Người có tư tưởng canh tân

Trong lịch sử Việt Nam, có những nhân vật không trực tiếp ra trận nhưng vẫn có những đóng góp quan trọng cho đất nước bằng tri thức và những ý tưởng tiến bộ. Nguyễn Trường Tộ là một người như vậy. Ông sống vào thế kỉ XIX, khi đất nước đứng trước nhiều khó khăn và nguy cơ bị các nước phương Tây xâm lược. Trước hoàn cảnh ấy, ông đã suy nghĩ rất nhiều về con đường giúp đất nước phát triển.

Nguyễn Trường Tộ sinh năm 1830 tại làng Bùi Chu, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Từ nhỏ, ông được học chữ Hán và có vốn kiến thức khá vững. Sau này, ông còn có cơ hội học tiếng Pháp và tiếp xúc với những kiến thức khoa học, kĩ thuật của phương Tây. Những hiểu biết ấy giúp ông nhìn thấy sự khác biệt giữa xã hội Việt Nam và các nước phát triển lúc bấy giờ. (Bảo tàng Lịch sử Quốc gia⁠)

Điều khiến em ấn tượng nhất là Nguyễn Trường Tộ không giữ kiến thức cho riêng mình. Ông nhiều lần gửi các bản điều trần lên triều đình nhà Nguyễn, đưa ra những đề nghị về kinh tế, giáo dục, quân sự, ngoại giao và nhiều lĩnh vực khác. Trong khoảng thời gian từ năm 1863 đến năm 1871, ông đã gửi gần 60 bản điều trần. (Bảo tàng Lịch sử Quốc gia⁠)

Trong suy nghĩ của ông, đất nước muốn mạnh thì phải thay đổi cách học, phát triển khoa học kĩ thuật, chú trọng đào tạo con người và mở rộng quan hệ với bên ngoài. Một số đề nghị của ông không được thực hiện như mong muốn, nhưng những tư tưởng ấy cho thấy ông đã nhìn thấy nhiều vấn đề của xã hội Việt Nam lúc bấy giờ.

Em rất khâm phục Nguyễn Trường Tộ vì ông có tinh thần học hỏi và luôn suy nghĩ cho tương lai của đất nước. Ông hiểu rằng muốn bảo vệ quê hương không chỉ cần lòng yêu nước mà còn cần tri thức và sự đổi mới.

Qua nhân vật Nguyễn Trường Tộ, em hiểu rằng học tập có thể giúp con người nhìn xa hơn và tìm ra những cách giải quyết mới. Những suy nghĩ của ông dù xuất hiện cách đây rất lâu vẫn khiến em cảm nhận được giá trị của việc học hỏi. Em tự nhắc mình phải chăm chỉ học tập, biết tiếp thu những điều tiến bộ và sử dụng kiến thức của mình vào những việc có ích.