"Người chiến sỹ đặc công nước và sứ mệnh bảo vệ 'mạch máu' xanh của dòng sông Gianh"

Trong ký ức của cựu chiến binh Hoàng Văn Lan, chiến trường không phải là những đỉnh cao mù sương mà là thế giới im lìm, lạnh lẽo và đầy hiểm nguy dưới đáy dòng sông Gianh và vùng cửa biển Ba Đồn lịch sử. Từng là chiến sỹ đặc công nước thuộc lực lượng đặc biệt quân chủng hải quân, bác mang trên mình trọng trách vô cùng thầm lặng: khảo sát luồng lạch, rà phá những vật nổ còn sót lại và ngăn chặn các phương tiện xâm nhập trái phép vào khu vực hậu cần chiến lược. Bác nhớ mãi những đêm đen kịt, khi mặt sông chỉ còn nghe tiếng gió rít, bác cùng đồng đội phải ngâm mình trong nước suốt hàng giờ đồng hồ với kỹ thuật "lặn tĩnh" điêu luyện, chỉ sử dụng những ống thở thô sơ và đôi bàn tay trần để cảm nhận từng vật lạ dưới lớp bùn lầy. Có lần, để tháo gỡ một khối nổ nguy hiểm bám chặt vào chân cầu cảng tiếp tế, bác đã phải vận dụng sự bình tĩnh tuyệt đối, điều hòa nhịp thở trong điều kiện áp suất nước cực lớn để xử lý kíp nổ chỉ bằng cảm giác của các đầu ngón tay trong bóng tối hoàn toàn. Sự mưu trí và lòng dũng cảm của người lính đặc công năm ấy đã bảo vệ tuyệt đối an toàn cho hàng ngàn chuyến tàu chở quân lương, vũ khí vượt sông vươn khơi, giữ vững mạch máu giao thông huyết mạch cho tiền tuyến.

Khi khói súng lùi xa, trở về sinh sống tại phường Ba Đồn, bác mang bản lĩnh của người lính "biết tiến biết thoái" dưới nước vào mặt trận bảo vệ môi trường dòng sông quê hương. Bác nhận ra dòng sông Gianh — linh hồn của Ba Đồn — đang phải đối mặt với "giặc rác thải nhựa" và các vật cản ngầm gây nguy hiểm cho tàu cá ngư dân. Không quản ngại tuổi tác, bác đã khởi xướng phong trào "Chiến sỹ đặc công bảo vệ dòng sông sạch", trực tiếp cùng Đoàn thanh niên phường lặn xuống những khu vực nước sâu để thu gom lưới ma, phế liệu và khơi thông các dòng chảy bị tắc nghẽn. Bác sống mẫu mực, liêm chính, luôn là người đầu tiên ra quân trong các đợt cao điểm vệ sinh môi trường biển, đồng thời vận động bà con ngư dân không xả rác xuống biển, không sử dụng chất nổ đánh bắt thủy sản. Tại Hội Cựu chiến binh phường Ba Đồn, bác là tấm gương sáng về tinh thần "Cựu chiến binh gương mẫu", tích cực đóng góp trí tuệ vào công tác cứu hộ cứu nạn mùa mưa bão, bảo vệ bình yên cho khu phố vùng ven sông.

Đối với thế hệ trẻ Đoàn phường Ba Đồn, bác không chỉ là một người lính già kể chuyện lịch sử mà là một "người thầy" dạy về lòng nhẫn nại và sự tận tụy. Trong những buổi sinh hoạt hè hay các buổi ngoại khóa về môi trường, bác thường dạy các bạn trẻ kỹ năng sông nước và cách "đọc" dòng chảy để bảo vệ bản thân và môi trường. Bác dạy thanh niên rằng: "Dưới lòng sông sâu, nếu cháu hoảng loạn cháu sẽ chết; trong cuộc sống cũng vậy, nếu không có bản lĩnh cháu sẽ bị cám dỗ cuốn trôi. Hãy giữ cho lòng mình sạch như dòng sông Gianh ngày cũ". Cuộc đời bác khẳng định giá trị vĩnh cửu của người lính đặc công: dù thời chiến hay thời bình, dù trên cạn hay dưới nước, họ vẫn luôn là những chiến sỹ cảm tử bảo vệ sự sống và vẻ đẹp của Tổ quốc. Bác chính là điểm tựa tinh thần vững chắc, nhắc nhở thanh niên Ba Đồn phải biết trân trọng và giữ gìn di sản quê hương bằng cả trí tuệ và hành động thực tế hằng ngày, góp phần xây dựng đô thị Ba Đồn xanh — sạch — văn minh.