“Người có thể mất nhưng pháo nhất định phải còn!”
Tô Vĩnh Diện sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo thuộc huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa. Lên 8 tuổi, cậu đã phải đi ở đợ cho nhà địa chủ, chịu cảnh vùi dập và bất công suốt 12 năm. Thế nhưng, trong lòng người thanh niên ấy vẫn âm ỉ một khát vọng: “phải sống sao cho trọn kiếp người”.
Ngày 1/2 - “Người có thể mất nhưng pháo nhất định phải còn!” Tô Vĩnh Diện sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo thuộc huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa. Lên 8 tuổi, cậu đã phải đi ở đợ cho nhà địa chủ, chịu cảnh vùi dập và bất công suốt 12 năm. Thế nhưng, trong lòng người thanh niên ấy vẫn âm ỉ một khát vọng: “phải sống sao cho trọn kiếp người”. Cách mạng Tháng Tám thành công, Tô Vĩnh Diện tham gia dân quân địa phương, chính thức khoác lên mình màu áo lính. Năm 1953, anh trở thành Tiểu đội trưởng của đơn vị pháo cao xạ. Đây là loại vũ khí tối tân, nhưng để đưa nó vượt qua địa hình hiểm trở, mỗi người lính buộc phải sở hữu thể lực phi thường và tinh thần không thể lay chuyển. Đầu năm 1954, chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn chuẩn bị. Mặc cho vừa khỏi bệnh, Tô Vĩnh Diện vẫn quyết chí cùng đơn vị hành quân lên Điện Biên, sẵn sàng cho cuộc vật lộn với những khẩu pháo nặng hàng tấn giữa núi rừng hiểm trở. Gần tới đỉnh Dốc Ba Tời, ai nấy đều mệt rã rời. Phía cuối dốc là cầu Gỗ - nơi chỉ cách đường 41 khoảng 2km, nhưng cũng là chặng đường ác liệt và đẫm máu nhất. Tô Vĩnh Diện với ánh mắt dõi theo từng bánh pháo chuẩn bị đổ đèo, trong lòng dậy lên một ý nghĩ cháy bỏng. “Không thể để pháo lao xuống vực. Chỉ có thể là người mất nhưng pháo nhất định phải còn!” Hoả lực địch chút xuống khiến mặt đất rung lên bần bật. Trong bão lửa, Đại đội 827 siết chặt đội hình, từng người bám chắc lấy dây pháo. “Ghìm, ghìm chắc, hy sinh cũng không rời pháo!” Bom đạn thét gào phá tan dây tời, khẩu pháo điên cuồng lao xuống dốc khiến mọi nỗ lực ghìm lại đều thất bại. Trong khoảnh khắc cuối cùng, giữa tiếng đá lở và đôi mắt nhòe mồ hôi, anh hùng Tô Vĩnh Diện lao người vào càng pháo, biến thân hình gầy guộc thành cánh chim liều mình chắn bão. Khẩu pháo dừng hẳn, dòng máu đỏ loang trên bánh thép lạnh ngắt. Khi đồng đội ùa tới, đôi mắt ấy đã nhắm nghiền trong nụ cười mãn nguyện. Người chiến sĩ ấy nằm xuống, lặng lẽ và anh dũng như chính cách anh sống. Không một lời trăn trối, không một câu từ biệt, sự hy sinh của anh vang lên như một bản hùng ca thầm lặng mà day dứt. Hôm nay, dù đã tròn 72 năm kể từ thời khắc lịch sử ấy (1/2/1954 - 1/2/2026), hình ảnh Tô Vĩnh Diện lấy thân chèn pháo vẫn sống mãi như một biểu tượng bất diệt của lòng dũng cảm và tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Đúng như trong câu hát: “Dốc núi cao cao nhưng lòng quyết tâm còn cao hơn núi Vực sâu thăm thẳm vực nào sâu bằng chí căm thù”.
