Người Con An Hòa Ngã Xuống Ở Chiến Trường Tây Nam
Liệt sĩ Nguyễn Ngọc Sáng sinh năm 1958, tại thôn An Hòa, xã An Hải, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên. Vùng đất Tuy An nằm ven biển miền Trung, sóng biển quanh năm vỗ vào bờ cát trắng, người dân hiền lành chất phác. Liệt sĩ lớn lên ở đó, trong cái yên bình của làng chài, của đồng ruộng, của những buổi chiều gió lộng từ phía biển thổi vào. Liệt sĩ sinh ra năm 1958 — tức là lớn lên giữa những năm tháng chiến tranh ác liệt nhất của đất nước. Khi liệt sĩ còn là đứa trẻ, bom đạn đã rơi xuống khắp miền Nam, khi liệt sĩ vừa trưởng thành thì đất nước vừa thống nhất năm 1975. Tưởng rằng thế hệ liệt sĩ sẽ được sống trong hòa bình — nhưng lịch sử không cho phép điều đó kéo dài. Ngày 1 tháng 11 năm 1977, liệt sĩ Nguyễn Ngọc Sáng nhập ngũ. Năm đó liệt sĩ mười chín tuổi — cái tuổi vừa bước ra khỏi tuổi thơ, vừa chạm vào ngưỡng cửa của cuộc đời người lớn. Cùng năm đó, tình hình biên giới Tây Nam đang ngày càng căng thẳng khi quân Khmer Đỏ liên tục xâm phạm lãnh thổ Việt Nam, tàn sát dân thường ở các tỉnh biên giới. Liệt sĩ được biên chế vào Tiểu đoàn 2, Sư đoàn 309 — một trong những đơn vị chủ lực tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam và sau đó làm nghĩa vụ quốc tế tại Campuchia. Qua quá trình rèn luyện và chiến đấu, liệt sĩ được giao chức tiểu đội phó — người chỉ huy trực tiếp, sát cánh cùng anh em trong từng trận đánh, từng cuộc hành quân giữa rừng già và đồng lầy xứ người. Chiến trường Tây Nam khác hoàn toàn với những gì người lính miền Trung quen thuộc. Địa hình lạ, khí hậu khắc nghiệt, muỗi rừng và bệnh sốt rét hoành hành, trong khi quân địch lại am hiểu địa bàn và đánh theo lối du kích tàn ác. Người lính ở đó không chỉ chiến đấu với kẻ thù mà còn phải chiến đấu với cả thiên nhiên, với bệnh tật, với nỗi nhớ nhà đè nặng trong những đêm dài giữa rừng. Liệt sĩ Nguyễn Ngọc Sáng và đồng đội của Sư đoàn 309 chiến đấu ở đó — lặng lẽ, bền bỉ, xa quê hương hàng ngàn cây số. Ngày 29 tháng 9 năm 1980, trong một trận chiến đấu bảo vệ Tổ quốc trên chiến trường Tây Nam, liệt sĩ Nguyễn Ngọc Sáng hy sinh. Liệt sĩ ra đi khi chưa đầy hai mươi hai tuổi — cái tuổi mà ở quê nhà An Hòa, có lẽ bạn bè cùng trang lứa vừa mới bắt đầu dựng vợ gả chồng, vừa mới bắt đầu lo toan cuộc sống. Liệt sĩ được an táng tại nghĩa trang đơn vị, số mộ 374, hàng 11 — một con số lạnh lùng nhưng là tất cả những gì còn lại để người thân có thể tìm đến, để biết liệt sĩ đang nằm ở đâu trên cõi đời này. Thế hệ của liệt sĩ Nguyễn Ngọc Sáng là thế hệ sinh ra trong chiến tranh, lớn lên chưa kịp hưởng hòa bình đã lại phải ra trận. Không ai chọn được thời điểm mình sinh ra, không ai chọn được hoàn cảnh lịch sử mình phải đối mặt. Nhưng khi đất nước cần, liệt sĩ đã không do dự. Thôn An Hòa, xã An Hải, Tuy An — nơi đó vẫn còn tiếng sóng biển mỗi ngày. Và đâu đó trong tiếng sóng ấy, có lẽ vẫn còn vang vọng tên của người con đã ra đi từ năm mười chín tuổi và mãi mãi không trở về.
