Anh hùng Lực lượng vũ trang

Người chiến sỹ Cách mạng bất khuất Hoàng Lê Kha

Cuộc đời hoạt động Cách mạng của người chiến sỹ Cộng sản Hoàng Lê Kha

Tây Ninh17/07/2026Nguyễn Duy Tùng (Phòng Kỹ thuật nghiệp vụ và ngoại tuyến - Công an tỉnh Tây Ninh)18 lượt xem0 lượt chia sẻ
Người chiến sỹ Cách mạng bất khuất Hoàng Lê Kha

Tên bài viết: “Người chiến sỹ Cách mạng bất khuất Hoàng Lê Kha”

Nội dung:

Ngày 12-3-1960, chiến sĩ Cách mạng Hoàng Lê Kha bị chính quyền ngụy Ngô Đình Diệm sát hại tại Tây Ninh. 66 năm đã trôi qua, nhưng tấm gương bất khuất của ông vẫn được nhắc đến như một niềm tự hào về truyền thống Cách mạng của nhân dân Tây Ninh. Ông là nạn nhân cuối cùng của Luật 10/59.

Hoàng Lê Kha sinh tháng 2 năm 1917 tại Thanh Hóa, thời thanh niên ông ra Hà Nội học trường Bách nghệ, sớm tham gia phong trào học sinh, sinh viên từ năm 1933 và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1936. Sau khi tốt nghiệp, ông làm việc tại Sở Đạc điền Hà Nội, đồng thời tích cực hoạt động trong phong trào Hướng đạo, truyền bá quốc ngữ và Mặt trận Bình dân. Khi Mặt trận Bình dân sụp đổ năm 1939, ông phải rút vào hoạt động bí mật. Đến năm 1940, do cơ sở bị lộ ông chuyển vào Sài Gòn để tiếp tục gầy dựng phong trào học sinh, sinh viên yêu nước và Đoàn Thanh niên Cứu quốc. Sau Hiệp định Genève năm 1954, ông được chỉ định làm Ủy viên thường vụ Tỉnh ủy Tây Ninh, trực tiếp phụ trách thị xã Tây Ninh và huyện Châu Thành.

Trong dòng chảy của lịch sử giải phóng dân tộc, thế kỷ XX đã ghi dấu biết bao tấm gương anh hùng ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Giữa đài hoa lửa ấy, người chiến sĩ Cộng sản Hoàng Lê Kha hiện lên như một tượng đài bất tử về lòng trung kiên, ý chí bất khuất trước họng súng và lưỡi gươm của kẻ thù. Cuộc đời và quá trình hoạt động Cách mạng của ông là một bản hùng ca về lòng yêu nước. Sinh ra tại vùng đất giàu truyền thống cách mạng Thanh Hóa, nhưng phần lớn cuộc đời hoạt động sôi nổi và oanh liệt nhất của Hoàng Lê Kha lại gắn liền với mảnh đất miền Nam thành đồng, đặc biệt là tỉnh Tây Ninh. Từ một thanh niên yêu nước sớm giác ngộ lý tưởng, ông đã dấn thân vào khói lửa của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Bằng tư duy sắc bén, sự sâu sát quần chúng và năng lực lãnh đạo kiệt xuất, ông nhanh chóng trở thành một trong những linh hồn của phong trào Cách mạng tại địa phương, giữ cương vị Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy Tây Ninh.

Giai đoạn sau Hiệp định Giơ-nevơ 1954 là một thử thách lớn đối với Cách mạng miền Nam khi phải đối mặt với chính sách khủng bố tàn khốc của chế độ Ngô Đình Diệm thông qua Đạo luật 10/59. Giữa lằn ranh sinh tử, đồng chí Hoàng Lê Kha đã đưa ra một quyết định lịch sử: bám dân, bám đất, giữ vững đường dây liên lạc và cơ sở Đảng. Quyết định gian khổ này là minh chứng cho tinh thần yêu nước bất khuất, xuất sắc của một người Cộng sản kiên trung. Ông hiểu sâu sắc rằng nhân dân là cội nguồn của sức mạnh; bảo vệ được dân, duy trì được niềm tin trong lòng dân chính là chiếc chìa khóa vạn năng để đưa ngọn lửa Cách mạng bùng cháy trở lại.

Trong khi phong trào Cách mạng đã chuyển sang giai đoạn đấu tranh vũ trang thì chẳng may, ngày 5-8-1959, ông bị sa vào tay địch ở ngoại vi thị xã Tây Ninh. Bắt được Hoàng Lê Kha, ngụy quyền Sài Gòn thừa biết rằng không thể nào khuất phục được con người sắt đá này. Ngày 2-10-1959, tại pháp đình tỉnh Tây Ninh, tòa án quân sự đặc biệt của chính quyền ngụy Sài Gòn đã mở phiên tòa xét xử Hoàng Lê Kha. Tại phiên tòa, ông đã thể hiện khí phách của người cộng sản kiên cường, có học vấn, rất tự tin vào con đường chính nghĩa của mình. Không yêu cầu luật sư biện hộ, ông đã lên án bản chất phản dân, hại nước của bè lũ Ngô Đình Diệm; tố cáo tội ác của chúng và dõng dạc tự hào mình là một đảng viên Cộng sản. Vào rạng sáng ngày 12-3-1960 (nhằm ngày rằm tháng 2 năm Canh Tý), chính quyền Sài Gòn đã bí mật và vội vã đưa đồng chí Hoàng Lê Kha ra pháp trường thi hành án tử hình. Ông là người cuối cùng bị hành quyết bằng máy chém tại Việt Nam. Trước làn sóng phản đối và lên án gay gắt từ dư luận trong nước lẫn quốc tế, chính quyền bấy giờ đã buộc phải khai tử công cụ hành hình dã man này. Ngày nay, chiếc máy chém ấy đang được lưu giữ và trưng bày tại Thành phố Hồ Chí Minh như một chứng tích lịch sử về tội ác chiến tranh.

Để tri ân người anh hùng Hoàng Lê Kha, từ năm 1962, một xưởng in và một trường học trong vùng giải phóng đã được Tỉnh ủy Tây Ninh đặt theo tên ông. Trải qua thời gian, thương hiệu của xưởng in vẫn được lưu giữ cho đến ngày nay. Đặc biệt, ngôi trường mang tên ông nay đã trở thành trường THPT Chuyên Hoàng Lê Kha của tỉnh Tây Ninh, khẳng định vị thế là một trong những trung tâm đào tạo chất lượng cao danh tiếng trên bản đồ giáo dục cả nước.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn