NGƯỜI CÔ GIÁO MỞ CHỮ GIỮA LÀN KHÓI SÚNG

Tên bài viết: NGƯỜI CÔ GIÁO MỞ CHỮ GIỮA LÀN KHÓI SÚNG

Nói đến 'thời hoa lửa', người ta thường nghĩ ngay đến những người lính cầm súng ra trận trên chiến trường khốc liệt. Nhưng trên mảnh đất Rờ Kơi gian lao mà anh dũng, thời hoa lửa ấy còn ghi dấu chân của những người lái đò thầm lặng – những thầy cô giáo đã đem từng con chữ đến với con em đồng bào dân tộc thiểu số giữa tiếng bom rơi, đạn nổ. Một trong những nhân chứng lịch sử tiêu biểu ấy là cô giáo lão thành Y Đrôn, người đã dành cả tuổi thanh xuân cho sự nghiệp gieo chữ trên vùng cao biên giới Rờ Kơi trong những năm kháng chiến chống Mỹ.

1. Lớp học dưới lòng đất giữa những năm tháng ác liệt

Năm 1968, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt nhất, cô thanh nữ Y Đrôn vừa tròn 18 tuổi. Thay vì lựa chọn một cuộc sống bình yên, cô xung phong tham gia lớp đào tạo sư phạm cấp tốc của mặt trận rồi trở về chính quê hương Rờ Kơi để mở lớp dạy chữ cho thiếu nhi và bà con dân làng.

Thời điểm đó, các phum làng Rờ Kơi liên tục bị bom đạn giặc bắn phá. Việc học không thể diễn ra trong những lớp học khang trang như bây giờ. Cô Y Đrôn cùng lực lượng du kích và dân làng phải đào những căn hầm hố tăng-săng, biến lòng đất thành lớp học.

'Lớp học ngày ấy thiếu thốn đủ đường,' cô Y Đrôn bồi hồi nhớ lại. 'Không có bảng đen, tôi dùng bảng gỗ tự đẽo rồi lấy than củi làm phấn. Sách vở thì hiếm hoi, phải chuyền tay nhau từng trang giấy đã ngả vàng. Đèn học là những chiếc đĩa gốm nhỏ đựng mỡ heo hoặc dầu trẩu, ánh sáng lập lòe chỉ đủ soi rõ từng con chữ.'

Mỗi khi có tiếng máy bay địch gầm hú hay tiếng pháo đạn pháo kích từ xa, cô giáo trẻ lại nhanh chóng hướng dẫn các em nhỏ chui xuống hầm trú ẩn. Khi tiếng nổ vừa dứt, cô trò lại trèo lên, phủi sạch bụi đất bám trên áo rồi tiếp tục bài học. Con chữ thời hoa lửa không chỉ mang kiến thức mà còn là niềm tin, là nguồn hy vọng về một ngày mai hòa bình, tươi sáng.

2. Vừa cầm phấn, vừa cầm súng bảo vệ học trò

Ở vùng đất chiến trường Rờ Kơi ngày ấy, ranh giới giữa hậu phương và tiền tuyến vô cùng mong mỏng. Cô giáo Y Đrôn không chỉ là một người thầy trên bục giảng mà còn là một chiến sĩ du kích kiên cường. Ban ngày cô dạy học, chăm sóc lũ trẻ; đêm đến cô lại cùng thanh niên trong làng đi tải lương, tiếp đạn cho quân chủ lực, hoặc trực tiếp tham gia tuần tra canh gác xóm làng.

Cô kể lại kỉ niệm không bao giờ quên vào mùa thu năm 1971, khi một toán quân biệt kích địch bất ngờ đột nhập vào khu vực gần lớp học hòng bắt bớ và phá hoại cơ sở của ta. Phát hiện có động tĩnh, cô Y Đrôn đã nhanh trí phát tín hiệu cho các em học sinh tản mát trốn vào các hang đá an toàn. Một mình cô ở lại, khéo léo dùng súng gài bẫy và phối hợp với du kích xã đánh trả, thu hút hướng bắn của địch ra xa khu vực trú ẩn của học sinh.

Trận đánh ấy, cô bị thương ở cánh tay trái do mảnh đạn pháo. Tuy nhiên, chỉ sau một tuần băng bó vết thương, người cô giáo trẻ ấy lại tiếp tục tay bó bột, tay phải cầm phấn đứng trên bục giảng dưới hầm sâu. Tấm lòng vì học sinh thân yêu và lòng dũng cảm của cô Y Đrôn đã trở thành ngọn lửa sưởi ấm và tiếp thêm nghị lực cho biết bao gia đình yên tâm bám làng, bám đất đánh giặc.

3. Sứ mệnh không nghỉ kết nối quá khứ và hiện tại

Sau ngày đất nước thống nhất (1975), cô Y Đrôn tiếp tục công tác trong ngành giáo dục, cống hiến trọn vẹn cho sự nghiệp 'trồng người' tại xã Rờ Kơi cho đến khi về nghỉ hưu. Dù đã ở tuổi 'thất thập cổ lai hy', đôi mắt đã mờ và mái tóc đã bạc phơ, nhưng ngọn lửa nhiệt huyết trong cô chưa bao giờ tắt.

Cô Y Đrôn hiện là một nhà giáo lão thành uy tín, luôn đồng hành cùng chính quyền địa phương và Trường PTNT TH&THCS xã Rờ Kơi trong các hoạt động khuyến học, khuyến tài. Cô thường xuyên tới trò chuyện với cán bộ, giáo viên trẻ và các em học sinh trong những buổi giao lưu truyền thống.

Cô chia sẻ: 'Được thấy các cháu hôm nay được học tập trong những ngôi trường khang trang, có máy tính, có sách đẹp, tôi mừng lắm. Nhưng tôi luôn dặn các cháu rằng, mỗi trang sách các cháu lật mở hôm nay đều được đổi bằng máu xương và sự hy sinh gian khổ của lớp lớp người đi trước. Phải học sao cho giỏi, sống sao cho tốt để không phụ lòng thế hệ cha anh.'

4. Tự hào tiếp bước truyền thống ngành giáo dục Rờ Kơi

Câu chuyện thời hoa lửa của cô giáo lão thành Y Đrôn đã mang đến cho em những cảm xúc sâu sắc và bài học vô giá về lòng yêu nghề, sự tận tụy và tinh thần trách nhiệm. Là những đoàn viên, người trẻ đang công tác tại Chi đoàn Trường PTNT TH – THCS xã Rờ Kơi, chúng em cảm thấy thật tự hào khi được tiếp nối sự nghiệp gieo chữ trên chính mảnh đất anh hùng này.

Học tập tinh thần 'người chiến sĩ trên mặt trận văn hóa' của cô Y Đrôn, tuổi trẻ Chi đoàn nhà trường hứa sẽ:

1. Giữ vững ngọn lửa nhiệt huyết với nghề: Không ngừng tự học, nâng cao chuyên môn, hết lòng yêu thương và trách nhiệm với học sinh, đặc biệt là các em học sinh dân tộc thiểu số có hoàn cảnh khó khăn.

2. Tiên phong chuyển đổi số trong giáo dục: Tích cực ứng dụng công nghệ thông tin, đổi mới sáng tạo trong từng tiết dạy, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện tại vùng sâu, vùng xa.

3. Phát huy tinh thần xung kích của Đoàn: Đẩy mạnh các phong trào thi đua dạy tốt - học tốt, tham gia tích cực các hoạt động an sinh xã hội, góp phần cùng Đoàn xã Rờ Kơi xây dựng quê hương ngày càng phát triển, giàu đẹp.

Ký ức thời hoa lửa sẽ luôn là điểm tựa tinh thần vững chắc, là kim chỉ nam để thế hệ trẻ hôm nay không ngừng phấn đấu, rèn luyện và cống hiến cho sự nghiệp giáo dục và phát triển của xã nhà Rờ Kơi.