NGƯỜI CHỦ TỊCH XÃ NGÃ XUỐNG Ở ĐẦU LÀNG TUYỂN CỬ
Nguyễn Minh Vương
Những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, Tân Hồng là một vùng quê chịu sự kiểm soát gắt gao của quân địch. Tư liệu lịch sử địa phương ghi nhận từ năm 1950, địch lần lượt lập các vị trí ở Phủ cũ và Nhữ Thị; đến năm 1951, Tân Hồng nằm trong vùng địch tạm kiểm soát.
Nhưng sự kiểm soát ấy không thể dập tắt phong trào kháng chiến.
Trong các làng vẫn có những cán bộ, đảng viên và du kích bí mật hoạt động. Họ phải tìm cách giữ liên lạc với cấp trên, vận động nhân dân và duy trì cơ sở cách mạng ngay giữa vùng địch kiểm soát.
Ở Tuyển Cử, một trong những người đảm nhiệm công việc ấy là Lê Duy Minh, Chủ tịch xã.
Công việc của một Chủ tịch xã trong thời chiến hoàn toàn khác với cuộc sống yên bình hôm nay.
Không có trụ sở làm việc an toàn.
Không có những cuộc họp công khai.
Không có con đường nào thật sự an toàn.
Mỗi lần đi qua một đầu làng, mỗi lần gặp một người dân, mỗi lần truyền một tin tức đều có thể trở thành một hiểm nguy.
Bởi quân địch luôn tìm cách phát hiện và triệt phá cơ sở kháng chiến.
Lê Duy Minh vẫn ở lại với phong trào.
Ông cùng những người hoạt động cách mạng địa phương duy trì sự lãnh đạo và tổ chức nhân dân trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn.
Nhưng rồi một ngày, sự truy lùng của địch đã dẫn đến một bi kịch.
Lê Duy Minh bị quân địch bắn ở đầu làng Tuyển Cử. Sự kiện này được ghi lại trong tư liệu lịch sử về Bình Giang như một mất mát của cơ sở kháng chiến Tân Hồng thời kỳ bị địch tạm chiếm.
Hãy thử hình dung đầu làng Tuyển Cử những năm ấy.
Một con đường đất.
Những ngôi nhà thấp.
Những cánh đồng ở phía xa.
Và giữa khung cảnh tưởng như bình thường ấy, một người cán bộ địa phương đã ngã xuống.
Không phải trong một chiến dịch lớn.
Không phải trên một mặt trận xa xôi.
Mà ngay trên quê hương của mình.
Cái chết của ông cho thấy cuộc kháng chiến ở vùng quê Bình Giang khi ấy khốc liệt đến mức nào. Những cán bộ địa phương phải đối mặt trực tiếp với sự truy bắt của địch, còn người dân cũng phải sống giữa một bên là cuộc sống thường ngày và một bên là cuộc chiến đang diễn ra ngay trước mắt.
Nhưng sự hy sinh ấy không khiến phong trào ở Tân Hồng chấm dứt.
Các cơ sở Đảng vẫn được duy trì.
Du kích vẫn bám làng.
Những người còn lại tiếp tục công việc mà người đi trước chưa hoàn thành.
Đó chính là điều đáng nhớ nhất về những con người như Lê Duy Minh.
Họ không phải những vị tướng nổi tiếng. Họ là những cán bộ của một xã, một làng. Nhưng chính họ đã giữ cho ngọn lửa kháng chiến không tắt giữa vùng quê bị địch kiểm soát.
Ngày nay, Tuyển Cử đã trở thành một phần bình yên của vùng đất Đường An. Những con đường làng đã khác xưa, trẻ em có thể đi học mà không phải lo tiếng súng, người dân có thể tự do làm ăn trên chính mảnh đất của mình.
Nhưng nếu đứng ở đầu làng và nghĩ về câu chuyện của hơn bảy mươi năm trước, chúng ta sẽ hiểu rằng sự bình yên ấy từng phải trả giá.
Có một người Chủ tịch xã đã nằm lại ở đầu làng Tuyển Cử.
Có những người du kích đã tiếp tục bám làng sau khi ông hy sinh.
Và có cả một thế hệ đã âm thầm giữ lấy quê hương trong những năm tháng khốc liệt nhất.



