Người Con Của Đại Ngàn Tây Bắc
Đặng Thị Minh Ngọc

Giữa trập trùng mây núi Tây Bắc, nơi những con đường nhỏ như dải lụa ngoằn ngoèo bám chặt vào sườn dốc và những dòng suối ngàn năm róc rách chảy qua đại ngàn, bản làng người Mông nép mình bình yên dưới bóng mây mù. Thế nhưng, trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp gian lao, khung cảnh thơ mộng ấy bị bao phủ bởi bóng đen của những cuộc truy quét tàn bạo. Chính từ lòng đại ngàn linh thiêng, năm 1934, tại vùng đất Pú Nhung (Lai Châu, nay thuộc Điện Biên), cậu bé Vừ A Dính cất tiếng khóc chào đời.
Lớn lên cùng gió núi và mây ngàn, Vừ A Dính thuộc lòng từng lối mòn hiểm trở, từng hốc đá bí mật và từng dấu chân lạ trên lớp lá rừng mục ẩm. Sự thông thuộc địa hình cùng trái tim sớm giác ngộ cách mạng đã biến người thiếu niên H'Mông nhỏ bé trở thành một trinh sát, một người liên lạc kiệt xuất của Đội du kích Pú Nhung.
Công việc liên lạc giữa chiến khu chưa bao giờ là điều dễ dàng. Những bức thư mật, những mệnh lệnh quân sự phải vượt qua hàng chục cây số đường núi đứng gạt mây, nơi mật thám và đồn bốt địch giăng lối gắt gao. Đã bao lần, cậu bé A Dính phải nằm ép mình dưới hốc đá giữa đêm lạnh giá, nín thở chờ đoàn tuần tra của địch đi qua rồi mới lại thoăn thoắt dấn bước. Sự gan dạ và tinh khôn của em đã bảo vệ an toàn cho hàng trăm chuyến hàng, mạch máu thông tin của bộ đội ta luôn được giữ vững.
Năm 1949, trong một chuyến công tác hiểm nghèo, Vừ A Dính bị rơi vào tay giặc. Biết em là người liên lạc thân cận của du kích, kẻ thù dùng mọi thủ đoạn dã man — từ đòn thù tra tấn dã dượi đến những lời dụ dỗ phỉnh nờ. Nhưng trước họng súng và lưỡi lê tàn bạo, người thiếu niên mười lăm tuổi vẫn giữ vững khí tiết. Em kiên quyết không khai dù chỉ một lời, khôn khéo đánh lạc hướng quân địch suốt mấy ngày đêm giữa rừng sâu để bảo vệ an toàn cho căn cứ.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Mất kiên nhẫn và khiếp sợ trước bản lĩnh sắt đá của người con đại ngàn, kẻ thù đã tàn nhẫn bắn hại em dưới gốc cây đào đơm bông. Vừ A Dính ngã xuống khi tuổi mười lăm vừa chớm nở, hóa thân thành ngọn núi, thành dòng suối bất tử của mảnh đất Tây Bắc kiên cường.
Hôm nay, những con đường núi năm xưa đã được mở rộng, tiếng đọc bài rộn rã vang lên từ những ngôi trường mang tên Vừ A Dính giữa thung lũng bình yên. Hình ảnh cậu bé H'Mông dũng cảm, nhanh nhẹn năm nào vẫn sống mãi như một khúc ca kiêu hãnh, nhắc nhở thế hệ mai sau về giá trị thiêng liêng của độc lập, tự do.


