Người chiến sỹ dũng cảm cắm cờ trên Dinh Độc Lập

Người lính cắm cờ trên nóc Dinh Độc Lập là ai?

Đại tá Bùi Quang Thận, khi đó là Đại đội trưởng Đại đội 4, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn Tăng thiết giáp 203, Quân đoàn 2. Ông sinh năm 1948 tại Thái Bình, nhập ngũ năm 1966.

Trưa 30/4/1975, trong đội hình tiến vào Sài Gòn, ông chỉ huy kíp xe tăng 843 tiến về Dinh Độc Lập.

Khi đến Dinh, xe 843 bị mắc ở khu vực cổng phụ, trong khi xe tăng 390 tiến vào qua cổng chính. Sau đó, Bùi Quang Thận mang lá cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam vào trong Dinh và tìm đường lên nóc.

Khoảnh khắc cắm cờ

Theo các hồi ức được ghi lại, Bùi Quang Thận cùng một số người tìm đường lên nóc Dinh. Ông vốn rất cảnh giác với thang máy, ví nó giống như một cái “hòm”, sợ vào đó rồi không biết khi nào mới ra được. Cuối cùng ông cùng những người đi cùng lên được nóc Dinh.

Trên nóc Dinh, lá cờ của chính quyền Sài Gòn đang ở trên cột. Muốn treo cờ giải phóng phải hạ lá cờ đó xuống. Lá cờ rất lớn và được buộc chắc nên việc tháo xuống không đơn giản. Sau đó, Bùi Quang Thận kéo lá cờ giải phóng lên.

Khoảng 11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, lá cờ giải phóng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập. Đây trở thành một trong những hình ảnh biểu tượng của ngày đất nước thống nhất.

Đặc biệt, ông đã ghi thời gian và tên mình trên lá cờ: “11g30 ngày 30/4. Thận”.

Vậy ông đã nói câu gì?

Đây là điểm cần nói thật chính xác.

Hiện tôi chưa tìm được nguồn tư liệu đáng tin cậy nào ghi lại một câu tuyên bố hùng hồn của Bùi Quang Thận ngay lúc ông cắm cờ, kiểu như “Miền Nam đã hoàn toàn giải phóng!” hay “Đất nước đã thống nhất!”.

Những câu như vậy xuất hiện khá nhiều trong các bài kể chuyện trên mạng nhưng không nên khẳng định đó là lời nói nguyên văn của ông nếu không có hồi ký, phỏng vấn hoặc tư liệu gốc chứng minh.

Điều đáng nhớ hơn là chính cách ông nói về việc cắm cờ sau này.

Khi người khác coi việc ông cắm cờ là một chiến công phi thường, Bùi Quang Thận lại nhìn nó rất giản dị. Trong các bài viết hồi tưởng về ông có ghi lại tinh thần rằng ông xem đó là nhiệm vụ bình thường của một người lính trong thời khắc ấy, chứ không coi mình là người làm nên một kỳ tích riêng cho bản thân.

Có một câu được dẫn lại rất ngắn:

“Thì tôi cắm đấy mà.”

Câu nói nghe bình thường, thậm chí rất mộc mạc. Nhưng chính sự mộc mạc ấy lại khiến câu chuyện về ông trở nên đặc biệt.

Một chi tiết rất xúc động

Điều đáng chú ý là ông không tìm cách biến khoảnh khắc lịch sử ấy thành vinh quang cá nhân.

Ông chỉ là một người lính thực hiện nhiệm vụ.

Ngày 30/4/1975, trong tiếng súng và giữa một thành phố vừa trải qua chiến tranh, người lính ấy mang lá cờ lên nóc Dinh.

11 giờ 30 phút.

Lá cờ được kéo lên.

Ông ghi tên mình và thời gian lên lá cờ.

Rồi lịch sử sang trang.

Những người có mặt trên nóc Dinh hôm ấy kể rằng khoảnh khắc ấy vô cùng xúc động; kiến trúc sư Nguyễn Hữu Thái hồi tưởng: “Dường như tất cả chúng tôi đều không cầm được nước mắt.”

Nếu kể lại thành một câu chuyện ngắn, có thể viết:

“11 giờ 30 phút ngày 30 tháng 4 năm 1975.

Trên nóc Dinh Độc Lập, một người lính trẻ mang lá cờ giải phóng lên.

Không có sân khấu.
Không có nghi lễ.
Không có lời tuyên bố được chuẩn bị trước.

Chỉ có tiếng súng vừa ngớt, những người lính và một lá cờ.

Bùi Quang Thận hạ lá cờ cũ xuống, kéo lá cờ giải phóng lên đỉnh cột.

Ông ghi vào lá cờ: ‘11g30 ngày 30/4. Thận.’

Nhiều năm sau, khi người ta hỏi về khoảnh khắc làm nên lịch sử ấy, ông chỉ nói một cách giản dị:

‘Thì tôi cắm đấy mà.’

Một câu nói rất nhẹ.

Nhưng phía sau câu nói ấy là cả một cuộc chiến, là những người đồng đội đã nằm lại, là những năm tháng bom đạn và là khoảnh khắc non sông nối liền một dải.

Có những người làm nên lịch sử nhưng cả đời lại nói về mình rất khiêm nhường.

Bùi Quang Thận là một người như thế.”**