh mẽ. Đồng chí Nguyễn Văn Nguyễn, một thanh niên trí thức đầy nhiệt huyết, đã chọn cách dấn thân độc đáo: mở lớp học đêm miễn phí cho nông dân, tá điền nghèo dọc theo bờ kênh Chợ Gạo.

Ban ngày, anh cùng ra đồng gặt lúa, tát nước với bà con để tạo niềm tin. Đêm xuống, dưới ánh đèn bão lung linh, anh dạy chữ Quốc ngữ cho những người nông dân cả đời chưa từng biết đến con chữ. Xen giữa các bài học đánh vần, anh khéo léo lồng ghép những câu chuyện về nỗi nhục mất nước, về sự bất công của chế độ sưu thuế. Lớp học thầm lặng bên dòng kênh ấy chính là cái nôi nuôi dưỡng tinh thần phản kháng, chuẩn bị lực lượng quần chúng đông đảo tham gia vào các cuộc đấu tranh yêu nước và phong trào cách mạng đang lan rộng.

Mỗi buổi học chỉ có vài chiếc ghế tre, một chiếc bảng gỗ đơn sơ và ngọn đèn bão leo lét. Nhưng điều quan trọng nhất mà những người nông dân nhận được không chỉ là biết đọc, biết viết, mà còn là sự thức tỉnh về quyền sống, quyền được làm chủ cuộc đời mình. Từ những con chữ đầu tiên, họ bắt đầu biết đọc những tờ truyền đơn, hiểu những lời kêu gọi đoàn kết và nhận ra rằng những cảnh đói nghèo, áp bức mà họ đang chịu đựng không phải là số phận không thể thay đổi.

Có những đêm, tiếng mái chèo khua nhẹ trên dòng kênh hòa cùng tiếng đánh vần của học viên. Nếu có người lạ xuất hiện, lớp học nhanh chóng chuyển thành một buổi học chữ bình thường. Những tài liệu quan trọng được cất kín, mọi người giữ cho nhau một lời hứa: không để lộ hoạt động của lớp học. Chính trong sự giản dị và âm thầm ấy, tinh thần đoàn kết giữa những người lao động ngày càng được củng cố.

Nguyễn Văn Nguyễn không chỉ dạy chữ mà còn gần gũi, lắng nghe từng hoàn cảnh của người dân. Anh hiểu rằng muốn vận động quần chúng, trước hết phải sống cùng họ, chia sẻ với họ những khó khăn trong cuộc sống. Vì thế, từ những lớp học nhỏ, anh từng bước xây dựng được sự tin cậy trong bà con nông dân. Người học hôm nay trở thành người tuyên truyền cho người khác ngày mai; từ một gia đình, phong trào lan sang một xóm, rồi nhiều địa bàn khác.

Khi phong trào cách mạng phát triển, những người từng ngồi dưới ánh đèn bão bên dòng kênh Chợ Gạo đã trở thành những hạt nhân tích cực trong các hoạt động đấu tranh của quần chúng. Họ tham gia mít tinh, biểu tình, vận động nhân dân chống áp bức, đòi quyền lợi thiết thực và hưởng ứng những lời kêu gọi của tổ chức cách mạng.

Câu chuyện về những lớp học đêm ấy cho thấy một bài học sâu sắc: cách mạng muốn có sức mạnh phải bắt đầu từ nhân dân, phải đi vào đời sống của nhân dân và khơi dậy trong mỗi người ý thức về trách nhiệm đối với quê hương, đất nước. Một ngọn đèn nhỏ bên dòng kênh năm nào có thể không rực rỡ, nhưng ánh sáng của tri thức và lòng yêu nước mà nó thắp lên đã góp phần làm bừng tỉnh cả một vùng quê Nam Bộ.

Từ những con chữ giản dị, một thế hệ người dân lao động đã từng bước tìm thấy niềm tin và lý tưởng. Và chính những con người bình dị ấy đã góp phần tạo nên sức mạnh quần chúng cho phong trào cách mạng trong những năm tháng lịch sử đầy biến động.