NGƯỜI CÔ ĐỘC GIỮA DÒNG XOÁY QUYỀN LỰC

NGƯỜI CÔ ĐỘC GIỮA DÒNG XOÁY QUYỀN LỰC

Nguồn trích dẫn ấn phẩm:

Ấn phẩm chính: Điệp viên hoàn hảo (The Perfect Spy) – Giáo sư sử học người Mỹ Larry Berman. Đây là cuốn tiểu sử chi tiết và khách quan nhất về cuộc đời của Phạm Xuân Ẩn.

Ấn phẩm bổ trợ: Phạm Xuân Ẩn - Tên người như cuộc đời – Nguyễn Thị Ngọc Hải, NXB Công an Nhân dân.

Tư liệu lịch sử: Các bài phỏng vấn và hồi ức của các đồng chí cùng cụm tình báo H.63 trên báo Tuổi Trẻ (loạt bài kỷ niệm 30/4).

Trong suốt 20 năm chiến tranh, tại văn phòng của các hãng tin danh tiếng như Reuters hay Time ở Sài Gòn, người ta luôn thấy một người đàn ông nhỏ nhắn, trên tay cầm điếu thuốc lá, dắt theo một con chó béc-giê điềm tĩnh đi lại. Đó là Phạm Xuân Ẩn, người mang bí danh X6. Ông không chỉ là một nhà báo giỏi mà còn là một "cuốn từ điển sống" về chính trị Việt Nam, người mà ngay cả các cố vấn Mỹ cũng phải tìm đến để xin lời khuyên.

Cái hay của Phạm Xuân Ẩn là ông không cần phải "ăn trộm" tài liệu theo kiểu thông thường. Ông ngồi đó, giữa những quán cà phê sang trọng trên đường Tự Do hay trong câu lạc bộ báo chí, lắng nghe những viên tướng Sài Gòn say xỉn lỡ lời, hay những tay tình báo CIA muốn khoe khoang sự hiểu biết. Từ những mảnh ghép vụn vặt đó, qua bộ óc phân tích sắc sảo, ông dựng lên bức tranh toàn cảnh về các kế hoạch quân sự của Mỹ: từ "Chiến tranh đặc biệt" đến "Việt Nam hóa chiến tranh".

Ông tưởng tượng xem, mỗi đêm khi Sài Gòn đã chìm vào giấc ngủ, dưới ánh đèn vàng vọt, Phạm Xuân Ẩn lại tỉ mẩn dùng loại mực tàng hình viết những bản tin mật lên giấy mỏng, rồi cuộn lại giấu vào trong những ổ bánh mì hay những quả cam để chuyển ra chiến khu qua "đường dây" là những người bán hàng rong, những người phụ nữ bình dân. Có những lúc, bản tin của ông quan trọng đến mức Bộ Chính trị ở Hà Nội phải thốt lên: "Chúng ta đang ngồi trong phòng hành quân của Mỹ".

Một trong những chiến công ly kỳ nhất của ông là việc gửi đi bản kế hoạch chi tiết về cuộc hành quân Lam Sơn 719. Nhờ thông tin của X6, quân ta đã chủ động dàn trận và đánh cho quân địch tan tác trên đường 9 - Nam Lào. Vậy mà, sau trận đó, những viên tướng Mỹ vẫn tìm đến ông để than vãn về thất bại, còn ông thì vẫn điềm nhiên mỉm cười, vừa an ủi họ vừa âm thầm ghi chép những diễn biến tâm lý mới nhất của đối phương.

Nhưng cuộc đời của Phạm Xuân Ẩn cũng đầy rẫy những nỗi đau thầm lặng. Ông phải sống hai cuộc đời, phải đóng vai một người bạn thân thiết của những kẻ mà ông đang tìm cách đánh bại. Sự cô đơn ấy lớn đến mức sau này ông từng chia sẻ rằng, đôi khi ông cảm thấy mình như một người đứng giữa hai dòng nước, chỉ có tình yêu quê hương cháy bỏng mới giúp ông không bị cuốn trôi.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975, khi những chiếc trực thăng cuối cùng rời khỏi nóc tòa đại sứ Mỹ, Phạm Xuân Ẩn vẫn ở lại. Ông đã hoàn thành sứ mệnh của mình một cách hoàn hảo đến mức mà mãi sau này, khi ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng, nhiều người bạn Mỹ của ông vẫn không thể tin nổi đó là sự thật. Họ không giận ông, mà trái lại, họ khâm phục cái tài nghệ và tư cách của một con người đã hết lòng vì đất nước mình.