NGƯỜI CON CỦA LÀNG AN XÁ Câu chuyện về tuổi thơ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

NGƯỜI CON CỦA LÀNG AN XÁ

Câu chuyện về tuổi thơ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Có một vùng quê nằm bên dòng sông Kiến Giang, nơi những cánh đồng trải dài, những hàng tre nghiêng mình trong gió và những con đường làng in dấu chân bao thế hệ. Đó là làng An Xá, thuộc xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình – quê hương của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Ngày nay, khi nhắc đến cái tên Võ Nguyên Giáp, người ta thường nghĩ đến một vị tướng tài ba, người chỉ huy những chiến dịch làm nên những chiến thắng vang dội của dân tộc Việt Nam. Nhưng trước khi trở thành Đại tướng, ông chỉ là một cậu bé sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nước ở một làng quê bình dị.

Ngày 25 tháng 8 năm 1911, cậu bé Võ Nguyên Giáp cất tiếng khóc chào đời tại An Xá.

Quê hương ấy không giàu có. Người dân chủ yếu sống bằng nghề nông, quanh năm gắn bó với ruộng đồng. Mỗi mùa lũ về, nước sông Kiến Giang có khi dâng cao, ruộng đồng chìm trong biển nước. Cuộc sống của người dân vì thế càng thêm nhọc nhằn.

Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, cậu bé Giáp đã được nuôi dưỡng bằng những bài học đầu tiên về quê hương, gia đình và lòng yêu nước.

Cha của ông là cụ Võ Quang Nghiêm, một nhà nho có tinh thần yêu nước. Cụ từng tham gia các hoạt động chống thực dân Pháp và nhiều lần bị chính quyền thực dân bắt giữ. Mẹ ông là bà Nguyễn Thị Kiên, một người phụ nữ giàu đức hy sinh, chăm lo cho gia đình.

Trong gia đình, những câu chuyện về đất nước, về những người đã đứng lên chống giặc thường được nhắc đến.

Cậu bé Giáp lớn lên giữa những câu chuyện ấy.

Ông nhìn thấy cuộc sống cơ cực của người dân quê mình. Ông hiểu rằng những người nông dân hiền lành, quanh năm làm lụng trên đồng ruộng vẫn phải sống dưới ách thống trị của thực dân.

Những điều ấy dần dần gieo vào tâm hồn cậu bé một câu hỏi lớn:

Tại sao dân tộc mình có đất nước, có quê hương, có những con người cần cù như vậy mà lại không được sống tự do?

Câu hỏi ấy có lẽ đã theo ông suốt những năm tháng tuổi trẻ.

Từ nhỏ, Võ Nguyên Giáp đã nổi tiếng thông minh và ham học. Ông đọc sách rất nhiều. Không chỉ học kiến thức trong sách giáo khoa, ông còn tìm đọc những tác phẩm lịch sử, những câu chuyện về các danh nhân và những cuộc đấu tranh giành độc lập của các dân tộc.

Mỗi trang sách mở ra trước mắt cậu bé một thế giới rộng lớn.

Ông hiểu rằng muốn thay đổi vận mệnh của một dân tộc thì trước hết phải có tri thức.

Vì thế, học tập đối với Võ Nguyên Giáp không chỉ là để biết chữ, biết làm bài hay thi đỗ. Học còn là để hiểu đất nước, hiểu con người và tìm ra con đường giúp dân tộc thoát khỏi cảnh mất nước.

Năm tháng trôi qua, cậu bé làng An Xá ngày càng trưởng thành.

Sau này, ông ra Huế học tập. Tại Trường Quốc học Huế, Võ Nguyên Giáp tiếp tục thể hiện khả năng học tập nổi bật. Nhưng cũng tại đây, ông chứng kiến rõ hơn sự áp bức của chế độ thực dân và những bất công mà người dân Việt Nam phải chịu đựng.

Một người trẻ tuổi, có học thức, có tương lai phía trước, hoàn toàn có thể lựa chọn một cuộc sống bình yên cho riêng mình.

Nhưng Võ Nguyên Giáp đã không chọn con đường ấy.

Ông chọn con đường đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Có một điều đặc biệt trong cuộc đời Võ Nguyên Giáp: trước khi trở thành một vị tướng, ông từng là một người thầy giáo.

Ông dạy lịch sử.

Có lẽ chính những bài học về lịch sử dân tộc đã giúp ông hiểu sâu sắc hơn giá trị của độc lập. Ông hiểu rằng lịch sử Việt Nam là lịch sử của một dân tộc nhiều lần phải đứng lên bảo vệ quê hương trước những thế lực xâm lược mạnh hơn rất nhiều.

Từ những trang sử của cha ông, ông tìm thấy niềm tin rằng một dân tộc dù nhỏ bé nhưng nếu có lòng yêu nước và ý chí kiên cường thì vẫn có thể làm nên những điều lớn lao.

Sau này, khi trở thành người chỉ huy quân đội, Võ Nguyên Giáp vẫn luôn mang theo trong mình hình ảnh quê hương An Xá.

Ông nhớ những con đường làng.

Nhớ dòng sông Kiến Giang.

Nhớ những người nông dân chân chất.

Nhớ những mùa lũ.

Và đặc biệt, ông nhớ những người dân bình dị đã sống, chiến đấu và hy sinh vì đất nước.

Có lẽ vì thế mà trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, ông luôn coi nhân dân là nguồn sức mạnh lớn nhất.

Đối với ông, quân đội không thể tách rời nhân dân. Người lính chiến đấu không chỉ vì một mệnh lệnh, mà còn vì phía sau họ là gia đình, quê hương và hàng triệu người dân đang mong chờ ngày đất nước được độc lập.

Từ một cậu bé làng An Xá đến người chỉ huy Quân đội nhân dân Việt Nam là một hành trình rất dài.

Nhưng nếu nhìn lại, ta sẽ thấy những hạt giống đầu tiên của con người Võ Nguyên Giáp đã được gieo ngay trên mảnh đất quê hương.

Đó là lòng yêu nước được nuôi dưỡng từ gia đình.

Đó là sự đồng cảm với người dân nghèo.

Đó là niềm say mê học tập.

Đó là ý thức về trách nhiệm đối với đất nước.

Và đó còn là một niềm tin giản dị: quê hương có thể nghèo, đất nước có thể yếu hơn kẻ thù, nhưng con người Việt Nam không bao giờ được phép đánh mất ý chí độc lập.

Nhiều năm sau, khi đã trở thành Đại tướng, Võ Nguyên Giáp vẫn không quên quê hương An Xá.

Người dân Quảng Bình vẫn thường nhắc về ông bằng một tình cảm rất đặc biệt. Với họ, ông không chỉ là một vị Đại tướng nổi tiếng mà trước hết vẫn là người con của quê hương.

Một người con đã đi rất xa, làm nên những chiến công lớn lao, nhưng trong trái tim vẫn luôn có hình bóng của dòng sông Kiến Giang, của làng quê An Xá và những con người đã nuôi dưỡng mình từ thuở nhỏ.

Có những người làm nên lịch sử bằng những chiến thắng.

Nhưng phía sau mỗi chiến thắng ấy thường là một tuổi thơ, một gia đình và một quê hương đã âm thầm gieo vào tâm hồn họ những giá trị đầu tiên.

Với Võ Nguyên Giáp cũng vậy.

Trước khi có một Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đã có một cậu bé Võ Giáp của làng An Xá.

Cậu bé ấy lớn lên từ một miền quê nghèo bên dòng Kiến Giang, mang theo tình yêu quê hương, niềm say mê học tập và khát vọng về một đất nước độc lập.

Và chính từ mảnh đất nhỏ bé ấy, một con người đã bước ra để viết nên một phần lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam.

Ngày nay, mỗi khi trở về An Xá, đứng trước dòng Kiến Giang hiền hòa, người ta có thể hình dung đâu đó bóng dáng cậu bé năm xưa đang chạy trên con đường làng, say mê với những trang sách và những câu chuyện về đất nước.

Không ai khi ấy có thể biết rằng cậu bé ấy rồi sẽ trở thành một vị Đại tướng được nhân dân Việt Nam kính trọng.

Nhưng lịch sử đã chứng minh:

Một con người lớn lao đôi khi bắt đầu từ những điều rất bình dị – một mái nhà, một gia đình, một ngôi làng và một tình yêu quê hương được gieo từ thuở ấu thơ.

Và với Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nơi bắt đầu của tất cả chính là làng An Xá bên dòng Kiến Giang – quê hương Quảng Bình thân thương.