NGƯỜI CHÍNH ỦY KIÊN TRUNG CỦA CHIẾN TRƯỜNG SÀI GÒN – GIA ĐỊNH VÀ VỊ TƯỚNG TẬN TỤY VÌ BỜ CÕI BIÊN CƯƠNG
Trong lịch sử đấu tranh cách mạng kiên cường của quân và dân miền Nam, chiến trường Sài Gòn – Gia Định luôn là "yết hầu", nơi đối đầu trực diện và quyết liệt nhất giữa lực lượng cách mạng và toàn bộ cỗ máy đầu não xâm lược của đế quốc Mỹ cùng chính quyền tay sai. Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Tám Lê Thanh (tên thật: Lê Thanh, 1925 – 2006) – nguyên Chính ủy Quân khu Sài Gòn – Gia Định, nguyên Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Bộ đội Biên phòng (Bộ Nội vụ, nay thuộc Bộ Quốc phòng) – là một nhà lãnh đạo chính trị – quân sự ưu tú, dạn dày bản lĩnh và mẫu mực của Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ người chiến sĩ kiên cường bám trụ nội đô trong những năm tháng đen tối nhất của phong trào cách mạng đến cương vị người đứng đầu công tác đảng, công tác chính trị tại sào huyệt đối phương và người bảo vệ biên cương bờ cõi, cuộc đời ông là một tấm gương sáng ngời về lòng trung trinh ái quốc và đức hy sinh tận tụy.
Địa bàn Sài Gòn – Gia Định suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ là nơi thử thách nghiệt ngã nhất đối với cán bộ lãnh đạo cách mạng:
Nơi đây tập trung dày đặc nhất các cơ quan tình báo, cảnh sát, mật thám, quân cảnh cùng hệ thống ấp chiến lược và mạng lưới gián điệp tinh vi của địch nhằm "bóc gỡ cơ sở", tiêu diệt các đầu não kháng chiến từ trong trứng nước.
Để xây dựng lực lượng, người cán bộ chỉ huy phải thực hiện phương châm "bám đất, bám dân", xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc ngay sát nách quân thù; vừa lãnh đạo đấu tranh chính trị, vũ trang đô thị, vừa củng cố niềm tin tuyệt đối cho bộ đội và quần chúng vào ngày toàn thắng.
Trên cương vị Chính ủy Quân khu Sài Gòn – Gia Định, đồng chí Tám Lê Thanh đã giữ vững mạch máu lãnh đạo chính trị, xây dựng khối đoàn kết nội bộ keo sơn, chỉ đạo các lực lượng biệt động, đặc công và mũi tiến công quân sự giáng những đòn sấm sét vào các cơ quan đầu não đối phương.
Người thanh niên Đất thép Gia Định dấn thân theo ngọn cờ độc lập
Đồng chí Tám Lê Thanh sinh năm 1925 tại vùng đất Gia Định giàu truyền thống yêu nước (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh):
Lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, chứng kiến cảnh áp bức bóc lột của thực dân Pháp, người thanh niên giàu nhiệt huyết cách mạng đã sớm tìm đường tham gia các phong trào đấu tranh yêu nước của học sinh, thanh niên thành phố.
Tháng 8 năm 1945, ông hăng hái tham gia khởi nghĩa giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám tại Sài Gòn – Chợ Lớn.
Khi thực dân Pháp nổ súng tái xâm lược miền Nam ngày 23/9/1945, ông tình nguyện gia nhập lực lượng vũ trang cách mạng, trực tiếp cầm súng chiến đấu tại Mặt trận số 1, Mặt trận Cầu Bông, kiên cường đánh lui các mũi tiến công của quân viễn chinh Pháp để bảo vệ cơ quan kháng chiến rút về vùng căn cứ an toàn.
Suốt 9 năm kháng chiến chống Pháp (1945 – 1954), ông gắn bó với các chiến trường miền Đông Nam Bộ và Gia Định, rèn luyện bản lĩnh qua từng trận đánh du kích, trừ gian diệt ác, xây dựng căn cứ địa lòng dân giữa vòng vây của kẻ thù.
Người Chính ủy kiên định của Quân khu Sài Gòn – Gia Định
Sau Hiệp định Genève năm 1954, được phân công ở lại miền Nam bám trụ hoạt động bí mật, ông trải qua những năm tháng vô cùng khốc liệt dưới chế độ độc tài Ngô Đình Diệm với luật 10/59 lê máy chém khắp miền Nam:
Bằng sự mưu trí, khôn khéo và sự chở che tuyệt đối của quần chúng nhân dân, ông kiên trì gây dựng lại các cơ sở Đảng bị vỡ, chắp nối liên lạc giữa các huyện vùng ven và nội đô Sài Gòn.
Khi phong trào Đồng Khởi bùng nổ và lực lượng vũ trang giải phóng phát triển mạnh, ông được Khu ủy và Bộ Tư lệnh Miền giao giữ nhiều trọng trách chủ chốt: Bí thư Huyện ủy Củ Chi, Thường vụ Khu ủy Sài Gòn – Gia Định, rồi Chính ủy Quân khu Sài Gòn – Gia Định:
Xây dựng lực lượng vũ trang đô thị tinh nhuệ: Ông đặc biệt quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng lực lượng Biệt động Sài Gòn – Gia Định, các đội du kích vành đai và các tiểu đoàn mũi nhọn, bảo đảm nguyên tắc tuyệt đối bí mật, cơ động linh hoạt, đánh trúng các mục tiêu đầu não chiến lược của địch.
Đóng góp trong Tổng tiến công Tết Mậu Thân 1968: Trên cương vị lãnh đạo cao nhất về mặt chính trị của Quân khu, ông đã cùng Bộ Tư lệnh trực tiếp chỉ đạo, động viên tư tưởng cán bộ, chiến sĩ bước vào đợt xuất kích lịch sử đánh chiếm các mục tiêu then chốt (Tòa Đại sứ Mỹ, Dinh Độc Lập, Bộ Tổng Tham mưu ngụy...), giáng đòn chí mạng làm sụp đổ chiến lược "Chiến tranh cục bộ" của Mỹ.
Chỉ đạo mũi tiến công Đại thắng mùa Xuân 1975: Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, ông cùng Bộ Tư lệnh Quân khu lãnh đạo các cánh quân địa phương phối hợp với các quân đoàn chủ lực, dẫn đường thần tốc đánh chiếm các căn cứ trọng yếu, vận động quần chúng nổi dậy giành chính quyền, giải phóng hoàn toàn thành phố Sài Gòn – Gia Định trưa ngày 30/4/1975 mà cơ sở hạ tầng gần như nguyên vẹn.
Vị tướng bảo vệ bình yên biên cương bờ cõi thời bình
Sau ngày non sông thu về một mối, đất nước đứng trước những thử thách mới ở hai đầu biên giới:
Đồng chí Tám Lê Thanh được Đảng và Nhà nước điều động sang lực lượng Công an nhân dân vũ trang (sau đổi tên thành Bộ đội Biên phòng).
Ông giữ cương vị Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Bộ đội Biên phòng, cống hiến trọn vẹn trí lực cho sự nghiệp bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia.
Ông được thăng quân hàm Thiếu tướng, rồi Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam.
Trên cương vị chỉ huy cấp cao của Bộ đội Biên phòng, Trung tướng Tám Lê Thanh đã lặn lội đến những đồn biên phòng xa xôi nhất dọc tuyến biên giới phía Bắc, biên giới Tây Nam và các hải đảo tiền tiêu; trực tiếp chỉ đạo xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc, củng cố đồn trạm, đào tạo đội ngũ cán bộ chiến sĩ kiên trung bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.
Sau nhiều năm cống hiến bền bỉ cho sự nghiệp cách mạng, ông nghỉ hưu tại Thành phố Hồ Chí Minh và qua đời vào ngày 25 tháng 4 năm 2006, hưởng thọ 81 tuổi.
Mốc son phong tặng danh hiệu Anh hùng ngày 25/04/2015
Cuộc đời hoạt động cách mạng sôi nổi và những chiến công xuất sắc của đồng chí Tám Lê Thanh tại chiến trường Sài Gòn – Gia Định và trên mặt trận biên cương là tấm gương sáng ngời về bản lĩnh chính trị, tài năng lãnh đạo và đức hy sinh cao cả.
Ghi nhận những cống hiến to lớn và thành tích đặc biệt xuất sắc trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, đúng vào dịp kỷ niệm 40 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, ngày 25 tháng 4 năm 2015, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã ký quyết định truy tặng Trung tướng Tám Lê Thanh danh hiệu cao quý nhất: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Ông cũng được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý:
Huân chương Độc lập hạng Nhất;
Huân chương Quân công hạng Nhất;
Huân chương Chiến công hạng Nhất;
Huân chương Kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ hạng Nhất;
Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng cùng nhiều kỷ niệm chương vẻ vang khác.
Cuộc đời hơn 80 năm của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Tám Lê Thanh là một bản trường ca bất tử về khí phách của người cộng sản kiên trung. Từ người chiến sĩ tự vệ Cầu Bông năm xưa đến vị Chính ủy kiên cường đứng mũi chịu sào giữa sào huyệt Sài Gòn và vị Trung tướng chỉ huy vững chắc dải biên cương Tổ quốc, tên tuổi và công lao của ông mãi mãi tạc vào non sông gấm vóc, ngời sáng trong trang sử vẻ vang của Thành phố mang tên Bác và Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng.
