NGƯỜI CHÍNH TRỊ VIÊN CẢM TỬ QUÂN VÀ PHÁO ĐÀI BOM BA CÀNG BẮT TỬ NƠI BẮC BỘ PHỦ
Trong bản hùng ca "60 ngày đêm khói lửa" mở đầu Toàn quốc kháng chiến mùa đông năm 1946 tại Hà Nội, hình ảnh người chiến sĩ cảm tử ôm bom ba càng lao vào xe tăng giặc đã trở thành biểu tượng kiêu hùng bất diệt của tinh thần "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh". Giữa trận huyết chiến ác liệt bậc nhất bảo vệ Bắc Bộ Phủ ngay trong ngày đầu kháng chiến, Liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Gia Đỉnh – Chính trị viên Đại đội 1 (Đại đội Quyết tử) thuộc Tiểu đoàn 101 Vệ quốc đoàn – đã tạc nên một tượng đài bi tráng bằng máu và lửa. Sự hy sinh lẫm liệt của ông sáng ngày 20 tháng 12 năm 1946 bên xác xe tăng địch đã mở đường cho khí phách quật cường của quân và dân Thủ đô, ghi dấu mốc son chói lọi trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam.
Đêm 19 tháng 12 năm 1946, khi tiếng súng từ Pháo đài Láng gầm vang báo hiệu Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bắc Bộ Phủ (trước đó là Dinh Thống sứ Bắc Kỳ, nay là Nhà khách Chính phủ tại số 12 Ngô Quyền, Hà Nội) trở thành mục tiêu số một mà thực dân Pháp điên cuồng dốc sức đánh chiếm:
Đây là nơi làm việc trọng yếu của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, biểu tượng quyền lực của chính quyền cách mạng non trẻ ngay giữa trung tâm Thủ đô.
Quân đội viễn chinh Pháp đã huy động lực lượng tinh nhuệ gồm lính lê dương thiện chiến, có xe tăng hạng nặng, xe thiết giáp và hỏa lực pháo binh hạng nặng yểm trợ ồ ạt tấn công hòng tiêu diệt cơ quan đầu não và bắt sống các đồng chí lãnh đạo của ta.
Nhiệm vụ bảo vệ Bắc Bộ Phủ được giao cho Đại đội 1 (thuộc Tiểu đoàn 101 Vệ quốc đoàn). Quân số mỏng, trang bị vũ khí thô sơ gồm súng trường, lựu đạn, chai cháy và bom ba càng tự tạo, các chiến sĩ cảm tử quân nhận lệnh phải kiên cường bám trụ, đánh lui các đợt tiến công của địch, giam chân quân Pháp càng lâu càng tốt để các cơ quan đầu não của Đảng và Chính phủ kịp thời rút lui an toàn lên chiến khu Việt Bắc.
Người đứng đầu công tác chính trị, linh hồn tinh thần của trận địa Bắc Bộ Phủ chính là Chính trị viên Lê Gia Đỉnh.
Người thanh niên xứ Đông mang bầu nhiệt huyết cứu quốc
Lê Gia Đỉnh sinh năm 1920 tại xã Bình Dương, huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương – mảnh đất giàu truyền thống văn hiến, quật cường chống ngoại xâm ở vùng châu thổ sông Hồng.
Sinh ra trong một gia đình nhà nho nghèo yêu nước, từ sớm ông đã thấu hiểu nỗi đau mất nước và nỗi cơ cực của người dân lầm than:
Khi phong trào cách mạng lan rộng, ông sớm giác ngộ tư tưởng tiến bộ của Mặt trận Việt Minh, tích cực tham gia các phong trào truyền bá quốc ngữ và cứu tế xã hội.
Mùa thu năm 1945, ông hăng hái tham gia giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám tại quê nhà rồi tình nguyện gia nhập lực lượng Vệ quốc đoàn.
Với học vấn vững vàng, tư chất điềm tĩnh, khả năng thuyết phục lòng người và tư cách đạo đức trong sáng, ông được tổ chức tin tưởng giao làm công tác chính trị trong quân đội, giữ chức Chính trị viên Đại đội 1, Tiểu đoàn 101 Vệ quốc đoàn – đơn vị tinh nhuệ bảo vệ các mục tiêu đầu não tại trung tâm Hà Nội.
Huyết chiến bảo vệ Bắc Bộ Phủ rạng sáng ngày 20 tháng 12 năm 1946
Sau khi ta chủ động nổ súng vào tối 19/12, quân Pháp nhanh chóng tổ chức phản kích dữ dội:
Rạng sáng ngày 20 tháng 12 năm 1946, địch huy động một tiểu đoàn lính lê dương có 4 xe tăng, xe bọc thép mở đường cùng hỏa lực pháo binh từ Đồn Thủy bắn phá ác liệt vào cổng và tường rào Bắc Bộ Phủ.
Dưới sự chỉ huy kiên cường của Ban Chỉ huy Đại đội và Chính trị viên Lê Gia Đỉnh, các chiến sĩ Vệ quốc đoàn dựa vào từng ô cửa sổ, góc hành lang, chân cột bê tông đánh trả quyết liệt. Họ dùng chai cháy, lựu đạn bẻ gãy nhiều đợt xung phong của bộ binh giặc, tiêu diệt hàng chục tên lính Pháp ngay trước sân tiền sảnh.
Quân địch cay cú tăng cường hỏa lực pháo xe tăng bắn sập từng mảng tường lớn, húc đổ cổng sắt rồi xông vào chiếm tầng trệt. Cuộc chiến đấu giằng co ác liệt biến thành các trận giáp lá cà bằng lưỡi lê và dao găm trong từng căn phòng, từng cầu thang.
Khúc tráng ca bom ba càng bất tử
Đến gần trưa ngày 20 tháng 12 năm 1946, vòng vây của quân Pháp khép chặt:
Lực lượng bảo vệ của ta thương vong nhiều, đạn dược cạn kiệt; một chiếc xe tăng của quân Pháp gầm rú húc đổ chướng ngại vật, lọt sâu vào sân Bắc Bộ Phủ, chĩa nòng pháo bắn phá dữ dội vào các vị trí phòng ngự cuối cùng nhằm đè bẹp sự kháng cự của ta.
Để bảo toàn lực lượng còn lại và bảo đảm cho các tài liệu cơ mật kịp thời di tản, Ban Chỉ huy ra lệnh cho các tổ thương binh và chiến sĩ rút dần về phía sau vườn hoa Chí Linh (nay là Vườn hoa Lý Thái Tổ).
Nhận lấy trách nhiệm hiểm nguy nhất, Chính trị viên Lê Gia Đỉnh kiên quyết ở lại bọc lót: Ông một mình ở lại ôm cây bom ba càng – loại vũ khí cảm tử áp sát đòi hỏi người chiến sĩ phải lao thẳng vào mục tiêu để điểm nổ.
Giữa lúc xe tăng địch đang gầm rú áp sát lối thoát của đồng đội, Lê Gia Đỉnh bình tĩnh nấp sau một gốc cây lớn ven sảnh. Khi chiếc xe tăng giặc vừa trườn tới cự ly thích hợp, người chính trị viên 26 tuổi đã bật dậy, ôm bom ba càng lao thẳng vào sườn xe tăng địch với tư thế hiên ngang tuyệt đỉnh.
Một tiếng nổ long trời lở đất vang lên:
Chiếc xe tăng giặc đứt xích, bốc cháy ngùn ngụt, toán lính địch đi sau hoảng loạn dạt ra;
Người Chính trị viên quả cảm Lê Gia Đỉnh đã anh dũng hy sinh, hòa thân mình vào khói lửa chiến hào của Thủ đô vào sáng ngày 20 tháng 12 năm 1946.
Tiếng nổ của cây bom ba càng do người chính trị viên kích hoạt đã chặn đứng mũi tiến công hung hãn của đối phương, tạo khoảng thời gian quý giá cho đơn vị rút lui an toàn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ cầm chân quân Pháp hơn một ngày đêm tại mục tiêu trọng yếu số một của Hà Nội.
Tôn vinh người anh hùng cảm tử quân
Hành động quả cảm phi thường của Chính trị viên Lê Gia Đỉnh cùng cán bộ, chiến sĩ Đại đội 1 tại Bắc Bộ Phủ đã mở đầu cho bản hùng ca 60 ngày đêm giam chân địch trong lòng Hà Nội, làm thất bại hoàn toàn chiến lược "đánh nhanh, thắng nhanh" của thực dân Pháp, bảo vệ tuyệt đối an toàn cho Trung ương Đảng, Chính phủ và Bác Hồ rút lên căn cứ an toàn.
Hình ảnh của ông đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận để điêu khắc gia tạc nên bức tượng đài "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" uy nghiêm tại trung tâm Thủ đô ngàn năm văn hiến.
Ghi nhận chiến công đặc biệt xuất sắc và sự hy sinh lẫm liệt trong ngày mở đầu Toàn quốc kháng chiến, Liệt sĩ Lê Gia Đỉnh đã vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng:
Huân chương Quân công hạng Nhất;
Danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Để đời đời ghi nhớ công ơn người chiến sĩ quyết tử:
Tên tuổi của Anh hùng Liệt sĩ Lê Gia Đỉnh được trân trọng đặt cho các tuyến phố lớn tại quận Hai Bà Trưng (Hà Nội), thành phố Hải Dương (quê hương ông) và nhiều địa phương trên cả nước.
Tên của ông cũng được đặt cho các trường học tại quê nhà Hải Dương, trở thành niềm tự hào bất diệt của lớp lớp thế hệ thanh niên về lòng trung trinh ái quốc.
Cuộc đời 26 mùa xuân của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Gia Đỉnh là một khúc tráng ca hào sảng, bi tráng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng thời đại Hồ Chí Minh. Từ mảnh đất Gia Lộc – Hải Dương đến chiến trường rực lửa Bắc Bộ Phủ sáng ngày 20 tháng 12 năm 1946, hành động ôm bom ba càng lao vào xe tăng địch của người chính trị viên cảm tử mãi mãi là biểu tượng bất tử cho ý chí gang thép của dân tộc Việt Nam: "Thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ".
